Mekke Rehberi: Kâbe ve Ziyaret Yerleri

Mekke, Kâbe'nin ve Mescid-i Haram'ın bulunduğu şehirdir. Hac ve umre ibadetinin merkezi burasıdır; Müslümanlar namazlarında bu şehirdeki Kâbe'ye yönelir.

Kâbe

Kâbe, Mescid-i Haram'ın ortasında bulunan küp biçimli yapıdır. Kur'an'da Beytullah (Allah'ın evi), Beyt-i Atîk ve Beyt-i Harâm gibi adlarla anılır.

Kâbe'nin üzerine örtülen siyah örtüye kisve denir ve her yıl yenilenir.

Hacerülesved

Kâbe'nin doğu köşesinde bulunan siyah taştır. Tavafın başlangıç ve bitiş noktası bu taşın hizasıdır. Tavaf sırasında selamlanır (istilâm).

Rükn-i Yemânî

Kâbe'nin güney köşesidir. Tavaf sırasında dokunulabilir; ancak burada öpme veya el kaldırma yapılmaz.

Makam-ı İbrahim

Hz. İbrahim'in Kâbe'yi inşa ederken üzerine çıktığı taşın bulunduğu yerdir. Tavaftan sonra kılınan iki rekât namaz, mümkünse buranın arkasında kılınır.

Hicr-i İsmâil (Hatîm)

Kâbe'nin kuzeybatı tarafında, yarım daire biçimindeki alçak duvarla çevrili alandır. Bu alan Kâbe'den sayılır; bu yüzden tavaf, Hatîm'in dışından yapılır.

Multezem

Hacerülesved ile Kâbe kapısı arasında kalan bölümdür. Burada dua edilmesi müstehap kabul edilir.

Zemzem

Mescid-i Haram'da bulunan kuyudan çıkan sudur. Tarihî olarak Hz. Hâcer ve oğlu İsmail'in su arayışıyla ilişkilendirilir. Bugün Mescid-i Haram'ın çeşitli noktalarındaki sebillerden içilebilir.

Mescid-i Haram

Kâbe'nin çevresindeki büyük mescittir. Mescid-i Haram'da kılınan namazın faziletine dair rivayetler bulunur. Yapı, artan ziyaretçi sayısına bağlı olarak defalarca genişletilmiştir.

Mataf: Kâbe'nin hemen etrafındaki tavaf alanı. Mes‘a: Safa ile Merve arasındaki sa‘y alanı; mescidin içinde yer alır.

Safa ve Merve

Mescid-i Haram içinde yer alan iki tepedir. Sa‘y bu ikisi arasında yapılır.

Ayrıntı: Sa‘y nasıl yapılır?

Hac bölgeleri

Bu üç bölge yalnızca hac günlerinde kullanılır; umrede ziyaret edilmez:

• Arafat — Mekke'nin doğusunda, haccın rüknü olan vakfenin yapıldığı geniş ova. Arafat'ta bulunan tepe Cebel-i Rahme olarak bilinir.
• Müzdelife — Arafat ile Mina arasında yer alır; Arafat'tan dönüşte bayram gecesi burada geçirilir. Müzdelife vakfesinin vakti bayramın birinci günü fecr-i sâdıktan güneş doğana kadardır; günümüzde izdiham nedeniyle arefe günü güneş battıktan sonra da yapılmaktadır.
• Mina — şeytan taşlamanın yapıldığı bölge; bayram günleri burada geçirilir.

Mekke çevresindeki tarihî yerler

• Hira mağarası (Cebel-i Nûr): İlk vahyin geldiği mağara. Ayrıntı: İlk vahiy
• Sevr mağarası (Cebel-i Sevr): Hicret sırasında Hz. Peygamber ve Hz. Ebû Bekir'in saklandığı mağara. Ayrıntı: Hicret
• Cennetü'l-Muallâ: Mekke'nin tarihî kabristanı.

İlgili içerikler

• Medine rehberi
• Tavaf nasıl yapılır?
• Umre nedir?