Kâbe
الكعبةel-Kaʿbe
Kâbe, Mekke’deki Mescid-i Haram’ın ortasında bulunan, Müslümanların kıblesi olan küp biçimli yapıdır.
Hazırlayan
Beytullaha Yayın Kuruluİçerik kontrolü
Dinî İçerik Kontrol BirimiYayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi
3 dakika
الكعبة
el-Kaʿbe
Anlamı
- 1
Kelime anlamı
Küp biçiminde yüksek yapı.
- 2
Dinî anlamı
Kur’an’da Kâbe adının yanı sıra Beyt, Beyt-i Atîk ve Beyt-i Harâm gibi adlarla anılan; Beytullah (Allah’ın evi) diye de bilinen yapı. Namazda yönelinen kıble ve tavafın merkezidir.
Örnek kullanım
Namaz kılan kişi Kâbe yönüne döner.
Kâbe nedir, nerededir?
Kâbe, Suudi Arabistan'ın Mekke şehrinde, Mescid-i Haram'ın ortasında bulunan küp biçimli yapıdır. Müslümanlar namazda Kâbe'ye yönelir; hac ve umre yapanlar onun etrafında tavaf eder. Kâbe'ye yönelmek, yapıya ibadet etmek değil, Allah'a ibadette ortak bir yöne dönmektir. Kelime Arapçada küp biçimli, yüksek yapı anlamına gelir.
Kur'an, Kâbe'nin temellerini Hz. İbrahim ile oğlu Hz. İsmail'in yükselttiğini bildirir (Bakara 2:127). Yapının sonraki inşa ve onarımları ayrı maddede anlatılır: Kâbe'nin tarihi
Kur'an'daki adları
TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre Kâbe adı Kur'an'da iki yerde geçer (Mâide 5:95, 97); yapı ayrıca şu adlarla anılır:
- el-Kâbe — küp biçimli yapı
- el-Beyt — ev (örneğin Bakara 2:125, 127; Âl-i İmrân 3:96)
- el-Beytü'l-atîk — kadîm (eski) ev (Hac 22:29, 33)
- el-Beytü'l-harâm — dokunulmaz ev (Mâide 5:2, 97)
Beytullah (Allah'ın evi) adı da yaygındır; Câhiliye döneminde bile Kâbe Beytullah olarak görülmüştür. Bu adlar yapının hem tarihsel önceliğini hem dokunulmazlığını ifade eder.
Kâbe'nin bölümleri
| Bölüm | Yeri | Ne için bilinir? |
|---|---|---|
| Hacerülesved | Doğu köşesi | Tavafın başlangıç ve bitiş hizası |
| Rükn-i Yemânî | Güney köşesi | Tavafta Hacerülesved'den önceki son köşe |
| Multezem | Hacerülesved ile kapı arası | Dua edilen duvar bölümü |
| Hicr-i İsmâil (Hatîm) | Kuzeybatıdaki yarım daire alan | Kâbe'den sayılır; tavaf dışından yapılır |
| Kisve | Bütün yapı | Her yıl yenilenen siyah örtü |
Sık karıştırılan bir nokta: Makam-ı İbrahim Kâbe'nin bir parçası değildir; tavaf alanında, Kâbe'nin karşısında bulunan ayrı bir yerdir. Tavafın başladığı köşe için bkz. Hacerülesved.
Kâbe'nin içine kimler girebilir?
Bugün Kâbe'nin kapısı ziyaretçilere açık değildir. TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre kapı günümüzde yalnız Kâbe'nin yıkandığı günlerde ve konuk İslâm devlet ve hükümet başkanlarının ziyaretlerinde açılır; yıkama merasimine davetliler katılır. Hacı ve umreciler Kâbe'nin içine girmez; ibadetlerini etrafında yapar.
Fakihlerin büyük çoğunluğu Kâbe'nin içinde namaz kılmayı caiz görür. Hz. Peygamber'in, Kâbe'de namaz kılmak isteyen Hz. Âişe'ye Hicr'de kılmasını söylediği rivayet edilir (Tirmizî, Hac, 48; Nesâî, Hac, 128). Hanefî ve Şâfiîlere göre Hicr'de Kâbe'de olduğu gibi her türlü namaz kılınabilir; Mâlikî ve Hanbelîlere göre burada nafile kılınır, farzlar ve müekked sünnetler kılınmaz.
Kıble olması
Müslümanlar bir süre Kudüs'teki Mescid-i Aksâ'ya yönelerek namaz kılmış, kıble hicretten on altı veya on yedi ay sonra Kâbe'ye çevrilmiştir. Ayrıntı: Kıble
Kâbe, Mescid-i Haram ve Harem aynı şey değildir: Kâbe yapının kendisi, Mescid-i Haram onu çevreleyen mescit, Harem ise Mekke çevresindeki sınırları belirli kutsal bölgedir. Ziyaret bilgileri için: Mekke rehberi
Sık Sorulan Sorular
Kâbe nerededir?
Suudi Arabistan’ın Mekke şehrinde, Mescid-i Haram’ın ortasındadır. Müslümanlar dünyanın her yerinden namazda bu yöne döner.
Kâbe’nin içine girilebilir mi?
Kâbe’nin kapısı ziyaretçilere açık değildir. TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre günümüzde yalnız yıkandığı günlerde ve konuk devlet başkanlarının ziyaretlerinde açılır. Hz. Peygamber’in Kâbe’de namaz kılmak isteyen Hz. Âişe’ye Hicr’de kılmasını söylediği rivayet edilir.
Kâbe’nin diğer adları nelerdir?
Kur’an’da Kâbe adının yanında Beyt, Beyt-i Atîk ve Beyt-i Harâm adlarıyla da anılır; Beytullah (Allah’ın evi) adı da yaygındır.
Hicr-i İsmâil Kâbe’den sayılır mı?
Evet. Bu alan Kâbe’den sayıldığı için tavaf, Hatîm’in içinden değil dışından yapılır.
Kisve nedir?
Kâbe’nin üzerine örtülen siyah örtüdür ve her yıl yenilenir.
İlgili Kavramlar
- TavafTavaf, Kâbe’nin etrafında belirli usullere göre yedi dönüşten oluşan ibadettir.
- HacerülesvedHacerülesved, Kâbe’nin doğu köşesinde bulunan ve tavafın başlangıç ile bitiş noktasını belirleyen siyah taştır.
- Makam-ı İbrahimMakam-ı İbrahim, Kâbe’nin yanında bulunan ve tavaf namazının arkasında kılındığı makamdır.
- KıbleKıble, namaz kılarken yönelinen yön; Mekke’deki Kâbe’dir.
- HaremHarem, Mekke ve çevresinde sınırları belirlenmiş, bazı davranışların herkes için yasak olduğu kutsal bölgedir.
- ZemzemZemzem, Mekke’de Mescid-i Haram içindeki kuyudan çıkan sudur.
- Safa ve MerveSafa ve Merve, Mescid-i Haram içinde bulunan ve aralarında sa‘y ibadetinin yapıldığı iki tepedir.
Kaynaklar
Bu içerik hazırlanırken aşağıdaki kaynaklar esas alınmıştır. Hadis referansları eser ve bölüm adıyla verilir; baskıdan baskıya değişebilen hadis numarası yalnızca Diyanet yayınlarında doğrulanmış olduğunda eklenir.
- 1Kur'an-ı Kerim, Bakara suresi 2:125-127 — Diyanet İşleri Başkanlığı Meali (kuran.diyanet.gov.tr)
- 2Kur'an-ı Kerim, Bakara suresi 2:144 — Diyanet İşleri Başkanlığı Meali (kuran.diyanet.gov.tr)
- 3Kur'an-ı Kerim, Âl-i İmrân suresi 3:96 — Diyanet İşleri Başkanlığı Meali (kuran.diyanet.gov.tr)
- 4Buhârî, Salât, 81, 96; Hac, 51 — Hz. Peygamber’in Kâbe’nin içinde namaz kılması; Bilâl rivayeti
- 5Müslim, Hac, 388-389
- 6Tirmizî, Hac, 48 — Hz. Âişe’ye Hicr’de namaz kılmasının söylenmesi
- 7TDV İslâm Ansiklopedisi, “KÂBE” maddesi — Sadettin Ünal, M. Kâmil Yaşaroğlu, Mustafa İsmet Uzun
- 8TDV İslâm Ansiklopedisi, “HİCR” maddesi — Fuat Günel
- 9TDV İslâm Ansiklopedisi, “MÜLTEZEM” maddesi — Mehmet Şener
- 10Diyanet İşleri Başkanlığı, Hac İlmihali — 10. baskı, Ankara 2013
- 11Diyanet İşleri Başkanlığı, Kutsal Topraklar Rehberi — Hac ve Umre Hizmetleri Genel Müdürlüğü yayını
Bu Yazıyı Kaynak Göster
Bu içeriğe atıf yapacaksanız aşağıdaki künyeleri kullanabilirsiniz.
Standart
Beytullaha Yayın Kurulu. "Kâbe". Beytullaha.com, 6 Nisan 2026, son güncelleme 10 Ekim 2026. https://beytullaha.com/dini-kavramlar/kabe
APA
Beytullaha Yayın Kurulu. (2026, 10 Ekim). Kâbe. Beytullaha.com. https://beytullaha.com/dini-kavramlar/kabe
Yazar Hakkında
Hazırlayan
Beytullaha Yayın Kurulu
Beytullaha Yayın Kurulu, sitede yayımlanan içeriklerin hazırlanmasından ve güncel tutulmasından sorumlu editöryal birimdir. İçerikler hazırlanırken öncelik sırası Kur'an-ı Kerim, güvenilir hadis kaynakları ve Diyanet İşleri Başkanlığı yayınlarıdır. Fıkhî konularda mezhepler arasında görüş farklılığı bulunduğunda, bu farklılık tek bir görüşe indirgenmeden belirtilir.
İçerik kontrolü
Dinî İçerik Kontrol Birimi
Dinî İçerik Kontrol Birimi, yayımlanmadan önce içerikteki ayet ve hadis atıflarının, fıkhî hükümlerin ve kaynak referanslarının doğruluğunu denetler. Kaynağı doğrulanamayan hiçbir bilgi kesin hüküm olarak yayımlanmaz; doğrulanamayan rivayetler ya çıkarılır ya da durumu açıkça belirtilerek aktarılır.
Sonraki Konu
Kâbe’nin TarihiKâbe’nin Kur’an’da anlatılan inşasından bugüne uzanan tarihi; onarımlar, Kureyş dönemi ve Mekke’nin fethi.→Bu içerik yardımcı oldu mu?
Kişisel durumunuzla ilgili bağlayıcı bir hüküm için Diyanet İşleri Başkanlığı'nın dinî soru-cevap hizmetine veya bir din görevlisine danışınız.
Anlamsal olarak yakın içerikler
İlgili İçerikler
KavramlarMakam-ı İbrahim
Makam-ı İbrahim, Kâbe’nin yanında, Hz. İbrahim’in inşa sırasında üzerine çıktığı taşın bulunduğu yerdir.
·2 dk okuma
KavramlarMina
Mina, Mekke ile Müzdelife arasında, Harem sınırları içinde kalan ve hacıların bayram günlerinde şeytan taşladığı vadidir.
·3 dk okuma
KavramlarArafat
Arafat, Mekke’nin doğusunda, Harem sınırları dışında kalan ve haccın rüknü olan vakfenin yapıldığı ovadır.
·3 dk okuma
KavramlarMüzdelife
Müzdelife, Arafat ile Mina arasında, Harem sınırları içinde kalan ve hacıların bayram gecesini geçirdiği bölgedir.
·3 dk okuma