Umre Ne Zaman Yapılır? Mekruh Günler ve Ramazan Umresi

Umre ne zaman yapılır?

Umre yılın her günü yapılabilir. Hac yalnızca Zilhicce ayının belirli günlerinde eda edilirken umrenin böyle bir vakit sınırı yoktur; kişi Mekke'ye hangi ay giderse o ay umre yapabilir. Tek istisna, Hanefî mezhebine göre arefe günü sabahından Kurban Bayramı'nın dördüncü günü güneş batıncaya kadarki süredir; bu günlerde umre yapmak tahrîmen mekruhtur (Diyanet, Hac İlmihali). Ramazan ayı ise umre için faziletli bir zaman olarak hadislerde öne çıkar.

Umrenin hükmü ve aşamaları için ana rehber: Umre nedir?

Yıl içinde umre zamanları

Aşağıdaki tablo, umre bakımından yılın farklı dönemlerinin hükmünü Hanefî mezhebine göre özetler.

Umre yapmanın mekruh olduğu günler

Hanefî mezhebi, yılın beş gününde umre yapmayı tahrîmen mekruh sayar: arefe günü ile Kurban Bayramı'nın dört günü, yani teşrik tekbirlerinin getirildiği günler. Diyanet Hac İlmihali'ne göre bunun sebebi, bu günlerin hac menâsikinin yapıldığı günler olmasıdır. TDV İslâm Ansiklopedisi, Hanefîlerin bu konuda Hz. Âişe'nin bu günlerde umre yapmanın caiz olmadığına dair sözüne dayandığını kaydeder. Mekruh, yapılan ibadeti geçersiz kılmaz; bu günlerde yapılan umre geçerlidir. Arefe gününün kendisi hakkında: Arefe günü.

Ramazan umresinin fazileti

Diyanet Hac İlmihali'ne göre umrenin Ramazan ayında yapılması daha faziletlidir. Dayanak şu hadistir; bir rivayette "benimle yapılan hacca" denktir şeklinde geçer (TDV, UMRE maddesi):

Âlimler bu hadisi sevap bakımından bir denklik olarak anlamıştır. Ramazan'da umre yapan kişinin farz olan hac borcu düşmez; hac şartlarını taşıyorsa ayrıca hacca gitmesi gerekir. Bu konu hac ile umre arasındaki fark sayfasında da ele alınır.

Ramazan'ın son on gecesinde Kadir Gecesi arandığı için Mescid-i Haram bu dönemde çok kalabalık olur; ancak son on günde yapılan umreye ayrıca katlanan bir sevap bildiren bir rivayet yoktur, hadisteki fazilet Ramazan'ın tamamı içindir. Yolcu olan kişinin Ramazan orucunu sonra kaza etme ruhsatı vardır (Bakara 2:184); orucun hükümleri için: Ramazan rehberi. Umrenin faziletine dair diğer rivayetler ayrı sayfada toplanmıştır: Umrenin fazileti.

Hac aylarında umre ve temettu ilişkisi

Kur'an'da haccın "bilinen aylarda" olduğu bildirilir (Bakara 2:197). Hanefî mezhebine göre hac ayları Şevval, Zilkade ve Zilhicce'nin ilk on günüdür. Bu aylarda umre yapmak caizdir; umre yapıp memleketine dönen kişi için hacla bir bağlantı doğmaz.

Hac aylarında umre yapıp ihramdan çıkan ve aynı yıl hac için yeniden ihrama giren kişi ise temettu haccı yapmış olur ve hedy kurbanı kesmesi gerekir. Bakara suresinin 196. ayeti bu uygulamanın ailesi Mescid-i Haram civarında oturmayanlar için olduğunu bildirir. Haccın üç çeşidi ayrı sayfada anlatılır: Hac çeşitleri.

Hz. Peygamber umrelerini hangi ayda yaptı?

TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre Hz. Peygamber hicretin 6. yılının Zilkade ayında umre için yola çıkmış, ancak Hudeybiye Antlaşması gereği umre yapamadan dönmüştür. Daha sonra hicretin 7 ve 8. yıllarının Zilkade aylarında biri Umretü'l-kazâ, diğeri Huneyn dönüşünde olmak üzere iki umre yapmış, bir umreyi de Vedâ Haccı ile birlikte eda etmiştir (Buhârî, Umre, 3; Müslim, Hac, 217). Bu bilgi umrenin belirli bir aya bağlı olduğunu değil, Hz. Peygamber'in uygulamasını gösterir. Zilkade, hac aylarından biridir; Câhiliye döneminde hac aylarında umre yapmak çok kötü bir davranış sayılırken İslâmiyet bu anlayışı kaldırmıştır.

Halk arasında Recep ayında yapılan umreye özel bir fazilet atfedildiği görülür. TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre Câhiliye döneminde receb ayında umre makbul sayılmışsa da Hz. Peygamber'in bu yönde bir teşvik veya uygulaması olmamıştır; Hz. Peygamber'in receb ayında umre yaptığına ve bu ayda yapılan umrenin faziletine dair rivayetlerin hatalı, zayıf veya uydurma olduğu bildirilmektedir. Bununla birlikte haram ayların faziletine binaen receb ayında ibadet etmenin daha faziletli olduğunu belirten âlimler de vardır.

Umreye hangi ayda gidilir?

Dinî bakımdan umre için belirlenmiş bir ay yoktur; zaman seçimi kişinin imkânına bırakılmıştır. Karar verirken şu noktalar göz önünde bulundurulabilir:

1. Ramazan: Faziletlidir; aynı zamanda Mescid-i Haram'ın en kalabalık dönemlerinden biridir.
2. Hac dönemi: Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı'nın vize sayfasına göre umre, 15 Zilkade ile 15 Zilhicce arasındaki hac mevsimi dışında yıl boyunca yapılabilir; tarihler her yıl değiştiği için güncel durum resmî kaynaklardan öğrenilmelidir.
3. Mevsim: Mekke'de yaz aylarında hava çok sıcaktır; tavaf ve sa‘y açık alanlarda da yapıldığı için yaşlılar ve hastalar bunu hesaba katmalıdır.
4. Takvim kayması: Hicrî yıl güneş yılından yaklaşık on bir gün kısadır; Ramazan ve Zilhicce her yıl miladî takvimde öne kayar.

Ramazan'ın başlangıcı, arefe ve bayram günlerinin bu yılki tarihleri için: Dinî takvim. Yolculuk öncesi hazırlık için: Umre hazırlık listesi.