Miraç Kandili Nedir?

Miraç Kandili, Hz. Muhammed'in (s.a.v.) bir gece Mekke'deki Mescid-i Harâm'dan Kudüs'teki Mescid-i Aksâ'ya götürülmesi ve oradan yükseltilmesi olarak anlatılan hadisenin yıl dönümünde idrak edilen mübarek gecedir. Hicrî takvimde Receb ayının 27. gecesine denk gelir.

Hadisenin iki bölümü vardır: Mekke'den Kudüs'e olan gece yolculuğuna İsrâ, oradan yükselişe Mi‘rac denir. Yolculuğun ilk bölümü Kur'an-ı Kerim'de açıkça yer alır; ikinci bölüm ağırlıklı olarak hadis rivayetlerine dayanır.

Miraç ne demektir?

Miraç (mi‘râc), Arapça "urûc" kökünden gelir ve "yukarı çıkmak, yükselmek" anlamını taşır. Kelime olarak "yükselme aracı, merdiven" demektir. Terim olarak Hz. Peygamber'in Mescid-i Aksâ'dan yükseltilmesini ifade eder.

İsrâ ise "geceleyin yürütmek" anlamına gelir ve Mescid-i Harâm'dan Mescid-i Aksâ'ya kadar olan bölümü karşılar. Bu iki kelime çoğu zaman birlikte, tek bir hadisenin iki aşaması olarak kullanılır.

İsrâ ile Miraç arasındaki fark nedir?

İkisi aynı gecede yaşanan, ancak birbirinden ayrı iki aşamadır:

Bu ayrım önemlidir: İsrâ, Kur'an metninde açıkça bildirilen bir olaydır. Mi‘rac bölümünün ayrıntıları ise hadis kaynaklarından öğrenilir.

Miraç Kur'an'da geçiyor mu?

Yolculuğun ilk bölümü, İsrâ suresinin ilk ayetinde açık biçimde bildirilir:

Necm suresinin baş tarafındaki ayetler (53:1-18) de müfessirlerin büyük bölümü tarafından Mi‘rac hadisesiyle ilişkilendirilir. Ancak bu ayetlerin neye işaret ettiği konusunda tefsir geleneğinde farklı yorumlar bulunur; bu yüzden konu, İsrâ suresi 1. ayet kadar kesin bir çerçevede sunulmaz.

Kur'an'da "mi‘rac" kelimesi bu hadise için doğrudan kullanılmaz. Terim, hadis rivayetleri ve sonraki İslam literatürü üzerinden yerleşmiştir.

Miraç gecesinde ne oldu?

Hadis kaynaklarında aktarılan rivayetlerde şu ana unsurlar öne çıkar:

• Hz. Peygamber'in geceleyin Mescid-i Harâm'dan Mescid-i Aksâ'ya götürülmesi
• Mescid-i Aksâ'da peygamberlere namaz kıldırması
• Oradan semâya yükseltilmesi ve gök tabakalarında bazı peygamberlerle karşılaşması
• Sidretü'l-müntehâ'ya ulaşması

Rivayetlere göre bu geceden üç önemli sonuç kalmıştır: beş vakit namazın farz kılınması, Bakara suresinin son iki ayetinin (Âmenerrasûlü) verilmesi ve Allah'a ortak koşmayanların bağışlanacağına dair müjde.

Miraç hadisesi neden önemlidir?

Üç açıdan öne çıkar:

1. Namazın farz kılınması. Rivayetlere göre beş vakit namaz bu gecede farz kılınmıştır. Namazın diğer ibadetlerden farklı biçimde, aracısız olarak emredildiği anlatımı, ibadetin İslam'daki merkezî yerini gösterir.
2. Zorlu bir dönemin ardından gelmesi. Siyer kaynakları Miraç'ı, Hz. Peygamber'in amcası Ebû Tâlib'i ve eşi Hz. Hatice'yi kaybettiği, Mekke'de baskının arttığı döneme yerleştirir. Hadise, bu bağlamda bir teselli ve destek olarak değerlendirilir.
3. Mescid-i Aksâ ile kurulan bağ. Yolculuğun Kudüs üzerinden geçmesi, Mescid-i Aksâ'nın İslam'daki konumunun temel dayanaklarından biridir.

Miraç Kandili ne zaman?

Miraç Kandili, hicrî takvimde Receb ayının 27. gecesidir — yani 26 Receb'i 27 Receb'e bağlayan gece.

Hicrî takvim ay yılına dayandığı için miladî karşılığı her yıl yaklaşık 10-11 gün geriye kayar. Bu nedenle "Miraç Kandili hangi tarihte?" sorusunun tek bir sabit cevabı yoktur.

Hadisenin hangi yılda gerçekleştiği konusunda siyer kaynakları arasında görüş farkı vardır. Kaynaklar olayı hicretten önceki son yıllara yerleştirir, ancak kesin yıl üzerinde ittifak yoktur.

Hangi ayda gerçekleştiği de tartışılmıştır: Rebîülevvel veya Ramazan ayından bahseden rivayetler bulunsa da Müslümanların çoğunluğu Miraç'ı Receb ayının 27. gecesi kabul etmiştir. Miraç Kandili'nin bu geceye göre idrak edilmesi bu kabule dayanır.

"Kandil" adı nereden geliyor?

Kandil kelimesi, bu gecelerde camilerin kandillerle aydınlatılması geleneğinden gelir. Bu adlandırma ve gecelerin toplu biçimde idrak edilmesi Osmanlı dönemine dayanan bir uygulamadır. Yani "kandil" tabiri, hadisenin kendisine değil, sonraki dönemlerde gelişen anma biçimine aittir.

Miraç Kandilinde ne yapılır?

Bu geceye mahsus, kaynaklarda belirlenmiş özel bir ibadet biçimi yoktur. Nafile ibadetler serbestçe yapılabilir:

• Nafile namaz kılmak
• Kur'an-ı Kerim okumak ve mealinden anlamını takip etmek
• Tövbe ve istiğfarda bulunmak, dua etmek
• Sadaka vermek
• Akrabaları ve komşuları ziyaret etmek, dargınları barıştırmak

Ayrıntılar için: Miraç Kandilinde ne yapılır?

Miraç Kandilinde oruç tutulur mu?

Miraç gününe mahsus, tutulması farz veya vacip olan bir oruç yoktur. Receb ayında nafile oruç tutmak isteyen kişi tutabilir. Konunun ayrıntısı ve farklı görüşler için: Miraç Kandilinde oruç tutulur mu?

Miraç ile ilgili okunabilecek bölümler

• İsrâ suresi 1. ayet — hadisenin Kur'an'daki açık dayanağı
• Necm suresi 1-18. ayetler — müfessirlerin çoğunun Mi‘rac ile ilişkilendirdiği bölüm
• Bakara suresi 285-286. ayetler (Âmenerrasûlü) — rivayetlere göre bu gecede verilen ayetler