İhram Yasakları Nelerdir?

İhram yasakları ne zaman başlar ve biter?

İhram yasakları, niyet ve telbiye ile ihrama girildiği anda başlar ve ihramdan çıkışla sona erer. İhram örtüsünü giymek tek başına yasakları başlatmaz. Hac ile umrede yasakların içeriği aynıdır; yalnızca sona erme anları farklıdır.

• Umrede: sa‘yden sonra yapılan tıraş (halk veya taksir) ile sona erer.
• Hacda: Hanefî mezhebine göre birinci tahallül (tıraş) ile cinsel ilişki dışındaki yasaklar, ikinci tahallül (ziyaret tavafı) ile tamamı sona erer.

İhram yasakları nelerdir?

1. Kıyafetle ilgili yasaklar (yalnızca erkekler)

• Dikişli elbise giymek: gömlek, pantolon, ceket, iç çamaşırı
• Başı ve yüzü örtmek: şapka, takke, sarık
• Ayağın üstünü örten ayakkabı giymek; Diyanet Hac İlmihali arkası ve üzeri açık terlik giyilmesini tarif eder

Hanefî mezhebine göre bu yasaklardan biri bir gündüz veya bir gece süreyle çiğnenirse dem, daha kısa sürerse sadaka-i fıtır gerekir.

Kadınlar günlük kıyafetleriyle ihrama girer; bu grup onlar için geçerli değildir. Erkek ve kadın ihram kıyafetinin ayrıntısı: İhram nasıl giyilir?

2. Vücut bakımıyla ilgili yasaklar (herkes)

• Koku sürünmek (parfüm, kolonya, kokulu sabun, şampuan ve krem); Şâfiî ve Hanbelî mezheplerinde kokulu da olsa sabun kullanmak caiz görülür
• Saç, sakal, bıyık kesmek veya kısaltmak
• Vücuttaki kılları almak
• Tırnak kesmek

3. Davranışla ilgili yasaklar (herkes)

• Cinsel ilişki ve ona götüren davranışlar
• Nikâh akdi yapmak (aşağıdaki mezhep farkına bakınız)
• Kara hayvanlarını avlamak, avcıya yardım etmek, avı göstermek
• Harem bölgesinin kendiliğinden biten bitki ve ağaçlarına zarar vermek
• Tartışmak, kavga etmek, günaha sapmak

Kadın ve erkek için farklar

Yasak sanılan ama yasak olmayan durumlar

• Yıkanmak, duş almak (kokusuz sabunla)
• Diş fırçalamak
• İhram örtüsünü çıkarıp yıkamak veya başka bir örtüyle değiştirmek
• Kol saati ve yüzük takmak; bele kemer ve para çantası bağlamak, boyna çanta asmak
• Şemsiye kullanmak, ağaç veya çadır altında gölgelenmek
• Kırılan tırnağı kesip atmak; hastalık sebebiyle dökülen saç ceza gerektirmez
• İğne vurdurmak, diş çektirmek, yaraya sargı sarmak

Bu liste Diyanet Hac İlmihali'nin "ihramlıya mübah olan şeyler" bölümüne dayanır.

İhrama girmeden önce vücuda koku sürünmek de yasak değildir; Diyanet Hac İlmihali'ne göre müstehaptır ve ihrama girdikten sonra bedende kokunun kalması ihrama zarar vermez. Hz. Âişe, ihrama girmeden önce Hz. Peygamber'e koku sürdüğünü bildirmiştir (Buhârî, Hac; Müslim, Hac). Hanefî mezhebinde ihram örtüsüne koku sürülmez; Şâfiî ve Hanbelî mezheplerinde ihramdan önce örtüye koku sürmek caizdir. Yasak, niyet ve telbiyeden sonra koku sürünmeyi kapsar.

İhram ne kadar sürer?

İhramın süresi gün veya saat olarak sabit değildir; ibadetin ne zaman tamamlandığına bağlıdır. Umrede ihram, mîkatta niyetle başlar ve tavaf ile sa‘yin ardından yapılan tıraşla biter. Diyanet Hac İlmihali'ne göre umre tavafının son vakti için bir sınır yoktur; kişi umresini tamamlayıncaya kadar ihramlı kalır.

Hacda süre, hac çeşidine göre farklıdır:

• İfrad ve kıran haccında: Mîkatta girilen ihram, bayramın birinci günü yapılan tıraşa (birinci tahallül) kadar sürer.
• Temettu haccında: Önce umre için ihrama girilir ve umre bitince ihramdan çıkılır. Hac için ise terviye günü (Zilhicce'nin 8'i) ya da daha önce Mekke'de yeniden ihrama girilir.

İhlal hâlinde ne gerekir?

Fıkıh kitaplarında ihlaller, sonuçlarına göre sınıflandırılır:

Ceza kurbanları yalnız Harem bölgesinde kesilir; oruç ve sadaka her yerde ödenebilir (Diyanet, Hac İlmihali).

Hastalık ve zaruret hâli

Hastalık, yaralanma veya benzeri bir zaruret sebebiyle yasaklardan birine uymak mümkün olmayabilir. Kur'an bu durumu öngörür:

Bu durumda ibadet geçersiz olmaz; kişi zaruret sebebiyle yasak bir şeyi yapar ve belirlenen fidyeyi yerine getirir. Hanefî mezhebine göre zaruret hâlinde dem, üç gün oruç veya altı fakire birer sadaka-i fıtır arasında seçim yapılabilir; zaruret olmadan dem gerektiren bir yasağı çiğneyen kişi için bu seçim hakkı yoktur. Örneğin soğuktan korunmak için başını örtmek zorunda kalan erkek ya da tedavi için kokulu ilaç kullanan kişi, günahkâr olmaz; ancak fidye sorumluluğu devam eder.

Umre sırasında ihram dışında kalan yasaklar (Harem bölgesi, mîkat ve tavaf kuralları) için: Umrede yasak olan şeyler. İhramın nerede başladığı için: Mîkat nerededir? Umrenin bütün aşamaları için: Umre nedir?