Tavaf
طوافṭavâf
Tavaf, Kâbe’nin etrafında belirli usullere göre yedi dönüşten oluşan ibadettir.
Hazırlayan
Beytullaha Yayın Kuruluİçerik kontrolü
Dinî İçerik Kontrol BirimiYayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi
2 dakika
طواف
ṭavâf
Anlamı
- 1
Kelime anlamı
Bir şeyin etrafında dolaşmak.
- 2
Dinî anlamı
Kâbe’nin etrafında, Hacerülesved hizasından başlayıp Kâbe sola alınarak yedi kez dönmek. Her dönüşe şavt denir. Hac ve umrenin temel ibadetlerindendir.
Örnek kullanım
Umreye gelen kişi önce tavaf eder, sonra sa‘y yapar.
Tavaf ne demek?
Tavaf, sözlükte "bir şeyin etrafında dolaşmak" demektir. Dinî terim olarak Kâbe'nin etrafında, ibadet niyetiyle ve Kâbe sola alınarak yedi kez dönmeyi ifade eder. Tavaf yalnız Kâbe'nin etrafında yapılan bir ibadettir; başka bir yapının veya kabrin etrafında dönmek tavaf sayılmaz.
Temel özellikleri
- Kâbe sola alınarak yapılır
- Yedi şavt tamamlanır
- Hacerülesved hizasında başlar ve biter
- Hatîm'in dışından dolaşılır — bu alan Kâbe'den sayılır
- Mescid-i Haram içinde yapılır
Şavt, tavafta Kâbe'nin etrafındaki her bir dönüştür.
TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre Hanefî mezhebinde farz veya vacip bir tavafın şavt sayısında şüpheye düşen kişi tavafını iade eder; nâfile tavafta ise güçlü kanaatine göre davranır.
Tavaf çeşitleri
| Tavaf | Ne zaman? | Hükmü (Hanefî) |
|---|---|---|
| Umre tavafı | Umrede, ihrama girdikten sonra | Rükün |
| Ziyaret tavafı | Hacda, bayram günlerinde | Rükün |
| Kudûm tavafı | İfrad veya kıran haccı yapan âfâkînin Mekke'ye varışında | Sünnet (Mâlikî'de vacip) |
| Vedâ tavafı | Hacdan sonra Mekke'den ayrılırken | Vacip |
| Nâfile tavaf | Herhangi bir zamanda | Nâfile; başlanınca tamamlanması vacip olur |
Umre yapan kişi bir tavaf yapar; bu tavaf umrenin rüknüdür ve ardından sa'y gelir. Vedâ tavafı hac menâsikinin sonuncusudur; Hanefî mezhebine göre hac için vaciptir, umre için gerekmez.
Ardından sa'y yapılacak tavafta erkekler iki sünneti uygular: ridânın sağ omzun altından geçirilip sol omzun üstüne atılması (ıztıbâ) ve ilk üç şavtta kısa adımlarla, süratli ve çalımlı yürünmesi (remel). Iztıbâ yalnız tavaf sırasında yapılır; tavaf dışında ridâ iki omzu da örter. Kadınlar ıztıbâ ve remel yapmaz. Metafta izdiham varsa remel yapılmaz.
Tavafta abdest ve temizlik
Tavaftan sonra
Mümkünse Makam-ı İbrahim'in arkasında iki rekât tavaf namazı kılınır ve zemzem içilir.
Uygulamalı anlatım: Tavaf nasıl yapılır?
Sık Sorulan Sorular
Şavt ne demektir?
Tavafta Kâbe’nin etrafındaki her bir dönüştür. Tavaf yedi şavttan oluşur.
Tavafa nereden başlanır?
Hacerülesved hizasından başlanır ve Kâbe sola alınarak yürünür.
Umrede kaç tavaf yapılır?
Umrenin rüknü olan bir tavaf yapılır; ardından sa‘y gelir. İsteyen ayrıca nâfile tavaf yapabilir. Vedâ tavafı Hanefî mezhebine göre umre için gerekmez.
Tavafta abdest şart mı?
Hanefî mezhebinde abdest vaciptir; abdestsiz tavaf geçerli sayılır fakat ceza gerekir. Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerinde ise geçerlilik şartıdır; abdestsiz tavaf geçerli olmaz.
İlgili Kavramlar
- KâbeKâbe, Mekke’deki Mescid-i Haram’ın ortasında bulunan, Müslümanların kıblesi olan küp biçimli yapıdır.
- HacerülesvedHacerülesved, Kâbe’nin doğu köşesinde bulunan ve tavafın başlangıç ile bitiş noktasını belirleyen siyah taştır.
- Makam-ı İbrahimMakam-ı İbrahim, Kâbe’nin yanında bulunan ve tavaf namazının arkasında kılındığı makamdır.
- Sa'ySa'y, Safa ile Merve tepeleri arasında yedi kez gidip gelmekten oluşan ibadettir.
- İhramİhram, hac veya umreye niyet edilerek girilen ve normalde helâl olan bazı davranışların geçici olarak yasaklandığı ibadet hâlidir.
- ZemzemZemzem, Mekke’de Mescid-i Haram içindeki kuyudan çıkan sudur.
Kaynaklar
Bu içerik hazırlanırken aşağıdaki kaynaklar esas alınmıştır. Hadis referansları eser ve bölüm adıyla verilir; baskıdan baskıya değişebilen hadis numarası yalnızca Diyanet yayınlarında doğrulanmış olduğunda eklenir.
- 1Kur'an-ı Kerim, Hac suresi 22:29 — Diyanet İşleri Başkanlığı Meali (kuran.diyanet.gov.tr)
- 2Buhârî, Hayz, 1 — Âdetli kadının tavaf etmemesi; Hz. Âişe rivayeti
- 3Müslim, Hac
- 4Diyanet İşleri Başkanlığı, Hac İlmihali — 10. baskı, Ankara 2013
- 5TDV İslâm Ansiklopedisi, “TAVAF” maddesi — Salim Öğüt
Bu Yazıyı Kaynak Göster
Bu içeriğe atıf yapacaksanız aşağıdaki künyeleri kullanabilirsiniz.
Standart
Beytullaha Yayın Kurulu. "Tavaf". Beytullaha.com, 6 Nisan 2026, son güncelleme 10 Ekim 2026. https://beytullaha.com/dini-kavramlar/tavaf
APA
Beytullaha Yayın Kurulu. (2026, 10 Ekim). Tavaf. Beytullaha.com. https://beytullaha.com/dini-kavramlar/tavaf
Yazar Hakkında
Hazırlayan
Beytullaha Yayın Kurulu
Beytullaha Yayın Kurulu, sitede yayımlanan içeriklerin hazırlanmasından ve güncel tutulmasından sorumlu editöryal birimdir. İçerikler hazırlanırken öncelik sırası Kur'an-ı Kerim, güvenilir hadis kaynakları ve Diyanet İşleri Başkanlığı yayınlarıdır. Fıkhî konularda mezhepler arasında görüş farklılığı bulunduğunda, bu farklılık tek bir görüşe indirgenmeden belirtilir.
İçerik kontrolü
Dinî İçerik Kontrol Birimi
Dinî İçerik Kontrol Birimi, yayımlanmadan önce içerikteki ayet ve hadis atıflarının, fıkhî hükümlerin ve kaynak referanslarının doğruluğunu denetler. Kaynağı doğrulanamayan hiçbir bilgi kesin hüküm olarak yayımlanmaz; doğrulanamayan rivayetler ya çıkarılır ya da durumu açıkça belirtilerek aktarılır.
Sonraki Konu
Tavaf Nasıl Yapılır?Tavaf, Kâbe’nin etrafında Hacerülesved hizasından başlayarak yedi kez dönmekle yapılır. Kâbe sola alınır.→Bu içerik yardımcı oldu mu?
Kişisel durumunuzla ilgili bağlayıcı bir hüküm için Diyanet İşleri Başkanlığı'nın dinî soru-cevap hizmetine veya bir din görevlisine danışınız.
Anlamsal olarak yakın içerikler
İlgili İçerikler
KavramlarMakam-ı İbrahim
Makam-ı İbrahim, Kâbe’nin yanında, Hz. İbrahim’in inşa sırasında üzerine çıktığı taşın bulunduğu yerdir.
·2 dk okuma
KavramlarHacerülesved
Hacerülesved, Kâbe’nin doğu köşesinde bulunan ve tavafın başlangıç noktasını belirleyen siyah taştır.
·3 dk okuma
Hac & UmreTavaf Nasıl Yapılır?
Tavaf, Kâbe’nin etrafında Hacerülesved hizasından başlayarak yedi kez dönmekle yapılır. Kâbe sola alınır.
·6 dk okuma
KavramlarKâbe
Kâbe, Mekke’deki Mescid-i Haram’ın ortasında bulunan küp biçimli yapıdır ve Müslümanların kıblesidir.
·3 dk okuma