Mîkat
ميقاتmîkāt
Mîkat, hac veya umre amacıyla Mekke’ye giden kişinin ihrama girmesi gereken sınırları ifade eder.
Hazırlayan
Beytullaha Yayın Kuruluİçerik kontrolü
Dinî İçerik Kontrol BirimiYayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi
3 dakika
ميقات
mîkāt
Anlamı
- 1
Kelime anlamı
Belirlenmiş yer ve zaman.
- 2
Dinî anlamı
Hac veya umre niyetiyle Harem bölgesine yönelen kişinin, ihrama girmeden geçmesi caiz olmayan sınır noktaları. Hz. Peygamber tarafından gelinen yönlere göre belirlenmiştir.
Kökeni
Arapça “vakt” (zaman) kökünden gelir. Kelime hem zaman hem yer sınırı anlamı taşır; hac ibadetinde “zaman mîkatı” (haccın yapılabileceği aylar) ve “mekân mîkatı” (ihrama girilecek yerler) olmak üzere iki türü vardır.
Örnek kullanım
Kafile, Medine’den ayrılırken Zülhuleyfe mîkatında ihrama girdi.
Hac ve umrede mîkat
Mîkat, ibadetin başladığı eşiktir. Kişi bu sınırı geçtikten sonra artık sıradan bir yolcu değil, ihramlı bir hacı veya umre yapan kişidir. Bu yüzden mîkat yalnızca coğrafi bir nokta değil, ibadete giriş anıdır.
İhrama girmek, örtüyü giymekle değil niyet ve telbiye ile gerçekleşir. Ayrıntı: İhram
Mîkat yerleri
| Mîkat | Hangi yönden gelenler için |
|---|---|
| Zülhuleyfe (Âbâr-ı Ali) | Medine yönünden gelenler |
| Cuhfe (bugün Râbiğ) | Şam yönünden; Şam cihetinden gelen Mısırlılar ve Kuzey Afrikalılar |
| Karn (Karnülmenâzil; bugün Seyl) | Necid ve Kuveyt yönünden |
| Yelemlem | Yemen yönünden |
| Zâtüırk | Irak yönünden |
Mîkat yerlerini Hz. Peygamber belirlemiştir (Buhârî, Hac, 7; Zâtüırk için Ebû Dâvûd, Menâsik, 9). Bu noktalardan daha içeride oturanlar bulundukları yerden ihrama girer. Mekke'de ikamet edenler ise umre için Harem bölgesinin dışına çıkar (örneğin Ten‘îm veya Ci‘râne) ve orada ihrama girer.
Kimlerin ihrama girmesi gerekir?
Diyanet'in esas aldığı Hanefî mezhebine göre hangi maksatla olursa olsun Harem bölgesine girecek âfâkînin mîkatı ihramlı olarak geçmesi vaciptir. Şâfiî mezhebine göre ise hac ve umre dışında bir maksatla gelenlerin mîkatta ihrama girmesi vacip değil, sünnettir. İş veya ikamet için Hıll bölgesine (örneğin Cidde'ye) gelip sonradan hac ya da umre yapmaya karar veren kişi bulunduğu yerde ihrama girer.
Mîkatı ihramsız geçmenin hükmü
Mîkatı ihramsız geçmek ibadeti geçersiz kılmaz, fakat Hanefî mezhebine göre ceza gerektirir:
- Geri dönüp mîkatta ihrama girmek — ceza düşer.
- Bulunduğu yerde ihrama girip devam etmek — ceza (dem) gerekir.
Somut durumda ne gerektiği için kafile din görevlisine danışılmalıdır.
Harem, Hil ve Âfâk
- Harem: Mekke ve çevresindeki sınırları belirlenmiş kutsal bölge.
- Hil: Harem ile mîkat sınırları arasındaki bölge.
- Âfâk: Mîkat sınırlarının dışında kalan her yer. Türkiye'den gidenler bu gruptadır ve âfâkî olarak adlandırılır.
Beş mîkat yerinin hangi yönden gelenlere ait olduğu, uçakla gidenlerin nerede ihrama gireceği ve mîkatın ihramsız geçilmesinin hükmü için ayrıntılı rehbere bakın: Mîkat nedir?
Sık Sorulan Sorular
Mîkat ne demektir?
Belirlenmiş yer ve zaman anlamına gelir. Terim olarak, hac veya umre niyetiyle Mekke’ye gidenlerin ihrama girmeden geçemeyecekleri sınır noktalarını ifade eder.
Kaç tane mîkat yeri vardır?
Beş ana mîkat yeri vardır: Zülhuleyfe, Cuhfe, Karn (Karnülmenâzil), Yelemlem ve Zâtüırk. Cidde bunlardan biri değildir; mîkat sınırının içinde kalır.
Mîkattan ihramsız geçilir mi?
Hac veya umre niyetiyle gelen kişi mîkatı ihramsız geçemez. Geçmişse ya geri dönüp mîkatta ihrama girer ya da bulunduğu yerde ihrama girip ceza (dem) öder.
Türkiye’den gidenler nerede ihrama girer?
Önce Medine’ye gidiliyorsa Medine dönüşü Zülhuleyfe (Âbâr-ı Ali) mîkatında ihrama girilir. Doğrudan Mekke’ye gidiliyorsa ihrama Türkiye’deki kalkış havalimanında, uçağa binmeden önce girilir; Cidde mîkat değildir. Ayrıntı için kafile başkanınıza veya Diyanet’e danışın.
İlgili Kavramlar
- İhramİhram, hac veya umreye niyet edilerek girilen ve normalde helâl olan bazı davranışların geçici olarak yasaklandığı ibadet hâlidir.
- TelbiyeTelbiye, hac ve umrede ihrama girerken söylenen ve ihram süresince tekrarlanan icabet sözüdür.
- HaremHarem, Mekke ve çevresinde sınırları belirlenmiş, bazı davranışların herkes için yasak olduğu kutsal bölgedir.
- TavafTavaf, Kâbe’nin etrafında belirli usullere göre yedi dönüşten oluşan ibadettir.
- Sa'ySa'y, Safa ile Merve tepeleri arasında yedi kez gidip gelmekten oluşan ibadettir.
- KâbeKâbe, Mekke’deki Mescid-i Haram’ın ortasında bulunan, Müslümanların kıblesi olan küp biçimli yapıdır.
Kaynaklar
Bu içerik hazırlanırken aşağıdaki kaynaklar esas alınmıştır. Hadis referansları eser ve bölüm adıyla verilir; baskıdan baskıya değişebilen hadis numarası yalnızca Diyanet yayınlarında doğrulanmış olduğunda eklenir.
- 1Buhârî, Hac, 7 — Mîkat yerlerinin belirlenmesi; İbn Abbas rivayeti
- 2Ebû Dâvûd, Menâsik, 9 — Zâtüırk mîkatı; Hz. Âişe rivayeti
- 3Diyanet İşleri Başkanlığı, Hac İlmihali — 10. baskı, Ankara 2013
- 4Diyanet İşleri Başkanlığı, Hac ve Umre Rehberi — Hac ve Umre Hizmetleri Genel Müdürlüğü yayını
Bu Yazıyı Kaynak Göster
Bu içeriğe atıf yapacaksanız aşağıdaki künyeleri kullanabilirsiniz.
Standart
Beytullaha Yayın Kurulu. "Mîkat". Beytullaha.com, 6 Nisan 2026, son güncelleme 10 Ekim 2026. https://beytullaha.com/dini-kavramlar/mikat
APA
Beytullaha Yayın Kurulu. (2026, 10 Ekim). Mîkat. Beytullaha.com. https://beytullaha.com/dini-kavramlar/mikat
Yazar Hakkında
Hazırlayan
Beytullaha Yayın Kurulu
Beytullaha Yayın Kurulu, sitede yayımlanan içeriklerin hazırlanmasından ve güncel tutulmasından sorumlu editöryal birimdir. İçerikler hazırlanırken öncelik sırası Kur'an-ı Kerim, güvenilir hadis kaynakları ve Diyanet İşleri Başkanlığı yayınlarıdır. Fıkhî konularda mezhepler arasında görüş farklılığı bulunduğunda, bu farklılık tek bir görüşe indirgenmeden belirtilir.
İçerik kontrolü
Dinî İçerik Kontrol Birimi
Dinî İçerik Kontrol Birimi, yayımlanmadan önce içerikteki ayet ve hadis atıflarının, fıkhî hükümlerin ve kaynak referanslarının doğruluğunu denetler. Kaynağı doğrulanamayan hiçbir bilgi kesin hüküm olarak yayımlanmaz; doğrulanamayan rivayetler ya çıkarılır ya da durumu açıkça belirtilerek aktarılır.
Sonraki Konu
İhramİhram, hac veya umreye niyet edilerek girilen ve belirli davranışların yasaklandığı ibadet hâlidir.→Bu içerik yardımcı oldu mu?
Kişisel durumunuzla ilgili bağlayıcı bir hüküm için Diyanet İşleri Başkanlığı'nın dinî soru-cevap hizmetine veya bir din görevlisine danışınız.
Anlamsal olarak yakın içerikler
İlgili İçerikler
Hac & UmreMîkat Nedir?
Mîkat, hac veya umre yapacak kişilerin ihrama girmeden geçemeyecekleri sınır noktalarıdır.
·4 dk okuma
Kavramlarİhram
İhram, hac veya umreye niyet edilerek girilen ve belirli davranışların yasaklandığı ibadet hâlidir.
·4 dk okuma
KavramlarTelbiye
Telbiye, ihrama girerken ve ihramlıyken tekrarlanan, “Buyur Allah’ım buyur” anlamındaki çağrıya icabet sözüdür.
·2 dk okuma
Hac & Umreİhrama Nasıl Girilir? İhram Namazı, Umre Niyeti ve Telbiye
İhrama; temizlik ve ihram kıyafetinden sonra iki rekât ihram namazı kılınıp umreye niyet edilerek ve telbiye getirilerek girilir.
·5 dk okuma