Mîkat Ne Demek? Sözlük Anlamı ve Terim Karşılığı

Anlamı

Kelime anlamı
Belirlenmiş yer ve zaman.
Dinî anlamı
Hac veya umre niyetiyle Harem bölgesine yönelen kişinin, ihrama girmeden geçmesi caiz olmayan sınır noktaları. Hz. Peygamber tarafından gelinen yönlere göre belirlenmiştir.

Kökeni

Arapça “vakt” (zaman) kökünden gelir. Kelime hem zaman hem yer sınırı anlamı taşır; hac ibadetinde “zaman mîkatı” (haccın yapılabileceği aylar) ve “mekân mîkatı” (ihrama girilecek yerler) olmak üzere iki türü vardır.

Örnek kullanım

Kafile, Medine’den ayrılırken Zülhuleyfe mîkatında ihrama girdi.

Hac ve umrede mîkat

Mîkat, ibadetin başladığı eşiktir. Kişi bu sınırı geçtikten sonra artık sıradan bir yolcu değil, ihramlı bir hacı veya umre yapan kişidir. Bu yüzden mîkat yalnızca coğrafi bir nokta değil, ibadete giriş anıdır.

İhrama girmek, örtüyü giymekle değil niyet ve telbiye ile gerçekleşir. Ayrıntı: İhram

Mîkat yerleri

Mîkat	Hangi yönden gelenler için
Zülhuleyfe (Âbâr-ı Ali)	Medine yönünden gelenler
Cuhfe (bugün Râbiğ)	Suriye, Mısır ve Kuzey Afrika yönünden
Karnülmenâzil (es-Seylülkebîr)	Necid ve Tâif yönünden
Yelemlem	Yemen yönünden
Zâtü Irk	Irak yönünden

Bu noktalardan daha içeride oturanlar bulundukları yerden ihrama girer. Mekke'de ikamet edenler ise umre için Harem bölgesinin dışına çıkar (örneğin Ten‘îm veya Ci‘râne) ve orada ihrama girer.

Kimlerin ihrama girmesi gerekir?

Harem bölgesine hac veya umre niyetiyle giren herkesin mîkatta ihrama girmesi gerekir. Niyet olmaksızın (iş, ziyaret vb.) girenlerin durumu farklı değerlendirilir.

Mîkatı ihramsız geçmenin hükmü

İki seçenek vardır:

Geri dönüp mîkatta ihrama girmek — ceza gerekmez.
Bulunduğu yerde ihrama girip devam etmek — ceza (dem) gerekir.

Somut durumda ne gerektiği için kafile din görevlisine danışılmalıdır.

Harem, Hil ve Âfâk

Harem: Mekke ve çevresindeki sınırları belirlenmiş kutsal bölge.
Hil: Harem ile mîkat sınırları arasındaki bölge.
Âfâk: Mîkat sınırlarının dışında kalan her yer. Türkiye'den gidenler bu gruptadır ve âfâkî olarak adlandırılır.

Beş mîkat yerinin hangi yönden gelenlere ait olduğu, uçakla gidenlerin nerede ihrama gireceği ve mîkatın ihramsız geçilmesinin hükmü için ayrıntılı rehbere bakın: Mîkat nedir?

Sık Sorulan Sorular

Mîkat ne demektir?

Belirlenmiş yer ve zaman anlamına gelir. Terim olarak, hac veya umre niyetiyle Mekke’ye gidenlerin ihrama girmeden geçemeyecekleri sınır noktalarını ifade eder.

Kaç tane mîkat yeri vardır?

Beş ana mîkat yeri vardır: Zülhuleyfe, Cuhfe, Karnülmenâzil, Yelemlem ve Zâtü Irk.

Mîkattan ihramsız geçilir mi?

Hac veya umre niyetiyle gelen kişi mîkatı ihramsız geçemez. Geçmişse ya geri dönüp mîkatta ihrama girer ya da bulunduğu yerde ihrama girip ceza (dem) öder.

Türkiye’den gidenler nerede ihrama girer?

Önce Medine’ye gidiliyorsa Zülhuleyfe (Âbâr-ı Ali) mîkatında; doğrudan Cidde’ye iniliyorsa uçak mîkat hizasından geçmeden önce ihrama girilir.

İlgili Kavramlar

Kaynaklar

Bu içerik hazırlanırken aşağıdaki kaynaklar esas alınmıştır. Hadis referansları eser ve bölüm adıyla verilir; baskıdan baskıya değişebilen hadis numarası yalnızca Diyanet yayınlarında doğrulanmış olduğunda eklenir.

Buhârî, Hac bölümü — Mîkat yerlerinin belirlenmesine dair rivayetler
Müslim, Hac bölümü
Diyanet İşleri Başkanlığı, Hac ve Umre Rehberi — Hac ve Umre Hizmetleri Genel Müdürlüğü yayını
Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal — Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Araştırmaları Merkezi (İSAM) yayını
TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) — Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Araştırmaları Merkezi
Diyanet İşleri Başkanlığı, Hac İlmihali — 10. baskı, Ankara 2013

Bu Yazıyı Kaynak Göster

Bu içeriğe atıf yapacaksanız aşağıdaki künyeleri kullanabilirsiniz.

Standart

Beytullaha Yayın Kurulu. "Mîkat". Beytullaha.com, 6 Nisan 2026. https://beytullaha.com/dini-kavramlar/mikat

APA

Beytullaha Yayın Kurulu. (2026, 6 Nisan). Mîkat. Beytullaha.com. https://beytullaha.com/dini-kavramlar/mikat

Yazar Hakkında

Hazırlayan

Beytullaha Yayın Kurulu

Beytullaha Yayın Kurulu, sitede yayımlanan içeriklerin hazırlanmasından ve güncel tutulmasından sorumlu editöryal birimdir. İçerikler hazırlanırken öncelik sırası Kur'an-ı Kerim, güvenilir hadis kaynakları ve Diyanet İşleri Başkanlığı yayınlarıdır. Fıkhî konularda mezhepler arasında görüş farklılığı bulunduğunda, bu farklılık tek bir görüşe indirgenmeden belirtilir.

İçerik kontrolü

Dinî İçerik Kontrol Birimi

Dinî İçerik Kontrol Birimi, yayımlanmadan önce içerikteki ayet ve hadis atıflarının, fıkhî hükümlerin ve kaynak referanslarının doğruluğunu denetler. Kaynağı doğrulanamayan hiçbir bilgi kesin hüküm olarak yayımlanmaz; doğrulanamayan rivayetler ya çıkarılır ya da durumu açıkça belirtilerek aktarılır.

Sonraki Konu

İhramİhram, hac veya umreye niyet edilerek girilen ve belirli davranışların yasaklandığı ibadet hâlidir.

Bu içerik yardımcı oldu mu?

Hata bildir

Kişisel durumunuzla ilgili bağlayıcı bir hüküm için Diyanet İşleri Başkanlığı'nın dinî soru-cevap hizmetine veya bir din görevlisine danışınız.

Etiketler

Anlamsal olarak yakın içerikler

İlgili İçerikler

Hac & Umre
Mîkat Nedir?
Mîkat, hac veya umre yapacak kişilerin ihrama girmeden geçemeyecekleri sınır noktalarıdır.
22 Şubat 20262 dk okuma
Kavramlar
İhram
İhram, hac veya umreye niyet edilerek girilen ve belirli davranışların yasaklandığı ibadet hâlidir.
6 Nisan 20261 dk okuma
Kavramlar
Telbiye
Telbiye, ihrama girerken ve ihramlıyken tekrarlanan, “Buyur Allah’ım buyur” anlamındaki çağrıya icabet sözüdür.
7 Nisan 20261 dk okuma
Kavramlar
Harem
Harem, Mekke ve çevresinde sınırları belirlenmiş, avlanma ve bitki kesmenin yasak olduğu kutsal bölgedir.
7 Nisan 20261 dk okuma