İhram Nasıl Giyilir? Erkek ve Kadınlar İçin Umre Kıyafeti

İhram nasıl giyilir?

İhram kıyafeti, erkekler için dikişsiz iki parça örtüden oluşur: bele sarılan izâr ve omuzlara alınan ridâ. Ayağa arkası ve üzeri açık bir terlik giyilir. Kadınlar için ise belirli bir ihram kıyafeti yoktur; bedeni örten günlük kıyafetleriyle ihrama girerler. Hangi kıyafet giyilirse giyilsin, ihram bir kıyafet değil, niyet ve telbiye ile başlayan bir hâldir.

Bu sayfa kıyafetin nasıl giyileceğini anlatır. Niyet, ihram namazı ve telbiye için ayrı rehbere bakılabilir: İhrama nasıl girilir? Umrenin bütün aşamaları ise ana rehberdedir: Umre nedir?

Erkekler ihramı nasıl giyer?

Erkeklerin ihramda giymediği şey, vücudun şekline göre dikilmiş elbisedir: gömlek, pantolon, ceket, iç çamaşırı, şort ve çorap bu kapsamdadır. Diyanet Hac İlmihali'ne göre erkekler atlet, kilot, çorap, elbise ve ayakkabılarını çıkararak izâr ve ridâya bürünür. TDV İslâm Ansiklopedisi'nin belirttiği gibi ihramlı erkeğe yasak olan dikiş değil dikişli elbisedir; yamalı veya kenarı dikişle toplanmış izâr ve ridâ giymekte sakınca yoktur. Erkeğin başını örtmesi de ihram yasaklarındandır.

İzâr nasıl bağlanır?

İzâr, belden aşağısını örten parçadır. Şu sırayla bağlanır:

1. Örtü, uzun kenarı yatay olacak şekilde sırttan bele dolanır.
2. Önce sağ uç karına doğru getirilir, sol uç onun üzerine kapatılır.
3. Üst kenar birkaç kez içe doğru katlanır ve sıkıca yuvarlanır.
4. Örtünün göbeği ve dizleri örttüğü, yürürken ve otururken açılmadığı kontrol edilir.
5. İzâr kayıyorsa üzerine bir kemer takılır.

TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre ihram örtüsünün uçlarını bağlamak ya da iğneyle tutturmak genelde mekruh görülmüş, Şâfiî ve Hanbelîler bunu izâr için caiz saymıştır; Diyanet Hac İlmihali de ridânın uçlarını birbirine bağlamayı veya iğneyle tutturmayı mekruh sayar. Bele kemer bağlamak ise caizdir; bu yüzden izârı sabitlemek için genellikle kemer kullanılır. Erkeğin örtülmesi gereken yeri göbekten dizlere kadar olduğu için izârın bu bölgeyi her durumda örtmesine dikkat edilir.

Ridâ nasıl alınır?

Ridâ, belden yukarısını örten parçadır. Sırta alınır ve iki ucu ön tarafa, iki omzu da örtecek şekilde getirilir. İhrama girerken, yolda ve namazda ridâ bu şekilde, yani iki omzu örterek durur. Erkeklerin başı ihram süresince açık kalır; ridânın başa çekilmemesine dikkat edilir.

Iztıbâ ne zaman yapılır?

Iztıbâ, ridânın bir ucunu sağ koltuk altından geçirip sol omuz üzerine atarak sağ omzu açıkta bırakmaktır. Iztıbâ ihramın başından itibaren yapılmaz; yalnızca ardından sa‘y yapılacak tavafta, tavaf süresince yapılır. Umre tavafı da bu tavaflardandır. Tavaf bitince sağ omuz yeniden örtülür ve tavaf namazı iki omuz örtülü olarak kılınır; Diyanet Hac İlmihali'ne göre tavaf namazını omuz ve kol açıkken kılmak mekruhtur. Iztıbâ, ardından sa‘y yapılmayan tavaflarda yapılmaz. Tavafın ayrıntısı: Tavaf nasıl yapılır?

Ayakkabı ve terlik

Erkekler ihramlıyken arkası ve üzeri açık terlik giyer. Ayağın üstünü örten kapalı ayakkabı, bot ve çorap giyilmez. Diyanet Hac İlmihali'ne göre terlik bulunamazsa ayakkabının arka kısmı topukları ve aşık kemiklerini açıkta bırakacak şekilde kesilerek giyilebilir. Tavaf ve sa‘y uzun yürüyüş gerektirdiği için tabanı kaymayan ve ayağı vurmayan bir terlik seçmek, ayakta kalan süreyi kolaylaştırır. Mescide girerken çıkarılan terliği koymak için küçük bir bez torba işe yarar.

Kemer, kese ve diğer eşyalar

Diyanet Hac İlmihali'ne göre bele kemer veya kuşak bağlamak, boyunda çanta taşımak, kol saati ve yüzük takmak, şemsiye kullanmak ceza gerektirmez. Din İşleri Yüksek Kurulu da gözlük, saat, kemer ve toka gibi aksesuarların ihram yasağına girmediğini belirtir. İhram kıyafeti yıkanabilir ve değiştirilebilir; bu yüzden yanında yedek bir takım bulundurmak yaygın bir uygulamadır. Yasak sanılıp yasak olmayan durumların tam listesi: İhram yasakları.

İhram beyaz mı olmalı?

Diyanet Hac İlmihali'ne göre erkeklerin büründüğü ihram örtüsünün tercihen beyaz renkte ve yeni, yahut yıkanmış, temiz ve iyi görünümlü olması müstehaptır; beyaz olmak bir şart değildir. Vücudun örtülmesini sağlayacak tek parçalı bir örtüye bürünmek de yeterli olur. İhram örtüsüne koku sürmek ise caiz değildir; bu yüzden kokulu bir ürünle yıkanmış veya kokulandırılmış örtü kullanılmaz.

Kadınlar umrede ne giyer?

Kadınlar için özel bir ihram kıyafeti, renk veya model şartı yoktur. Kadın, bedenini örten ve dikkat çekmeyen günlük kıyafetleriyle ihrama girer; başını örter. Beyaz giymek gerekli değildir. Erkeklere yönelik dikişli elbise yasağı kadınlar için geçerli değildir: kadınlar dikişli elbise, çorap ve normal ayakkabı giyebilir.

İhramlı kadın yüzünü açık tutar. Diyanet Hac İlmihali'ne göre kadının yüzünü bir gündüz veya bir gece süreyle örtmesi dem, daha kısa süre örtmesi sadaka-i fıtır gerektirir. TDV İslâm Ansiklopedisi ise kadının yüzünü örtmesinin yasak olmakla birlikte ihtiyaç duyduğu zaman örtmesinin caiz görüldüğünü kaydeder.

Kadınların ihrama girişi, niyet ve hayız hâlindeki durum için: İhrama nasıl girilir?

Hac ve umre kıyafeti için resmî bir şart var mı?

Dinî açıdan aranan şartlar yukarıda anlatılanlardan ibarettir: erkek için dikişsiz örtü, başın ve ayak üstünün açık olması; kadın için örtülü kıyafet ve yüzün açık tutulması. Hac ve umrede kıyafet de ihram da aynıdır; hac için ayrı bir "hacı kıyafeti" yoktur. Diyanet'in Hac İlmihali de kadınların ihram için özel bir kıyafete bürünmediğini, normal elbiseleri, başörtüsü ve ayakkabılarıyla ihrama girdiğini belirtir. Kafilelerin kendi düzenlemesi olabilir; bu, dinî bir şart değil, organizasyon kuralıdır.

İhram kıyafetini giymeden önce yapılanlar

İhram kıyafeti, ihrama girmeye hazırlığın bir parçasıdır. Kıyafeti giymeden önce şunlar yapılır:

• Tırnaklar kesilir; koltuk altı ve kasık temizliği yapılır. İhramlıyken bunlar yasaktır.
• Boy abdesti (gusül) alınır; mümkün değilse abdest alınır. Gusül, hayızlı veya lohusa kadın için de sünnettir.
• İstenirse vücuda koku sürülür. Diyanet Hac İlmihali'ne göre niyet ve telbiyeden önce vücuda güzel koku sürünmek müstehaptır ve kokunun ihramdan sonra bedende kalması ihrama zarar vermez; elbiseye koku sürmek ise caiz değildir.

Yasak, niyet ve telbiyeden sonra koku sürünmeyi kapsar. Türkiye'den uçakla gidenler, Diyanet'in uygulamasına göre ihrama kalkış havalimanında, uçağa binmeden önce girer; kıyafet de orada giyilir. Ayrıntı ve mîkat yerleri için: Mîkat nerededir?

Erkek ve kadın ihram kıyafeti karşılaştırması

İhram giyerken sık yapılan hatalar

1. Kıyafeti giyince ihrama girildiğini sanmak ya da tersine, niyet ve telbiyeyi unutup mîkatı geçmek.
2. Iztıbâyı ihramın başından itibaren sürdürmek ve namazı sağ omuz açık kılmak.
3. İzârın altına iç çamaşırı veya şort giymek.
4. Ayağın üstünü kapatan ayakkabı veya çorap giymek.
5. İzârı gevşek bağlamak; oturunca ya da eğilince dizlerin açılması.
6. İhram örtüsüne veya kıyafete parfüm sürmek.
7. Kadınların beyaz giymenin şart olduğunu düşünmesi ya da yüzünü örtmesi.

İhrama girdikten sonraki adımlar, yani tavaf, sa‘y ve tıraş için: Umre nasıl yapılır?