Kavramlar

Hacerülesved

الحجر الأسود

el-Ḥacerü’l-esved

Hacerülesved, Kâbe’nin doğu köşesinde bulunan ve tavafın başlangıç ile bitiş noktasını belirleyen siyah taştır.

Yayın tarihi

Okuma süresi

1 dakika

Anlamı

  1. Kelime anlamı

    Siyah taş.

  2. Dinî anlamı

    Tavafın başlangıç hizası. Tavaf sırasında selamlanır (istilâm); dokunmak veya öpmek sünnettir, zorunlu değildir.

Örnek kullanım

Tavafa Hacerülesved hizasından başlanır.

Tavaftaki yeri

Tavaf, Hacerülesved hizasından başlar ve yedi şavt tamamlandığında yine bu hizada biter. Bu yönüyle taş, ibadetin sayım noktasıdır.

İstilâm nedir?

İstilâm, tavaf sırasında Hacerülesved'e dönülerek yapılan selamlamadır. Eller kaldırılarak selamlanır; mümkünse dokunulur veya öpülür.

Rükn-i Yemânî ile farkı

Kâbe'nin güney köşesindeki Rükn-i Yemânî'ye tavaf sırasında dokunulabilir; ancak buraya öpme veya el kaldırma yapılmaz. İki köşe arasındaki bu uygulama farkı sıkça karıştırılır.

Ayrıntı: Tavaf nasıl yapılır?

Sık Sorulan Sorular

Hacerülesved’e dokunmak zorunlu mu?

Hayır. Dokunmak veya öpmek sünnettir. İzdihamda uzaktan el işaretiyle selamlamak yeterlidir ve tavaf eksiksiz sayılır.

İstilâm ne demektir?

Tavaf sırasında Hacerülesved’e dönülerek yapılan selamlamadır; eller kaldırılarak yapılır.

İlgili Kavramlar

Kaynaklar

Bu içerik hazırlanırken aşağıdaki kaynaklar esas alınmıştır. Hadis referansları eser ve bölüm adıyla verilir; baskıdan baskıya değişebilen hadis numarası yalnızca Diyanet yayınlarında doğrulanmış olduğunda eklenir.

  1. Buhârî, Hac bölümü
  2. Diyanet İşleri Başkanlığı, Hac ve Umre RehberiHac ve Umre Hizmetleri Genel Müdürlüğü yayını
  3. TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA)Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Araştırmaları Merkezi

Bu Yazıyı Kaynak Göster

Bu içeriğe atıf yapacaksanız aşağıdaki künyeleri kullanabilirsiniz.

Standart

Beytullaha Yayın Kurulu. "Hacerülesved". Beytullaha.com, 6 Nisan 2026. https://beytullaha.com/dini-kavramlar/hacerulesved

APA

Beytullaha Yayın Kurulu. (2026, 6 Nisan). Hacerülesved. Beytullaha.com. https://beytullaha.com/dini-kavramlar/hacerulesved

Yazar Hakkında

Hazırlayan

Beytullaha Yayın Kurulu

Beytullaha Yayın Kurulu, sitede yayımlanan içeriklerin hazırlanmasından ve güncel tutulmasından sorumlu editöryal birimdir. İçerikler hazırlanırken öncelik sırası Kur'an-ı Kerim, güvenilir hadis kaynakları ve Diyanet İşleri Başkanlığı yayınlarıdır. Fıkhî konularda mezhepler arasında görüş farklılığı bulunduğunda, bu farklılık tek bir görüşe indirgenmeden belirtilir.

İçerik kontrolü

Dinî İçerik Kontrol Birimi

Dinî İçerik Kontrol Birimi, yayımlanmadan önce içerikteki ayet ve hadis atıflarının, fıkhî hükümlerin ve kaynak referanslarının doğruluğunu denetler. Kaynağı doğrulanamayan hiçbir bilgi kesin hüküm olarak yayımlanmaz; doğrulanamayan rivayetler ya çıkarılır ya da durumu açıkça belirtilerek aktarılır.

Bu içerik yardımcı oldu mu?

Hata bildir

Kişisel durumunuzla ilgili bağlayıcı bir hüküm için Diyanet İşleri Başkanlığı'nın dinî soru-cevap hizmetine veya bir din görevlisine danışınız.

Anlamsal olarak yakın içerikler

İlgili İçerikler

  • Kâbe'nin yanındaki Makam-ı İbrahim'in cam mahfazasıKavramlar

    Makam-ı İbrahim

    Makam-ı İbrahim, Kâbe’nin yanında, Hz. İbrahim’in inşa sırasında üzerine çıktığı taşın bulunduğu yerdir.

    1 dk okuma
  • Kavramlar

    Tavaf

    Tavaf, Kâbe’nin etrafında ibadet niyetiyle, Hacerülesved hizasından başlayarak yedi kez dönmektir.

    1 dk okuma
  • Kavramlar

    Kâbe

    Kâbe, Mekke’deki Mescid-i Haram’ın ortasında bulunan küp biçimli yapıdır ve Müslümanların kıblesidir.

    1 dk okuma
  • İstanbul'daki Süleymaniye Camii'nin revaklı avlusuKavramlar

    Kıble

    Kıble, namaz kılarken yönelinen yön olan Mekke’deki Kâbe’dir.

    1 dk okuma