Hac ile Umre Arasındaki Fark Nedir?

Hac ile umre arasındaki fark nedir?

Hac ile umre arasındaki en temel fark zamandır: hac yalnızca Zilhicce ayının belirli günlerinde yapılabilir, umre ise yılın her günü yapılabilir. İkinci temel fark kapsamdır: haccın rüknü olan Arafat vakfesi ile Müzdelife, Mina ve şeytan taşlama umrede yoktur. Üçüncü fark hükümdür: hac şartları taşıyana farzdır, umrenin hükmünde ise mezhepler arasında görüş farkı vardır.

Hac ve umre aynı yerde mi yapılır?

Umrenin bütün aşamaları Mekke'de, Mescid-i Haram'ın içinde tamamlanır: Kâbe'nin çevresinde tavaf, Safa ile Merve arasında sa‘y yapılır. Hac ise Mekke'nin yanında, TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre şehrin yaklaşık 21 km doğusundaki Arafat, Müzdelife ve Mina'yı da kapsar. Bu üç bölge yalnızca hac günlerinde kullanılır; umre yapan kişi Mekke dışına ancak ihrama girmek için mîkata gider. İki ibadette de ihrama mîkatta girilir. Mekânlar için: Mekke rehberi.

Zaman ve süre farkı

Hac, Zilhicce ayının 8. gününden itibaren başlayan ve Kurban Bayramı günlerini kapsayan belirli bir zaman diliminde eda edilir. Bu günler dışında hac yapılamaz. Haccın aşamaları sırasıyla şöyledir (ayrıntısı: Hac nasıl yapılır?):

1. Terviye günü (Zilhicce'nin 8'i) Mina'ya çıkılır.
2. Arefe günü (9 Zilhicce) Arafat'ta vakfe yapılır.
3. Bayram gecesi Müzdelife'de geçirilir ve vakfe yapılır.
4. Bayram günleri Mina'da şeytan taşlanır, temettu ve kıran haccında kurban kesilir, tıraş olunur.
5. Ziyaret tavafı ve sa‘y yapılır; Mekke'den ayrılırken vedâ tavafı yapılır.

Umre için böyle bir kısıtlama yoktur; yılın her günü yapılabilir ve ibadet genellikle birkaç saatte tamamlanır. Hac ömürde bir defa farzdır, sonrakiler nafiledir. Umrenin tekrarı Hanefî, Şâfiî ve Hanbelî mezheplerinde müstehap görülür; Mâlikîlerin çoğuna göre ise bir yılda birden fazla umre mekruhtur (TDV, UMRE maddesi). Hanefî mezhebine göre arefe günü ile bayramın dört gününde umre yapmak tahrîmen mekruhtur.

Hüküm farkı

Hac, şartları taşıyan Müslüman için ömürde bir defa farzdır:

Umre için mezhepler arasında görüş farkı vardır:

Rükün ve vacipler bakımından fark

Hanefî mezhebine göre iki ibadetin yapı taşları şöyledir:

• Hac: İhram şarttır. Rükünleri Arafat vakfesi ve ziyaret tavafıdır. Vacipleri arasında Müzdelife vakfesi, sa‘y, şeytan taşlama, tıraş, Mekke dışından gelenler için vedâ tavafı ve temettu ile kıran haccında kurban bulunur.
• Umre: İhram şarttır. Rüknü tavaftır. Vacipleri sa‘y ile tıraştır (halk veya taksir).

Bu yüzden hacda Arafat vakfesi kaçırılırsa hac o yıl için yapılmamış olur; umrede ise vakfe diye bir aşama bulunmaz. Şâfiî mezhebinde rükünlerin sayısı daha fazladır; sa‘y ve tıraş her iki ibadette de rükün sayılır. Diyanet Hac İlmihali'ne göre haccın farzlarının sayısı Hanefî mezhebinde üç, Şâfiî mezhebinde altı, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerinde dörttür.

Umre haccın yerine geçer mi? Kaç umre bir hac sayılır?

Umre, haccın yerine geçmez. Hac ile yükümlü olan kişi kaç kez umre yaparsa yapsın bu yükümlülük devam eder. "Yedi umre bir hac eder" gibi sayılar halk arasında dolaşsa da Diyanet Hac İlmihali ve TDV İslâm Ansiklopedisi'nde umrenin, sayısı ne olursa olsun haccın yerine geçtiğine dair bir hüküm yer almaz.

Bu konuda karıştırılan rivayet, Ramazan ayında yapılan umreyle ilgilidir:

Diyanet'in Hadislerle Hac ve Umre derlemesindeki çeviri de denkliğin sevap bakımından olduğunu belirtir. Ramazan'da umre yapan kişinin farz olan hac borcu düşmez; hac şartlarını taşıyorsa ayrıca hacca gitmesi gerekir.

Hac ile umre birlikte yapılabilir mi?

Evet. Hac, umre ile ilişkisine göre üç türde yapılır:

• İfrad haccı: Yalnızca hac yapılır, umre yapılmaz.
• Temettu haccı: Hac aylarında önce umre yapılıp ihramdan çıkılır, sonra hac için yeniden ihrama girilir.
• Kıran haccı: Hac ve umreye birlikte niyet edilir, tek ihramla ikisi de yapılır.

Temettu ve kıran haccında hedy kurbanı gerekir; ifrad haccında ise gerekmez. Ayrıntı: Hac çeşitleri.

Umrenin aşamaları ve hükmü için ana rehber: Umre nedir?. Umrenin uygulaması için: Umre nasıl yapılır?. Arafat vakfesinin yapıldığı gün için: Arefe günü.