Hac & Umre

Sa‘y Nasıl Yapılır?

Sa‘y, Safa tepesinden başlayıp Merve’de biten yedi şavtlık yürüyüştür. Safa’dan Merve’ye gidiş bir şavt sayılır.

Yayın tarihi

Okuma süresi

2 dakika

Sa‘y, Safa tepesinden başlayıp Merve'de biten, toplam yedi şavtlık yürüyüştür. Safa'dan Merve'ye gidiş birinci şavt, Merve'den Safa'ya dönüş ikinci şavt sayılır. Böylece yedinci şavt Merve'de tamamlanır.

Kelime anlamı "koşmak, gayret etmek"tir.

Sa‘y nerede yapılır?

Safa ve Merve, Mescid-i Haram'ın içinde yer alan iki tepedir. Aralarındaki yola Mes‘a denir. Bugün Mes‘a, üstü kapalı ve çok katlı bir yapı hâlindedir; tekerlekli sandalye için ayrı şeritler bulunur.

Sa‘yin yapılışı

  1. Tavaf tamamlandıktan sonra Safa tepesine çıkılır.
  2. Kâbe'ye yönelinir, tekbir ve tehlil getirilir, dua edilir.
  3. Merve'ye doğru yürünür — birinci şavt.
  4. Yeşil direkler arasında erkekler hervele yapar: normalden hızlı, canlı adımlarla yürür. Kadınlar hervele yapmaz.
  5. Merve'ye varılır, Kâbe yönüne dönülüp dua edilir.
  6. Safa'ya dönülür — ikinci şavt.
  7. Bu şekilde yedi şavt tamamlanır ve sa‘y Merve'de biter.

Sa‘yin şartları

  • Sa‘yin, geçerli bir tavaftan sonra yapılması
  • Safa'dan başlanıp Merve'de bitirilmesi
  • Yedi şavtın tamamlanması
  • Mes‘a alanı içinde yapılması

Abdestli olmak sa‘y için şart değildir; ancak abdestli olarak yapılması müstehaptır. Bu, tavaftan farklı bir noktadır.

Sa‘yde okunacak dualar

Sa‘y için zorunlu, belirlenmiş bir dua metni yoktur. Safa ve Merve'de dua edilir, şavtlar sırasında zikir ve dua ile meşgul olunur. Kişi kendi diliyle de dua edebilir.

Safa'ya çıkarken okunan ayet:

Safa’ya çıkarken

إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ

Okunuşu

İnne’s-Safâ ve’l-Mervete min şeâiri’llâh.

Anlamı

Şüphesiz Safa ile Merve, Allah’ın nişanelerindendir.

Kaynak: Kur’an-ı Kerim, Bakara suresi 2:158

Sa‘yin anlamı

Sa‘y, Hz. İbrahim'in eşi Hz. Hâcer'in, oğlu İsmail için su ararken Safa ile Merve arasında gidip gelmesini anmayı içerir. Bu yönüyle sa‘y, çaresizlik içinde bile çabayı bırakmamanın ve tevekkülün bir ifadesi olarak değerlendirilir.

Sık sorulan durumlar

Şavt sayısında şüphe: Az olan sayı esas alınır, eksik şavt tamamlanır.

Sa‘y sırasında namaz vakti: Cemaatle namaz kılınır, sonra kalınan yerden devam edilir.

Yürüyemeyen kişiler: Tekerlekli sandalye ile sa‘y yapılabilir; sa‘y geçerlidir.

İlgili içerikler

Bu yazıdaki kavramlar

Safa ve Merve
Safa ve Merve, Mescid-i Haram içinde bulunan ve aralarında sa‘y ibadetinin yapıldığı iki tepedir.
Kâbe
Kâbe, Mekke’deki Mescid-i Haram’ın ortasında bulunan, Müslümanların kıblesi olan küp biçimli yapıdır.
Tavaf
Tavaf, Kâbe’nin etrafında belirli usullere göre yedi dönüşten oluşan ibadettir.
Ayet
Ayet, Kur’an-ı Kerim’in surelerini oluşturan en küçük metin birimidir.
Sa'y
Sa'y, Safa ile Merve tepeleri arasında yedi kez gidip gelmekten oluşan ibadettir.

Sık Sorulan Sorular

Sa‘y kaç şavttır?

Sa‘y yedi şavttır. Safa’dan Merve’ye gidiş bir şavt, Merve’den Safa’ya dönüş ikinci şavt sayılır; yedinci şavt Merve’de tamamlanır.

Sa‘y nerede başlar, nerede biter?

Safa tepesinde başlar ve Merve’de biter.

Sa‘y için abdest şart mı?

Hayır, sa‘y için abdest şart değildir. Ancak abdestli olarak yapılması müstehaptır. Bu yönüyle tavaftan farklıdır.

Hervele nedir?

Yeşil direkler arasında erkeklerin normalden hızlı, canlı adımlarla yürümesidir. Kadınlar hervele yapmaz.

Kaynaklar

Bu içerik hazırlanırken aşağıdaki kaynaklar esas alınmıştır. Hadis referansları eser ve bölüm adıyla verilir; baskıdan baskıya değişebilen hadis numarası yalnızca Diyanet yayınlarında doğrulanmış olduğunda eklenir.

  1. Kur'an-ı Kerim, Bakara suresi 2:158Diyanet İşleri Başkanlığı meâli
  2. Buhârî, Hac bölümü
  3. Müslim, Hac bölümü
  4. Diyanet İşleri Başkanlığı, Hac ve Umre RehberiHac ve Umre Hizmetleri Genel Müdürlüğü yayını
  5. Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihalTürkiye Diyanet Vakfı İslâm Araştırmaları Merkezi (İSAM) yayını
  6. TDV İslâm Ansiklopedisi, “SA‘Y” maddesiSalim Öğüt
  7. TDV İslâm Ansiklopedisi, “SAFÂ ve MERVE” maddesiMustafa Sabri Küçükaşcı
  8. Diyanet İşleri Başkanlığı, Hac İlmihali10. baskı, Ankara 2013

Bu Yazıyı Kaynak Göster

Bu içeriğe atıf yapacaksanız aşağıdaki künyeleri kullanabilirsiniz.

Standart

Beytullaha Yayın Kurulu. "Sa‘y Nasıl Yapılır?". Beytullaha.com, 20 Şubat 2026. https://beytullaha.com/hac-umre/say-nasil-yapilir

APA

Beytullaha Yayın Kurulu. (2026, 20 Şubat). Sa‘y Nasıl Yapılır?. Beytullaha.com. https://beytullaha.com/hac-umre/say-nasil-yapilir

Yazar Hakkında

Hazırlayan

Beytullaha Yayın Kurulu

Beytullaha Yayın Kurulu, sitede yayımlanan içeriklerin hazırlanmasından ve güncel tutulmasından sorumlu editöryal birimdir. İçerikler hazırlanırken öncelik sırası Kur'an-ı Kerim, güvenilir hadis kaynakları ve Diyanet İşleri Başkanlığı yayınlarıdır. Fıkhî konularda mezhepler arasında görüş farklılığı bulunduğunda, bu farklılık tek bir görüşe indirgenmeden belirtilir.

İçerik kontrolü

Dinî İçerik Kontrol Birimi

Dinî İçerik Kontrol Birimi, yayımlanmadan önce içerikteki ayet ve hadis atıflarının, fıkhî hükümlerin ve kaynak referanslarının doğruluğunu denetler. Kaynağı doğrulanamayan hiçbir bilgi kesin hüküm olarak yayımlanmaz; doğrulanamayan rivayetler ya çıkarılır ya da durumu açıkça belirtilerek aktarılır.

Sonraki Konu

Umre DualarıUmrede okunan duaların başında telbiye gelir. Tavaf ve sa‘y sırasında okunacak belirlenmiş zorunlu bir metin yoktur.

Bu içerik yardımcı oldu mu?

Hata bildir

Kişisel durumunuzla ilgili bağlayıcı bir hüküm için Diyanet İşleri Başkanlığı'nın dinî soru-cevap hizmetine veya bir din görevlisine danışınız.

Anlamsal olarak yakın içerikler

İlgili İçerikler

  • Kâbe'nin etrafında tavaf eden hacılar ve Hatîm'in yarım daire duvarıHac & Umre

    Tavaf Nasıl Yapılır?

    Tavaf, Kâbe’nin etrafında Hacerülesved hizasından başlayarak yedi kez dönmekle yapılır. Kâbe sola alınır.

    3 dk okuma
  • Medine yönünden gelenlerin ihrama girdiği Zü'l-Huleyfe (Âbâr Ali) mîkat mescidiHac & Umre

    Mîkat Nedir?

    Mîkat, hac veya umre yapacak kişilerin ihrama girmeden geçemeyecekleri sınır noktalarıdır.

    2 dk okuma
  • İhram örtüleriyle oturup dua eden hacılarHac & Umre

    İhram Yasakları Nelerdir?

    İhram yasakları, ihrama girildiği andan ihramdan çıkıldığı ana kadar geçerlidir ve hac ile umrede aynıdır.

    2 dk okuma