Sa‘y Nasıl Yapılır?
Sa‘y, Safa tepesinden başlayıp Merve’de biten yedi şavtlık yürüyüştür. Safa’dan Merve’ye gidiş bir şavt sayılır.
Hazırlayan
Beytullaha Yayın Kuruluİçerik kontrolü
Dinî İçerik Kontrol BirimiYayın tarihi
Okuma süresi
2 dakika
Sa‘y, Safa tepesinden başlayıp Merve'de biten, toplam yedi şavtlık yürüyüştür. Safa'dan Merve'ye gidiş birinci şavt, Merve'den Safa'ya dönüş ikinci şavt sayılır. Böylece yedinci şavt Merve'de tamamlanır.
Kelime anlamı "koşmak, gayret etmek"tir.
Sa‘y nerede yapılır?
Safa ve Merve, Mescid-i Haram'ın içinde yer alan iki tepedir. Aralarındaki yola Mes‘a denir. Bugün Mes‘a, üstü kapalı ve çok katlı bir yapı hâlindedir; tekerlekli sandalye için ayrı şeritler bulunur.
Sa‘yin yapılışı
- Tavaf tamamlandıktan sonra Safa tepesine çıkılır.
- Kâbe'ye yönelinir, tekbir ve tehlil getirilir, dua edilir.
- Merve'ye doğru yürünür — birinci şavt.
- Yeşil direkler arasında erkekler hervele yapar: normalden hızlı, canlı adımlarla yürür. Kadınlar hervele yapmaz.
- Merve'ye varılır, Kâbe yönüne dönülüp dua edilir.
- Safa'ya dönülür — ikinci şavt.
- Bu şekilde yedi şavt tamamlanır ve sa‘y Merve'de biter.
Sa‘yin şartları
- Sa‘yin, geçerli bir tavaftan sonra yapılması
- Safa'dan başlanıp Merve'de bitirilmesi
- Yedi şavtın tamamlanması
- Mes‘a alanı içinde yapılması
Abdestli olmak sa‘y için şart değildir; ancak abdestli olarak yapılması müstehaptır. Bu, tavaftan farklı bir noktadır.
Sa‘yde okunacak dualar
Sa‘y için zorunlu, belirlenmiş bir dua metni yoktur. Safa ve Merve'de dua edilir, şavtlar sırasında zikir ve dua ile meşgul olunur. Kişi kendi diliyle de dua edebilir.
Safa'ya çıkarken okunan ayet:
إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ
Okunuşu
İnne’s-Safâ ve’l-Mervete min şeâiri’llâh.
Anlamı
Şüphesiz Safa ile Merve, Allah’ın nişanelerindendir.
Kaynak: Kur’an-ı Kerim, Bakara suresi 2:158
Sa‘yin anlamı
Sa‘y, Hz. İbrahim'in eşi Hz. Hâcer'in, oğlu İsmail için su ararken Safa ile Merve arasında gidip gelmesini anmayı içerir. Bu yönüyle sa‘y, çaresizlik içinde bile çabayı bırakmamanın ve tevekkülün bir ifadesi olarak değerlendirilir.
Sık sorulan durumlar
Şavt sayısında şüphe: Az olan sayı esas alınır, eksik şavt tamamlanır.
Sa‘y sırasında namaz vakti: Cemaatle namaz kılınır, sonra kalınan yerden devam edilir.
Yürüyemeyen kişiler: Tekerlekli sandalye ile sa‘y yapılabilir; sa‘y geçerlidir.
İlgili içerikler
Bu yazıdaki kavramlar
- Safa ve Merveالصفا والمروة
- Safa ve Merve, Mescid-i Haram içinde bulunan ve aralarında sa‘y ibadetinin yapıldığı iki tepedir.
- Kâbeالكعبة
- Kâbe, Mekke’deki Mescid-i Haram’ın ortasında bulunan, Müslümanların kıblesi olan küp biçimli yapıdır.
- Tavafطواف
- Tavaf, Kâbe’nin etrafında belirli usullere göre yedi dönüşten oluşan ibadettir.
- Ayetآية
- Ayet, Kur’an-ı Kerim’in surelerini oluşturan en küçük metin birimidir.
- Sa'yسعي
- Sa'y, Safa ile Merve tepeleri arasında yedi kez gidip gelmekten oluşan ibadettir.
Sık Sorulan Sorular
Sa‘y kaç şavttır?
Sa‘y yedi şavttır. Safa’dan Merve’ye gidiş bir şavt, Merve’den Safa’ya dönüş ikinci şavt sayılır; yedinci şavt Merve’de tamamlanır.
Sa‘y nerede başlar, nerede biter?
Safa tepesinde başlar ve Merve’de biter.
Sa‘y için abdest şart mı?
Hayır, sa‘y için abdest şart değildir. Ancak abdestli olarak yapılması müstehaptır. Bu yönüyle tavaftan farklıdır.
Hervele nedir?
Yeşil direkler arasında erkeklerin normalden hızlı, canlı adımlarla yürümesidir. Kadınlar hervele yapmaz.
Kaynaklar
Bu içerik hazırlanırken aşağıdaki kaynaklar esas alınmıştır. Hadis referansları eser ve bölüm adıyla verilir; baskıdan baskıya değişebilen hadis numarası yalnızca Diyanet yayınlarında doğrulanmış olduğunda eklenir.
- 1Kur'an-ı Kerim, Bakara suresi 2:158 — Diyanet İşleri Başkanlığı meâli
- 2Buhârî, Hac bölümü
- 3Müslim, Hac bölümü
- 4Diyanet İşleri Başkanlığı, Hac ve Umre Rehberi — Hac ve Umre Hizmetleri Genel Müdürlüğü yayını
- 5Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal — Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Araştırmaları Merkezi (İSAM) yayını
- 6TDV İslâm Ansiklopedisi, “SA‘Y” maddesi — Salim Öğüt
- 7TDV İslâm Ansiklopedisi, “SAFÂ ve MERVE” maddesi — Mustafa Sabri Küçükaşcı
- 8Diyanet İşleri Başkanlığı, Hac İlmihali — 10. baskı, Ankara 2013
Bu Yazıyı Kaynak Göster
Bu içeriğe atıf yapacaksanız aşağıdaki künyeleri kullanabilirsiniz.
Standart
Beytullaha Yayın Kurulu. "Sa‘y Nasıl Yapılır?". Beytullaha.com, 20 Şubat 2026. https://beytullaha.com/hac-umre/say-nasil-yapilir
APA
Beytullaha Yayın Kurulu. (2026, 20 Şubat). Sa‘y Nasıl Yapılır?. Beytullaha.com. https://beytullaha.com/hac-umre/say-nasil-yapilir
Yazar Hakkında
Hazırlayan
Beytullaha Yayın Kurulu
Beytullaha Yayın Kurulu, sitede yayımlanan içeriklerin hazırlanmasından ve güncel tutulmasından sorumlu editöryal birimdir. İçerikler hazırlanırken öncelik sırası Kur'an-ı Kerim, güvenilir hadis kaynakları ve Diyanet İşleri Başkanlığı yayınlarıdır. Fıkhî konularda mezhepler arasında görüş farklılığı bulunduğunda, bu farklılık tek bir görüşe indirgenmeden belirtilir.
İçerik kontrolü
Dinî İçerik Kontrol Birimi
Dinî İçerik Kontrol Birimi, yayımlanmadan önce içerikteki ayet ve hadis atıflarının, fıkhî hükümlerin ve kaynak referanslarının doğruluğunu denetler. Kaynağı doğrulanamayan hiçbir bilgi kesin hüküm olarak yayımlanmaz; doğrulanamayan rivayetler ya çıkarılır ya da durumu açıkça belirtilerek aktarılır.
Sonraki Konu
Umre DualarıUmrede okunan duaların başında telbiye gelir. Tavaf ve sa‘y sırasında okunacak belirlenmiş zorunlu bir metin yoktur.→Bu içerik yardımcı oldu mu?
Kişisel durumunuzla ilgili bağlayıcı bir hüküm için Diyanet İşleri Başkanlığı'nın dinî soru-cevap hizmetine veya bir din görevlisine danışınız.
Etiketler
Anlamsal olarak yakın içerikler
İlgili İçerikler
Hac & UmreTavaf Nasıl Yapılır?
Tavaf, Kâbe’nin etrafında Hacerülesved hizasından başlayarak yedi kez dönmekle yapılır. Kâbe sola alınır.
·3 dk okuma
Hac & UmreUmre Nasıl Yapılır? Adım Adım Rehber
Umre dört adımda tamamlanır: ihrama girmek, tavaf etmek, sa‘y yapmak ve tıraş olup ihramdan çıkmak.
·3 dk okuma
Hac & UmreMîkat Nedir?
Mîkat, hac veya umre yapacak kişilerin ihrama girmeden geçemeyecekleri sınır noktalarıdır.
·2 dk okuma
Hac & Umreİhram Yasakları Nelerdir?
İhram yasakları, ihrama girildiği andan ihramdan çıkıldığı ana kadar geçerlidir ve hac ile umrede aynıdır.
·2 dk okuma