Mina
منىminâ
Mina, Mekke ile Müzdelife arasında, Harem sınırları içinde kalan ve hacıların terviye günü ile bayram günlerinde konakladığı, şeytan taşlamanın yapıldığı vadidir.
Hazırlayan
Beytullaha Yayın Kuruluİçerik kontrolü
Dinî İçerik Kontrol BirimiYayın tarihi
Okuma süresi
3 dakika
منى
minâ
Anlamı
- 1
Kelime anlamı
Mekke yakınındaki bir vadinin özel adı.
- 2
Dinî anlamı
Hac menâsikinin yapıldığı mekânlardan biri. Hacılar burada cemrelere taş atar, kurban keser ve teşrik günlerini geçirir.
Örnek kullanım
Hacılar bayramın ikinci gününü Mina’daki çadırlarında geçirdi.
Mina nerededir?
Mina, Mekke ile Müzdelife arasında, iki yanı dağlarla çevrili bir vadidir. Mina, Harem sınırlarının içinde kalır; bu yüzden avlanma ve bitki kesme yasağı burada da geçerlidir. Yıl boyunca büyük ölçüde boş duran vadi, hac günlerinde hacıların konakladığı çadırlarla dolar. Umre yapanlar Mina'ya çıkmaz; Mina yalnız haccın aşamalarından biridir.
Hac mekânları Mekke'den doğuya doğru şu sırayla dizilir: Mina, Müzdelife ve Arafat. Hacılar bu hattı önce Arafat'a doğru gider, sonra Mina'ya geri döner.
Hacda Mina'da ne yapılır?
| Gün | Mina'daki uygulama |
|---|---|
| Terviye günü (8 Zilhicce) | Mina'ya çıkılır; arefe gecesi burada geçirilir (sünnet) |
| Arefe günü (9 Zilhicce) | Güneş doğduktan sonra Arafat'a hareket edilir (sünnet) |
| Bayramın 1. günü | Büyük cemreye (Akabe) yedi taş atılır; temettu ve kıran haccında kurban kesilir, tıraş olunur |
| Bayramın 2. ve 3. günü | Zevalden sonra küçük, orta ve büyük cemreye sırasıyla yedişer taş atılır |
| Bayramın 4. günü | Bu günün fecri Mina'da doğan hacı, o günün taşlarını da atar |
Ebû Hanîfe'ye göre temettu ve kıran haccı yapanların bayramın ilk günü taş atma, kurban kesme ve tıraş olma sırasına uyması vacip; Ebû Yûsuf, İmam Muhammed ve diğer üç mezhebe göre sünnettir. İfrad haccı yapan için kurban gerekmez. Bayramın ilk günü yapılan işlerden sonra hacılar Mekke'ye inip ziyaret tavafını yapabilir; ardından Mina'ya dönerler. Ayrıntılı sıra için: Hac nasıl yapılır?
Şeytan taşlama ve cemreler
Mina'daki taş atma yerlerine cemre (çoğulu cemerât) denir. Diyanet Hac İlmihali'ne göre küçük cemre Mescid-i Hayf tarafında, orta cemre Mekke yönünde küçük cemreden sonra, büyük cemre (Cemre-i Akabe) ise Mina'nın Mekke istikametindeki sınırındadır. Hac İlmihali taşlamayı, Hz. İbrâhim ve ailesinin şeytanın tuzağına karşı direnişini simgeleyen bir ibadet olarak anlatır; taş atmak haccın vaciplerindendir ve terk edilirse ceza (dem) gerekir. Kur'an, Mina'da geçirilen bu günleri "sayılı günler" olarak anar.
Mina'da gecelemenin hükmü
Mina'nın tarihî mescidi Mescid-i Hayf'tır; küçük cemre bu mescidin tarafındadır. Kişisel durumlar için kafile din görevlisine ya da Diyanet Alo 190 hattına danışılmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Mina neresidir?
Mina, Mekke ile Müzdelife arasında, Harem sınırları içinde kalan bir vadidir. Hacılar terviye günü ve bayram günlerinde burada konaklar.
Mina’da kaç gün kalınır?
Terviye günü Mina’ya çıkılır ve arefe sabahı Arafat’a geçilir. Bayramda ise ilk üç gün Mina’da geçirilir; bayramın dördüncü günü fecri Mina’da doğan hacı o gün de kalıp taş atar.
Şeytan taşlama kaç gün yapılır?
Bayramın ilk günü yalnız büyük cemreye, ikinci ve üçüncü günleri üç cemreye yedişer taş atılır. Mina’dan ayrılmayıp dördüncü günün fecrine kalan hacı o gün de üç cemreyi taşlar.
Mina’da gecelemek farz mı?
Farz değildir. Hanefî mezhebine göre taşlama günlerinin gecelerini Mina’da geçirmek sünnet, Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerine göre vaciptir.
İlgili Kavramlar
- ArafatArafat, Mekke’nin doğusunda, Harem sınırlarının dışında kalan ve haccın en önemli rüknü olan vakfenin arefe günü yapıldığı ovadır.
- MüzdelifeMüzdelife, Arafat ile Mina arasında, Harem sınırları içinde kalan ve hacıların Arafat’tan dönüşte bayram gecesini geçirip vakfe yaptığı bölgedir.
- HaremHarem, Mekke ve çevresinde sınırları belirlenmiş, bazı davranışların herkes için yasak olduğu kutsal bölgedir.
- İhramİhram, hac veya umreye niyet edilerek girilen ve normalde helâl olan bazı davranışların geçici olarak yasaklandığı ibadet hâlidir.
- Hacc-ı EkberHacc-ı ekber, Tevbe suresinde geçen “büyük hac” ifadesidir ve umreye (küçük hac) karşılık haccın kendisini ya da haccın en önemli gününü anlatır.
- ArefeArefe, Zilhicce ayının 9. günüdür; Kurban Bayramı’ndan bir önceki güne denk gelir.
Kaynaklar
Bu içerik hazırlanırken aşağıdaki kaynaklar esas alınmıştır. Hadis referansları eser ve bölüm adıyla verilir; baskıdan baskıya değişebilen hadis numarası yalnızca Diyanet yayınlarında doğrulanmış olduğunda eklenir.
- 1Kur'an-ı Kerim, Bakara suresi 2:203 — Diyanet İşleri Başkanlığı meâli; Diyanet, Ayetlerle Hac ve Umre (hacumreegitim.hac.gov.tr)
- 2TDV İslâm Ansiklopedisi, “MİNA” maddesi — Mehmet Şener
- 3TDV İslâm Ansiklopedisi, “HAC” maddesi — Ömer Faruk Harman, Abdülkerim Özaydın, Salim Öğüt, Tahsin Görgün, Abdülkadir Özcan, Kemal Güran, Rahmi Yaran, Ahmet Özel
- 4Diyanet İşleri Başkanlığı, Hac İlmihali — 10. baskı, Ankara 2013
- 5Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal — Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Araştırmaları Merkezi (İSAM) yayını
Bu Yazıyı Kaynak Göster
Bu içeriğe atıf yapacaksanız aşağıdaki künyeleri kullanabilirsiniz.
Standart
Beytullaha Yayın Kurulu. "Mina". Beytullaha.com, 10 Ekim 2026. https://beytullaha.com/dini-kavramlar/mina
APA
Beytullaha Yayın Kurulu. (2026, 10 Ekim). Mina. Beytullaha.com. https://beytullaha.com/dini-kavramlar/mina
Yazar Hakkında
Hazırlayan
Beytullaha Yayın Kurulu
Beytullaha Yayın Kurulu, sitede yayımlanan içeriklerin hazırlanmasından ve güncel tutulmasından sorumlu editöryal birimdir. İçerikler hazırlanırken öncelik sırası Kur'an-ı Kerim, güvenilir hadis kaynakları ve Diyanet İşleri Başkanlığı yayınlarıdır. Fıkhî konularda mezhepler arasında görüş farklılığı bulunduğunda, bu farklılık tek bir görüşe indirgenmeden belirtilir.
İçerik kontrolü
Dinî İçerik Kontrol Birimi
Dinî İçerik Kontrol Birimi, yayımlanmadan önce içerikteki ayet ve hadis atıflarının, fıkhî hükümlerin ve kaynak referanslarının doğruluğunu denetler. Kaynağı doğrulanamayan hiçbir bilgi kesin hüküm olarak yayımlanmaz; doğrulanamayan rivayetler ya çıkarılır ya da durumu açıkça belirtilerek aktarılır.
Bu içerik yardımcı oldu mu?
Kişisel durumunuzla ilgili bağlayıcı bir hüküm için Diyanet İşleri Başkanlığı'nın dinî soru-cevap hizmetine veya bir din görevlisine danışınız.
Etiketler
Anlamsal olarak yakın içerikler
İlgili İçerikler
KavramlarArafat
Arafat, Mekke’nin doğusunda, Harem sınırları dışında kalan ve haccın rüknü olan vakfenin yapıldığı ovadır.
·3 dk okuma
KavramlarMüzdelife
Müzdelife, Arafat ile Mina arasında, Harem sınırları içinde kalan ve hacıların bayram gecesini geçirdiği bölgedir.
·3 dk okuma
KavramlarHacc-ı Ekber
Hacc-ı ekber, Kur’an’da geçen “büyük hac” ifadesidir; Diyanet’e göre bayramın ilk gününe de hacc-ı ekber denilir.
·3 dk okuma
KavramlarKâbe
Kâbe, Mekke’deki Mescid-i Haram’ın ortasında bulunan küp biçimli yapıdır ve Müslümanların kıblesidir.
·3 dk okuma