Umre Nasıl Yapılır? Adım Adım Rehber

Umre sırasıyla nasıl yapılır?

Umre dört adımda tamamlanır: ihrama girmek, tavaf etmek, sa‘y yapmak ve tıraş olup ihramdan çıkmak. Bu adımlar aşağıdaki sırayla yapılır; sıranın değiştirilmesi, özellikle sa‘yin tavaftan önce yapılması, ibadeti etkiler. Umrenin hükmü ve şartları için ana rehbere bakılabilir: Umre nedir?

Şâfiî mezhebinde ise ihram, tavaf, sa‘y ve tıraş rükün sayılır; Mâlikî mezhebinde ihram, tavaf ve sa‘y rükün, tıraş vaciptir. Ayrıntı: Umrenin farzları ve vacipleri.

1. Adım: İhrama girmek

İhrama, mîkat sınırı geçilmeden girilir. Türkiye'den uçakla doğrudan Cidde'ye gidenler, kalkış havalimanında, uçağa binmeden önce ihrama girer; Cidde bir mîkat değildir. Uygulama kafileden kafileye değişebileceği için kafile başkanının yönlendirmesine uyulur, şahsî sorular için Diyanet İşleri Başkanlığı'na başvurulur. Ayrıntı: Mîkat nerededir, uçakta ihrama nasıl girilir?

1. Temizlik. Boy abdesti alınır; mümkün değilse abdest alınır. Tırnak kesme, koltuk altı ve kasık temizliği ihrama girmeden önce yapılır; çünkü ihramlıyken bunlar yasaktır.
2. İhram kıyafeti. Erkekler dikişsiz iki parça beyaz örtüye bürünür: bele sarılan izâr, omuza alınan ridâ. Kadınlar günlük kıyafetleriyle kalır, başını örter. Ayrıntı: İhram nasıl giyilir?
3. İhram namazı. Kerahet vakti değilse iki rekât namaz kılınır; ilk rekâtta Kâfirûn, ikinci rekâtta İhlâs sûresinin okunması efdaldir. İçinde bulunulan vaktin farz namazı da bu namazın yerine geçer.
4. Niyet. Umre yapmaya niyet edilir. İhram namazı, niyet ve telbiyenin ayrıntısı: İhrama nasıl girilir?
5. Telbiye. Telbiye getirilir. Bu andan itibaren ihram yasakları başlar.

2. Adım: Mescid-i Haram'a giriş ve tavaf

Telbiye yol boyunca sık sık tekrarlanır. Umrede telbiye, tavafa başlanırken kesilir (Diyanet, Hac İlmihali; TDV, UMRE maddesi). Mescid-i Haram'a dua ederek girilir; Kâbe görüldüğünde üç defa tekbir ve tehlil getirilip dua edilir.

1. Erkekler ıztıbâ yapar: ridânın bir ucu sağ koltuk altından geçirilip sol omuza atılır. Iztıbâ ve remel, ardından sa‘y yapılacak tavaflarda sünnettir; umre tavafı da böyledir.
2. Tavafa niyet edilir.
3. Hacerülesved hizasına gelinir ve istilâm yapılır. İzdihamda dokunmaya çalışmak yerine uzaktan el işaretiyle selamlanır.
4. Kâbe sola alınarak yedi şavt yapılır; Hatîm'in dışından dolaşılır.
5. Erkekler ilk üç şavtta remel yapar (koşmaksızın çalımlı ve süratli yürümek); metafta izdiham varsa remel yapılmaz.
6. Tavaf bitince ıztıbâ bozulur ve mümkünse Makam-ı İbrahim'in arkasında iki rekât tavaf namazı kılınır.
7. Zemzem içilir ve dua edilir.

Tavafın şartları ve abdest konusundaki mezhep farkı: Tavaf nasıl yapılır?

3. Adım: Sa‘y

1. Safa ile Merve arasındaki sa‘y alanına geçilir ve Safa tepesine çıkılır; Kâbe'ye yönelinip dua edilir.
2. Merve'ye doğru yürünür. Bu birinci şavttır.
3. Yeşil ışıklarla işaretlenmiş bölümde erkekler hervele yapar (kısa adımlarla, süratli ve çalımlı yürüme).
4. Merve'ye varılır, dua edilir. Safa'ya dönüş ikinci şavttır.
5. Böylece yedi şavt tamamlanır ve sa‘y Merve'de biter.

Sa‘y için abdest şart değildir; abdestli yapılması sünnettir. Ayrıntı: Sa‘y nasıl yapılır?

4. Adım: Tıraş olmak ve ihramdan çıkmak

Sa‘yden sonra erkekler saçlarını tamamen kestirir (halk) veya kısaltır (taksir); halk daha faziletlidir. Kadınlar yalnızca taksir yapar ve saç uçlarından parmak ucu kadar keser. Tıraşla birlikte ihram yasakları sona erer ve umre tamamlanmış olur.

Diyanet'in Hac ve Umre ile İlgili Fetvalar derlemesine göre ihramdan çıkma aşamasına gelmiş kişi, başkasının saçını da kesebilir; henüz bu aşamaya gelmemiş birinin başkasını tıraş etmesi ise caiz değildir ve ceza gerektirir. Tıraştan önce tırnak kesmek, koku sürünmek veya dikişli elbise giymek ise hâlâ ihram yasağı kapsamındadır.

Kadınlar umreyi nasıl yapar?

Umrenin adımları kadın ve erkek için aynıdır; uygulamada şu farklar vardır:

• Kadınlar ihrama normal elbiseleri, başörtüsü ve ayakkabılarıyla girer; yüzlerini açık tutarlar.
• Telbiyeyi sesini yükseltmeden söyler.
• Tavafta ıztıbâ ve remel, sa‘yde hervele yapmaz.
• Tıraş yerine yalnızca saç uçlarından parmak ucu kadar keser (taksir).

Âdet veya lohusalık hâlinde umre

Âdet ya da lohusalık hâlindeki kadın umreden mahrum kalmaz: mîkatta ihrama girer, gusül de sünnettir. Tavaf dışındaki her şeyi yapabilir; tavafı ise temizlendikten sonra yapar. Sa‘y geçerli bir tavaftan sonra yapıldığı için, tavaf ertelendiğinde sa‘y ve tıraş da ertelenir. Hz. Peygamber, hac yolculuğunda âdet gören Hz. Âişe'ye şöyle buyurmuştur:

Umre tavafını tamamladıktan sonra âdet başlayan kadın ise sa‘yini bu hâliyle yapabilir; sa‘y için temizlik şart değildir. Temizlenmeden Mekke'den ayrılmak zorunda kalan kadının durumunda mezhepler farklı görüşler bildirir:

Umrede sık yapılan hatalar

1. Mîkatı ihramsız geçmek.
2. İhram örtüsünü giyip niyet ve telbiyeyi unutmak.
3. Kokulu sabun, şampuan veya ıslak mendil kullanmak.
4. Tavafı Hatîm'in (Hicr-i İsmâil) içinden geçerek yapmak.
5. Sa‘yde gidiş ve dönüşü tek şavt saymak; doğrusu Safa'dan Merve'ye gidişin bir şavt olmasıdır.
6. Tıraştan önce dikişli elbise giymek veya ihram yasaklarını bırakmak.
7. Tavaftan sonra iki rekât tavaf namazını unutmak; Hanefî mezhebine göre bu namaz vaciptir.
8. Hacerülesved'e ulaşmak için insanları itmek; selamlamak uzaktan da yapılabilir.

Umre boyunca kaçınılması gerekenlerin tam listesi: Umrede yasak olan şeyler.

Umreden sonra neler yapılır?

Tıraştan sonra kişi normal hayatına döner. Mekke'de kalınan sürede Mescid-i Haram'da namaz kılmak ve nafile tavaf yapmak mümkündür. Aynı yolculukta yeni bir umre yapmak isteyen kişi, Harem sınırının dışına (örneğin Ten‘îm'e) çıkıp yeniden ihrama girer; her umre için ayrı ihram gerekir. Umrede vedâ tavafının hükmü mezhebe göre değişir: TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre Hanefîlerde müstehap, Mâlikîlerde sünnet, Şâfiî ve Hanbelîlerde vaciptir. Medine ziyareti için: Medine rehberi.

Yolculuk öncesi kısa hatırlatma

• İhram örtüsü, terlik, ihram kemeri
• Kokusuz sabun ve şampuan
• Kullanılan ilaçlar ve reçete
• Küçük bir dua kitabı (umre duaları)
• Kalabalıkta kaybolma ihtimaline karşı kafile bilgisi

Ayrıntılı liste için: Umre hazırlık listesi.