Kavramlar

Müzdelife

مزدلفة

müzdelife

Müzdelife, Arafat ile Mina arasında, Harem sınırları içinde kalan ve hacıların Arafat’tan dönüşte bayram gecesini geçirip vakfe yaptığı bölgedir.

Yayın tarihi

Okuma süresi

3 dakika

Anlamı

  1. Kelime anlamı

    Arafat ile Mina arasındaki bölgenin özel adı.

  2. Dinî anlamı

    Hacıların arefe gününü bayram gününe bağlayan geceyi geçirdiği ve bayram sabahı vakfe yaptığı yer. Kur’an’da geçen Meş‘ar-i Harâm bu bölgededir.

Örnek kullanım

Kafile gece yarısı Müzdelife’ye ulaştı ve akşamla yatsıyı birlikte kıldı.

Müzdelife nerededir?

Müzdelife, Arafat ile Mina arasında kalan, Harem sınırları içindeki bir bölgedir. Doğusunda Arafat, batısında Mina bulunur. Diyanet Hac İlmihali'ne göre Mina ile Müzdelife arasındaki Muhassir vadisi Müzdelife'den sayılmaz; Hz. Peygamber "Müzdelife'nin her tarafı vakfe yeridir" buyurmuş ve Muhassir vadisinden uzak durulmasını istemiştir (Nesâî, Menâsik, 212; İbn Mâce, Menâsik, 55). Hacılar arefe günü güneş batınca Arafat'tan ayrılır ve bayram gecesini Müzdelife'de geçirir.

Meş‘ar-i Harâm

Kur'an, Arafat'tan dönen hacılara Meş‘ar-i Harâm'da Allah'ı zikretmelerini emreder. Diyanet Hac İlmihali'ne göre Meş‘ar-i Harâm, Müzdelife sınırları içinde Kuzah dağı üzerindeki tepedir; vakfeyi bu tepenin civarında yapmak sünnettir.

Müzdelife'de ne yapılır?

  1. Akşam ve yatsı namazları, yatsı vaktinde birlikte (cem-i te'hir) kılınır. Ebû Hanîfe ve İmam Muhammed'e göre bu vaciptir; akşam namazı yatsı vaktinin çıkmasından endişe edilmedikçe Arafat'ta veya yolda kılınmaz, Müzdelife'ye kadar geciktirilir.
  2. Gece burada geçirilir; dua ve zikirle vakit değerlendirilir.
  3. Bayram sabahı fecir doğduktan sonra sabah namazı kılınır ve vakfe yapılır.
  4. Güneş doğmadan önce Mina'ya hareket edilir.

Müzdelife vakfesinin hükmü

Hz. Peygamber eşlerini ve zayıf kimseleri geceden Mina'ya göndermiştir (Nesâî, Menâsik, 208, 214). Diyanet Hac İlmihali'ne göre günümüzde yer darlığı ve izdiham nedeniyle Müzdelife vakfesi, arefe günü güneşin batımından bayram sabahı güneşin doğumuna kadar olan sürede yapılmaktadır; uygulama kafile görevlilerinin yönlendirmesiyle yapılır.

Şeytan taşları Müzdelife'den mi toplanır?

Diyanet Hac İlmihali'ne göre bayramın ilk günü Akabe cemresine atılacak yedi taşın Müzdelife'de toplanması müstehaptır; diğer günlerin taşları Müzdelife, Arafat, Mina, Mekke veya başka bir yerden toplanabilir. Taşların cemrelerin yanından toplanması ve büyük taşların kırılarak kullanılması mekruhtur. Taşlar nohut büyüklüğünde, küçük çakıllardır. Haccın tüm sırası için: Hac nasıl yapılır? · ana rehber: Hac nedir?

Sık Sorulan Sorular

Müzdelife neresidir?

Müzdelife, Arafat ile Mina arasında, Harem sınırları içinde kalan bölgedir. Hacılar Arafat’tan dönüşte bayram gecesini burada geçirir.

Müzdelife vakfesi ne zaman yapılır?

Hanefî mezhebine göre bayram günü fecr-i sâdıktan güneş doğuncaya kadar yapılır. Şâfiî ve Hanbelî mezheplerine göre vakit gece yarısından sonra başlar. Diyanet Hac İlmihali’ne göre günümüzde izdiham nedeniyle akşamdan bayram sabahına kadar olan sürede yapılmaktadır.

Müzdelife vakfesi yapılmazsa ne olur?

Hanefî mezhebinde Müzdelife vakfesi vaciptir; özürsüz terk eden kişiye dem (kurban) gerekir. Hac geçersiz olmaz. Özür sahiplerinin durumu için kafile görevlisine danışılır.

Şeytan taşlamak için taşlar nereden toplanır?

Bayramın ilk günü Akabe cemresine atılacak yedi taşı Müzdelife’den toplamak müstehaptır; diğer günlerin taşları başka yerlerden de toplanabilir.

İlgili Kavramlar

Kaynaklar

Bu içerik hazırlanırken aşağıdaki kaynaklar esas alınmıştır. Hadis referansları eser ve bölüm adıyla verilir; baskıdan baskıya değişebilen hadis numarası yalnızca Diyanet yayınlarında doğrulanmış olduğunda eklenir.

  1. Kur'an-ı Kerim, Bakara suresi 2:198 — Diyanet İşleri Başkanlığı meâli; Diyanet, Ayetlerle Hac ve Umre (hacumreegitim.hac.gov.tr)
  2. Nesâî, Menâsik, 208, 212, 214 — Zayıfların geceden Mina’ya gönderilmesi; Müzdelife’nin vakfe yeri oluşu
  3. TDV İslâm Ansiklopedisi, “MÜZDELİFE” maddesi — Dursun Ali Şeker, Mehmet Şener
  4. Diyanet İşleri Başkanlığı, Hac İlmihali — 10. baskı, Ankara 2013
  5. Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal — Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Araştırmaları Merkezi (İSAM) yayını

Bu Yazıyı Kaynak Göster

Bu içeriğe atıf yapacaksanız aşağıdaki künyeleri kullanabilirsiniz.

Standart

Beytullaha Yayın Kurulu. "Müzdelife". Beytullaha.com, 10 Ekim 2026. https://beytullaha.com/dini-kavramlar/muzdelife

APA

Beytullaha Yayın Kurulu. (2026, 10 Ekim). Müzdelife. Beytullaha.com. https://beytullaha.com/dini-kavramlar/muzdelife

Yazar Hakkında

Hazırlayan

Beytullaha Yayın Kurulu

Beytullaha Yayın Kurulu, sitede yayımlanan içeriklerin hazırlanmasından ve güncel tutulmasından sorumlu editöryal birimdir. İçerikler hazırlanırken öncelik sırası Kur'an-ı Kerim, güvenilir hadis kaynakları ve Diyanet İşleri Başkanlığı yayınlarıdır. Fıkhî konularda mezhepler arasında görüş farklılığı bulunduğunda, bu farklılık tek bir görüşe indirgenmeden belirtilir.

İçerik kontrolü

Dinî İçerik Kontrol Birimi

Dinî İçerik Kontrol Birimi, yayımlanmadan önce içerikteki ayet ve hadis atıflarının, fıkhî hükümlerin ve kaynak referanslarının doğruluğunu denetler. Kaynağı doğrulanamayan hiçbir bilgi kesin hüküm olarak yayımlanmaz; doğrulanamayan rivayetler ya çıkarılır ya da durumu açıkça belirtilerek aktarılır.

Sonraki Konu

MinaMina, Mekke ile Müzdelife arasında, Harem sınırları içinde kalan ve hacıların bayram günlerinde şeytan taşladığı vadidir.

Bu içerik yardımcı oldu mu?

Hata bildir

Kişisel durumunuzla ilgili bağlayıcı bir hüküm için Diyanet İşleri Başkanlığı'nın dinî soru-cevap hizmetine veya bir din görevlisine danışınız.

Anlamsal olarak yakın içerikler

İlgili İçerikler

  • Mina vadisinde dağların arasında sıra sıra uzanan beyaz hacı çadırlarıKavramlar

    Mina

    Mina, Mekke ile Müzdelife arasında, Harem sınırları içinde kalan ve hacıların bayram günlerinde şeytan taşladığı vadidir.

    3 dk okuma
  • Arafat ovasında beyaz anıt sütunlu Cebel-i Rahme tepesi ve çevresindeki düzlükKavramlar

    Arafat

    Arafat, Mekke’nin doğusunda, Harem sınırları dışında kalan ve haccın rüknü olan vakfenin yapıldığı ovadır.

    3 dk okuma
  • Mescid-i Haram'da Kâbe, siyah örtüsü ve altın işlemeli kuşağıylaKavramlar

    Kâbe

    Kâbe, Mekke’deki Mescid-i Haram’ın ortasında bulunan küp biçimli yapıdır ve Müslümanların kıblesidir.

    3 dk okuma
  • Beyaz, dikişsiz iki parça ihram örtüsü ve sandaletlerKavramlar

    İhram

    İhram, hac veya umreye niyet edilerek girilen ve belirli davranışların yasaklandığı ibadet hâlidir.

    4 dk okuma