Umrenin Fazileti: Ayetler ve Sahih Hadisler

Umrenin fazileti nedir?

Umrenin fazileti, Kur'an'da umrenin Allah için tamamlanmasının emredilmesi ve Hz. Peygamber'in sahih hadislerinde umrenin günahlara kefaret olduğunun bildirilmesiyle sabittir. Buhârî ve Müslim'in rivayet ettiği hadise göre bir umre, bir sonraki umreye kadar işlenen günahlara kefarettir. Ramazan'da yapılan umre ise sevapta bir hacca denktir. Bu sayfada fazilet delili olarak yalnızca künyesi Diyanet veya TDV yayınlarında doğrulanan rivayetler verilir. Umrenin hükmü ve yapılışı için ana rehber: Umre nedir?

Kur'an'da umre ile ilgili ayetler

Umre kelimesi Kur'an'da Bakara suresinde geçer. İlk ayet hac ve umrenin Allah rızası için eksiksiz yapılmasını emreder:

İkinci ayet, umre yapanın Safa ile Merve arasında sa‘y etmesini Allah'ın nişanelerine bağlar:

Fetih suresindeki ayet ise Hudeybiye'den sonra müminlerin Mescid-i Haram'a güven içinde girip tıraş olacaklarını müjdeler. TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre Hz. Peygamber Hudeybiye'de yapamadığı umreyi hicretin 7. yılında Umretü'l-kazâ olarak yapmıştır.

Umrenin fazileti ile ilgili hadisler

Umre günahlara kefarettir

Hadisteki müjde, kul hakkını ve terk edilmiş farzları kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Diyanet'in hac ve umre fetvalarında belirtildiği gibi kul hakkı, hak sahibi affetmedikçe affedilmez.

Hac ile umreyi peş peşe yapmak

Diyanet'in Hac ve Umrede İrşad kitabında aktarılan hadiste Hz. Peygamber, hac ile umrenin birbiri ardınca yapılmasını tavsiye etmiştir.

Ramazan'da yapılan umrenin fazileti

TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre Ramazan'da yapılan umre diğer zamanlardakinden efdaldir. Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur:

Bir rivayette "benimle yapılan hacca denktir" ifadesi geçer. Diyanet'in Hadislerle Hac ve Umre derlemesi de bu denkliği "(sevap bakımından)" kaydıyla aktarır (Tirmizî, Hac, 95). Bu yüzden Ramazan umresi farz olan haccın yerine geçmez ve hac yükümlülüğünü düşürmez. Umrenin hangi zamanlarda yapılabileceği için: Umre ne zaman yapılır?

Hz. Peygamber'in umreleri

Diyanet Hac İlmihali'ne göre Hz. Peygamber dört defa umre yapmıştır. TDV İslâm Ansiklopedisi bunları şöyle sıralar: hicretin 6. yılının Zilkade ayında Hudeybiye Antlaşması gereği yapılamadan dönülen umre, hicretin 7 ve 8. yıllarının Zilkade aylarında yapılan Umretü'l-kazâ ve Huneyn dönüşü umresi ile Vedâ Haccı'yla birlikte yapılan umre (Buhârî, Umre, 3; Müslim, Hac, 217). Bu uygulama, umrenin Hz. Peygamber tarafından bizzat yapılan ve teşvik edilen bir ibadet olduğunu gösterir.

Birini umreye göndermenin sevabı var mı?

Birini umreye göndermenin sevabını özel olarak bildiren sahih bir hadis bilinmemektedir. Bununla birlikte bir hayra vesile olmanın sevabına dair genel ilke sahih hadisle sabittir:

Gücü yetmeyen biri adına ibadet yapılmasının dayanağı da hadislerde vardır. Diyanet Hac İlmihali'nin aktardığına göre Has'am kabilesinden bir kadın, çok yaşlı babasının hac borcu olduğunu ve deve üzerinde durmaya gücü yetmediğini söyleyince Hz. Peygamber "Onun yerine sen haccet" buyurmuştur (Müslim, Hac, 408). TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre başkası adına umrenin hükmü mezheplere göre ayrıntılıdır; şartları için kafile din görevlisine veya müftülüğe danışılmalıdır.

Hacılar ve umreciler hakkında aktarılan rivayetler

Diyanet'in Hadislerle Hac ve Umre derlemesi, hacı ve umrecilerin duasına dair şu rivayete yer verir:

Aynı derlemede, umre için izin isteyen Hz. Ömer'e Hz. Peygamber'in "Kardeşim! Duana bizi de kat ve bizi unutma!" dediği de aktarılır (Tirmizî, Deavât, 109; İbn Mâce, Menâsik, 5).

Umrenin fazileti nasıl anlaşılmalı?

Umrenin faziletine dair hadisler, ibadeti kabul edilmiş, yani hadislerdeki ifadeyle "mebrûr" olan kişi için müjdedir. Bu yüzden fazilet, ibadetin doğru yapılmasından ayrı düşünülmez:

• Kul hakkı umre ile düşmez; hak sahibine ödenir veya helallik alınır.
• Kılınmamış namaz ve tutulmamış oruç kaza edilir.
• İhram yasaklarına uymak ve kalabalıkta kimseye eziyet etmemek ibadetin parçasıdır.

Umrenin aşamaları ve doğru yapılışı için: Umre nasıl yapılır? Hadis kavramı ve sahih-zayıf ayrımı için: Hadis nedir?