Kâbe’nin Tarihi: İnşası ve Dönüm Noktaları

Kâbe ve Mescid-i Haram'ın 1910 yılında çekilmiş arşiv fotoğrafı

Kâbe, Mekke'de Mescid-i Haram'ın ortasında bulunan küp biçimli yapıdır. Kur'an'da Beytullah (Allah'ın evi), Beyt-i Atîk ve Beyt-i Harâm adlarıyla anılır ve Müslümanların kıblesidir.

Bu madde, yapının Kur'an'da anlatılan inşasından başlayarak tarih boyunca geçirdiği dönüm noktalarını ele alır.

Kur'an'da Kâbe'nin inşası

Kur'an, Kâbe'nin temellerinin Hz. İbrahim ile oğlu İsmail tarafından yükseltildiğini bildirir:

Başka bir ayette yapı, insanlık için kurulan ilk mabet olarak nitelenir:

Fil Vakası

Kaynaklar, Hz. Peygamber'in doğumundan kısa süre önce Ebrehe adlı bir yöneticinin Kâbe'ye yönelik seferini aktarır. Sefer sonuçsuz kalmış, olay Fil suresinde anlatılmıştır. Bu yıl, kaynaklarda Fil Yılı olarak anılır; miladî karşılığı, kullanılan hesap yöntemine göre 569, 570 veya 571 olarak verilir.

Kureyş dönemindeki yeniden inşa

Hz. Peygamber'in peygamberlikten önceki döneminde, sel ve yangın sebebiyle yıpranan Kâbe Kureyş tarafından yeniden inşa edilmiştir. Siyer kaynakları bu olayı Hz. Muhammed'in yaklaşık 35 yaşında olduğu döneme yerleştirir.

İnşa sırasında Hacerülesved'in yerine kimin koyacağı konusunda kabileler arasında anlaşmazlık çıkmış; Hz. Muhammed'in önerisiyle taş bir örtünün üzerine konulmuş, kabile temsilcileri örtünün uçlarından tutarak birlikte kaldırmış ve taşı yerine kendisi yerleştirmiştir.

Bu dönemde imkânlar sınırlı olduğu için yapı, İbrahim'in temellerinin tamamını kapsamayacak biçimde inşa edilmiş; dışarıda kalan bölüm bugün Hicr-i İsmâil (Hatîm) olarak bilinen yarım daire alandır. Tavafın bu alanın dışından yapılmasının sebebi budur.

Kıblenin Kâbe'ye çevrilmesi

Hicretten sonra, Medine döneminde kıble Mescid-i Aksâ'dan Kâbe'ye çevrilmiştir:

Ayrıntı: Kıble nedir?

Mekke'nin fethi

Hicretin 8. yılında gerçekleşen Mekke'nin fethiyle birlikte Kâbe putlardan temizlenmiş ve yapı yeniden tevhid inancının merkezi hâline gelmiştir.

Sonraki onarımlar

Kâbe, tarih boyunca sel ve yangın sebebiyle birkaç kez onarılmıştır. Emevî döneminde yapılan bir yeniden inşada Hatîm bölümü yapının içine alınmış, ardından eski biçimine döndürülmüştür. Osmanlı döneminde de kapsamlı onarımlar gerçekleştirilmiştir.

Bugünkü durumu

Kâbe'nin üzerine örtülen siyah örtüye kisve denir ve her yıl yenilenir. Yapının çevresindeki Mataf alanı tavaf için kullanılır; Mes‘a (Safa ile Merve arası) da Mescid-i Haram'ın içindedir.

Ziyaret rehberi: Mekke rehberi · Kavram maddesi: Kâbe

Bu yazıdaki kavramlar

Ayet: Ayet, Kur’an-ı Kerim’in surelerini oluşturan en küçük metin birimidir.
Tavaf: Tavaf, Kâbe’nin etrafında belirli usullere göre yedi dönüşten oluşan ibadettir.
Kıble: Kıble, namaz kılarken yönelinen yön; Mekke’deki Kâbe’dir.
Kâbe: Kâbe, Mekke’deki Mescid-i Haram’ın ortasında bulunan, Müslümanların kıblesi olan küp biçimli yapıdır.

Kronoloji

Kur’an’da anlatılan dönem
Hz. İbrahim ile oğlu İsmail Kâbe’nin temellerini yükseltir (Bakara 2:127).
Fil Vakası — yaklaşık 571
Ebrehe’nin Kâbe’ye yönelik seferi sonuçsuz kalır. Olay Fil suresinde anlatılır. Kaynaklar Hz. Peygamber’in doğumunu bu yıla yerleştirir.
Bi‘setten önce — Hz. Peygamber yaklaşık 35 yaşındayken
Kureyş, sel ve yangın sebebiyle yıpranan Kâbe’yi yeniden inşa eder. Hacerülesved’in yerine konulmasındaki anlaşmazlık Hz. Muhammed’in önerisiyle çözülür.
Hicretin 2. yılı
Kıble, Mescid-i Aksâ’dan Kâbe’ye çevrilir (Bakara 2:144).
Hicretin 8. yılı — Mekke’nin fethi
Kâbe putlardan temizlenir.
Sonraki yüzyıllar
Sel ve yangınların ardından çeşitli onarımlar yapılır; Osmanlı döneminde de kapsamlı onarımlar gerçekleştirilir.

Bu maddeyle ilişkili

İlgili kişiler

Hz. İbrahim
Hz. İsmail
Hz. Hâcer
Hz. Muhammed (s.a.v.)
Kureyş kabilesi

İlgili mekanlar

Mescid-i Haram
Mekke
Hacerülesved
Makam-ı İbrahim
Hicr-i İsmâil
Zemzem
Safa ve Merve

Sık Sorulan Sorular

Kâbe’yi kim yaptı?

Kur’an, Kâbe’nin temellerinin Hz. İbrahim ile oğlu İsmail tarafından yükseltildiğini bildirir (Bakara 2:127).

Kâbe ne zaman yapıldı?

Kur’an inşanın tarihini vermez. Bu sitede kaynaklarda bulunmayan bir tarih önerilmemektedir.

Hicr-i İsmâil neden Kâbe’nin dışında kaldı?

Kureyş dönemindeki yeniden inşada imkânlar sınırlı olduğu için yapı, İbrahim’in temellerinin tamamını kapsamamıştır. Dışarıda kalan bölüm Hicr-i İsmâil’dir ve Kâbe’den sayıldığı için tavaf bu alanın dışından yapılır.

Kıble ne zaman Kâbe’ye çevrildi?

Hicretten sonra, Medine döneminde çevrilmiştir. Emir Bakara suresinin 144. ayetinde yer alır.

Kaynaklar

Bu içerik hazırlanırken aşağıdaki kaynaklar esas alınmıştır. Hadis referansları eser ve bölüm adıyla verilir; baskıdan baskıya değişebilen hadis numarası yalnızca Diyanet yayınlarında doğrulanmış olduğunda eklenir.

Kur'an-ı Kerim, Bakara suresi 2:125-127 — Diyanet İşleri Başkanlığı meâli
Kur'an-ı Kerim, Bakara suresi 2:144 — Diyanet İşleri Başkanlığı meâli
Kur'an-ı Kerim, Âl-i İmrân suresi 3:96-97 — Diyanet İşleri Başkanlığı meâli
Kur'an-ı Kerim, Fil suresi 105:1-5 — Diyanet İşleri Başkanlığı meâli
Buhârî, Hac ve Menâkıbü’l-ensâr bölümleri
TDV İslâm Ansiklopedisi, “KÂBE” maddesi — Sadettin Ünal, M. Kâmil Yaşaroğlu, Mustafa İsmet Uzun
TDV İslâm Ansiklopedisi, “MEVLİD” maddesi — Ahmet Özel, Mehmet Şeker, İsmail Durmuş, Hasan Aksoy, Nuri Özcan
Kur'an Yolu Türkçe Meâl ve Tefsir — Diyanet İşleri Başkanlığı yayını
Diyanet İşleri Başkanlığı, Hac ve Umre Rehberi — Hac ve Umre Hizmetleri Genel Müdürlüğü yayını
TDV İslâm Ansiklopedisi, “HİCR” maddesi — Fuat Günel

Bu Yazıyı Kaynak Göster

Bu içeriğe atıf yapacaksanız aşağıdaki künyeleri kullanabilirsiniz.

Standart

Beytullaha Yayın Kurulu. "Kâbe’nin Tarihi". Beytullaha.com, 8 Nisan 2026. https://beytullaha.com/islam-tarihi/kabe-tarihi

APA

Beytullaha Yayın Kurulu. (2026, 8 Nisan). Kâbe’nin Tarihi. Beytullaha.com. https://beytullaha.com/islam-tarihi/kabe-tarihi

Yazar Hakkında

Hazırlayan

Beytullaha Yayın Kurulu

Beytullaha Yayın Kurulu, sitede yayımlanan içeriklerin hazırlanmasından ve güncel tutulmasından sorumlu editöryal birimdir. İçerikler hazırlanırken öncelik sırası Kur'an-ı Kerim, güvenilir hadis kaynakları ve Diyanet İşleri Başkanlığı yayınlarıdır. Fıkhî konularda mezhepler arasında görüş farklılığı bulunduğunda, bu farklılık tek bir görüşe indirgenmeden belirtilir.

İçerik kontrolü

Dinî İçerik Kontrol Birimi

Dinî İçerik Kontrol Birimi, yayımlanmadan önce içerikteki ayet ve hadis atıflarının, fıkhî hükümlerin ve kaynak referanslarının doğruluğunu denetler. Kaynağı doğrulanamayan hiçbir bilgi kesin hüküm olarak yayımlanmaz; doğrulanamayan rivayetler ya çıkarılır ya da durumu açıkça belirtilerek aktarılır.

Bu içerik yardımcı oldu mu?

Hata bildir

Kişisel durumunuzla ilgili bağlayıcı bir hüküm için Diyanet İşleri Başkanlığı'nın dinî soru-cevap hizmetine veya bir din görevlisine danışınız.

Etiketler

Anlamsal olarak yakın içerikler

İlgili İçerikler

İslam Tarihi
İlk Vahiy Nasıl Geldi?
İlk vahiy, Hira mağarasında Alak suresinin ilk beş ayetiyle gelmiştir. Bu olay peygamberliğin başlangıcıdır.
23 Mart 20262 dk okuma
Hac & Umre
Mekke Rehberi: Kâbe ve Ziyaret Yerleri
Mekke, Kâbe’nin ve Mescid-i Haram’ın bulunduğu şehirdir. Hac ve umre ibadetinin merkezi burasıdır.
1 Mart 20263 dk okuma
Kavramlar
Kâbe
Kâbe, Mekke’deki Mescid-i Haram’ın ortasında bulunan küp biçimli yapıdır ve Müslümanların kıblesidir.
6 Nisan 20261 dk okuma
Kavramlar
Makam-ı İbrahim
Makam-ı İbrahim, Kâbe’nin yanında, Hz. İbrahim’in inşa sırasında üzerine çıktığı taşın bulunduğu yerdir.
7 Nisan 20261 dk okuma