Arafat

Arafat nedir, nerededir?

Arafat, Mekke'nin doğusunda, dağlarla çevrili geniş bir ovadır. Arafat'ın tamamı Harem sınırlarının dışında, Hil bölgesinde kalır; Mina ve Müzdelife ise Harem'in içindedir. Hacılar arefe günü, yani Zilhicce'nin 9. günü burada vakfe yapar. Vakfe, haccın en önemli rüknüdür; bu yüzden Arafat'ta bulunamayan kişinin haccı o yıl gerçekleşmez.

Arafat dağı (Cebel-i Rahme)

Halk arasında "Arafat dağı" denilen yer, ovanın kuzeyindeki granit tepe olan Cebel-i Rahme (Rahmet dağı) tepesidir. TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre Hz. Peygamber vakfeyi burada yapmıştır; "Arafat'ın her yeri vakfe yeridir" de buyurmuştur (Müslim, Hac, 149). Diyanet Hac İlmihali vakfeyi mümkünse Cebel-i Rahme yakınında yapmayı sünnetler arasında sayar; ancak tepeye çıkmak vakfenin şartı veya ayrı bir ibadet değildir, kalabalıkta tepeye tırmanmaya çalışmak gerekmez.

Arafat vakfesi ne zaman yapılır?

Vakfe için ne gerekir?

Vakfenin geçerli olması için kişinin hac niyetiyle ihrama girmiş olması ve vakfe vakti içinde Arafat sınırlarında bulunması yeterlidir. Diyanet Hac İlmihali'ne göre uyanık veya uyuyarak, abdestli veya abdestsiz, âdetli veya lohusa olarak kısa bir süre Arafat'ta bulunan kişi vakfe yapmış olur; abdestli olmak ve kıbleye yönelmek ise sünnettir. TDV'ye göre Şâfiî ve Hanbelîler, vakfe süresince baygın kalan kişinin vakfesini geçerli saymaz.

Arafat'ta ne yapılır?

1. Öğle ve ikindi namazları, öğle vaktinde birleştirilerek (cem-i takdim) kılınır. Ebû Hanîfe bunun için namazın Nemire Mescidi'nde büyük cemaatle kılınmasını şart koşar; Ebû Yûsuf, İmam Muhammed ve diğer mezheplere göre hac ihramlı herkes cem eder.
2. Vakit dua, telbiye, tekbir, tehlil, istiğfar ve Kur'an okumakla geçirilir.
3. Güneş batınca akşam namazı Arafat'ta kılınmadan Müzdelife'ye hareket edilir; akşam ve yatsı Müzdelife'de birlikte kılınır.

Diyanet'in Hadislerle Hac ve Umre derlemesindeki rivayete göre Allah'ın, kullarını ateşten arefe günü azat ettiği kadar fazla sayıda azat ettiği başka bir gün yoktur (İbn Mâce, Menâsik, 56).

Nemire Mescidi (Arafat camii)

Arafat'taki büyük mescid Nemire Mescidi'dir. TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre mescidin kıble tarafının bir bölümü Arafat dışına, Urane vadisine taşar ve hacıların bu bölümde durmaması için mescid içine uyarıcı levhalar konmuştur. Diyanet Hac İlmihali'ne göre Urane vadisi Arafat'a dahil değildir ve burada yapılan vakfe geçerli olmaz.

TDV'ye göre Hz. Peygamber Vedâ Haccı'nda Harem sınırının bittiği yerde, Urane vadisinde Vedâ hutbesini okumuş ve öğle ile ikindiyi cem-i takdimle kılarak vakfe yerine geçmiştir (Müslim, Hac, 147). Hutbede can, mal ve namusun dokunulmazlığı vurgulanmıştır. Haccın bütün aşamaları için: Hac nasıl yapılır?