Kavramlar

Makam-ı İbrahim

مقام إبراهيم

Maḳâm-ı İbrâhîm

Makam-ı İbrahim, Kâbe’nin yanında bulunan ve tavaf namazının arkasında kılındığı makamdır.

Yayın tarihi

Son güncelleme

Okuma süresi

2 dakika

Anlamı

  1. Kelime anlamı

    İbrahim’in durduğu yer.

  2. Dinî anlamı

    Kur’an’da namaz yeri edinilmesi bildirilen yer. Tavaftan sonra kılınan iki rekât namaz, mümkünse buranın arkasında kılınır.

Makam-ı İbrahim nedir?

Makam-ı İbrahim, Mescid-i Haram'da Kâbe'ye yaklaşık 15,40 metre uzaklıkta, tavaf alanının içinde bulunan taştır. Diyanet'in Kutsal Topraklar Rehberi'ne göre bu taş, Kâbe'nin inşası sırasında Hz. İbrahim'in iskele olarak üzerine çıkıp duvar ördüğü taştır; üzerinde Hz. İbrahim'in ayak izleri olarak kabul edilen iki çukur bulunur. Kelime anlamı “İbrahim'in durduğu yer”dir.

Tavaf namazıyla ilişkisi

Tavafın yedi şavtı tamamlandıktan sonra iki rekât tavaf namazı kılınır. Hz. Peygamber Vedâ Haccı'nda tavaftan sonra Makam-ı İbrahim'in arkasında iki rekât namaz kılmıştır (Buhârî, Salât, 30). Diyanet Hac İlmihali'ne göre kerahat vakti değilse bu namaz geciktirilmeden Makam-ı İbrahim'in arka tarafında kılınır.

Kâbe çevresinde sık karıştırılan yerler

YerNedir?
Makam-ı İbrahimTavaf namazının arkasında kılındığı taş
HacerülesvedTavafın başladığı köşedeki siyah taş
MültezemHacerülesved ile Kâbe kapısı arasındaki yaklaşık 2 metrelik duvar bölümü
Hicr (Hatîm)Kâbe'nin kuzeybatı duvarının önündeki, yarım daire biçimli alçak duvarla çevrili alan

Tavafın adımları için: Tavaf nasıl yapılır?

Sık Sorulan Sorular

Tavaf namazı nerede kılınır?

Mümkünse Makam-ı İbrahim’in arkasında kılınır. Kalabalık sebebiyle mümkün değilse Mescid-i Haram’ın herhangi bir yerinde kılınabilir.

Makam-ı İbrahim nerededir?

Mescid-i Haram’da, tavaf alanının içinde, Kâbe’ye yaklaşık 15,40 metre uzaklıkta yer alır.

Makam-ı İbrahim’deki taş nedir?

Diyanet’in Kutsal Topraklar Rehberi’ne göre Hz. İbrahim’in Kâbe’yi inşa ederken iskele olarak üzerine çıktığı taştır. Kur’an’da Kâbe’deki apaçık deliller arasında anılır.

Tavaf namazı kılınmazsa ne olur?

Hanefî mezhebinde tavaf namazı vaciptir; kılınmazsa dem gerekmez, ancak kılmayan günahkâr olur. Mâlikî mezhebinde dem gerekir; Şâfiî ve Hanbelî mezheplerinde sünnettir. Somut durum için müftülüğe danışılabilir.

İlgili Kavramlar

Kaynaklar

Bu içerik hazırlanırken aşağıdaki kaynaklar esas alınmıştır. Hadis referansları eser ve bölüm adıyla verilir; baskıdan baskıya değişebilen hadis numarası yalnızca Diyanet yayınlarında doğrulanmış olduğunda eklenir.

  1. Kur'an-ı Kerim, Bakara suresi 2:125 — Diyanet İşleri Başkanlığı Meali (kuran.diyanet.gov.tr)
  2. Kur'an-ı Kerim, Âl-i İmrân suresi 3:97 — Diyanet İşleri Başkanlığı Meali (kuran.diyanet.gov.tr)
  3. Buhârî, Salât, 30 — Hz. Peygamber’in Makam-ı İbrahim’in arkasında tavaf namazı kılması
  4. Diyanet İşleri Başkanlığı, Hac İlmihali — 10. baskı, Ankara 2013
  5. Diyanet İşleri Başkanlığı, Kutsal Topraklar Rehberi — Hac ve Umre Hizmetleri Genel Müdürlüğü yayını
  6. TDV İslâm Ansiklopedisi, “KÂBE” maddesi — Sadettin Ünal, M. Kâmil Yaşaroğlu, Mustafa İsmet Uzun
  7. TDV İslâm Ansiklopedisi, “TAVAF” maddesi — Salim Öğüt

Bu Yazıyı Kaynak Göster

Bu içeriğe atıf yapacaksanız aşağıdaki künyeleri kullanabilirsiniz.

Standart

Beytullaha Yayın Kurulu. "Makam-ı İbrahim". Beytullaha.com, 7 Nisan 2026, son güncelleme 10 Ekim 2026. https://beytullaha.com/dini-kavramlar/makam-i-ibrahim

APA

Beytullaha Yayın Kurulu. (2026, 10 Ekim). Makam-ı İbrahim. Beytullaha.com. https://beytullaha.com/dini-kavramlar/makam-i-ibrahim

Yazar Hakkında

Hazırlayan

Beytullaha Yayın Kurulu

Beytullaha Yayın Kurulu, sitede yayımlanan içeriklerin hazırlanmasından ve güncel tutulmasından sorumlu editöryal birimdir. İçerikler hazırlanırken öncelik sırası Kur'an-ı Kerim, güvenilir hadis kaynakları ve Diyanet İşleri Başkanlığı yayınlarıdır. Fıkhî konularda mezhepler arasında görüş farklılığı bulunduğunda, bu farklılık tek bir görüşe indirgenmeden belirtilir.

İçerik kontrolü

Dinî İçerik Kontrol Birimi

Dinî İçerik Kontrol Birimi, yayımlanmadan önce içerikteki ayet ve hadis atıflarının, fıkhî hükümlerin ve kaynak referanslarının doğruluğunu denetler. Kaynağı doğrulanamayan hiçbir bilgi kesin hüküm olarak yayımlanmaz; doğrulanamayan rivayetler ya çıkarılır ya da durumu açıkça belirtilerek aktarılır.

Sonraki Konu

Safa ve MerveSafa ve Merve, Mescid-i Haram içinde yer alan ve aralarında sa‘y yapılan iki tepedir.

Bu içerik yardımcı oldu mu?

Hata bildir

Kişisel durumunuzla ilgili bağlayıcı bir hüküm için Diyanet İşleri Başkanlığı'nın dinî soru-cevap hizmetine veya bir din görevlisine danışınız.

Anlamsal olarak yakın içerikler

İlgili İçerikler

  • Mescid-i Haram'da Kâbe, siyah örtüsü ve altın işlemeli kuşağıylaKavramlar

    Kâbe

    Kâbe, Mekke’deki Mescid-i Haram’ın ortasında bulunan küp biçimli yapıdır ve Müslümanların kıblesidir.

    3 dk okuma
  • Kâbe'nin Hacerülesved köşesi ve çevresindeki kalabalık, uzaktanKavramlar

    Hacerülesved

    Hacerülesved, Kâbe’nin doğu köşesinde bulunan ve tavafın başlangıç noktasını belirleyen siyah taştır.

    3 dk okuma
  • Gece Kâbe çevresinde tavaf eden kalabalık, uzun pozlamayla hareket iziKavramlar

    Tavaf

    Tavaf, Kâbe’nin etrafında ibadet niyetiyle, Hacerülesved hizasından başlayarak yedi kez dönmektir.

    2 dk okuma
  • Mina vadisinde dağların arasında sıra sıra uzanan beyaz hacı çadırlarıKavramlar

    Mina

    Mina, Mekke ile Müzdelife arasında, Harem sınırları içinde kalan ve hacıların bayram günlerinde şeytan taşladığı vadidir.

    3 dk okuma