Makam-ı İbrahim
مقام إبراهيمMaḳâm-ı İbrâhîm
Makam-ı İbrahim, Kâbe’nin yanında bulunan ve tavaf namazının arkasında kılındığı makamdır.
Hazırlayan
Beytullaha Yayın Kuruluİçerik kontrolü
Dinî İçerik Kontrol BirimiYayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi
2 dakika
مقام إبراهيم
Maḳâm-ı İbrâhîm
Anlamı
- 1
Kelime anlamı
İbrahim’in durduğu yer.
- 2
Dinî anlamı
Kur’an’da namaz yeri edinilmesi bildirilen yer. Tavaftan sonra kılınan iki rekât namaz, mümkünse buranın arkasında kılınır.
Makam-ı İbrahim nedir?
Makam-ı İbrahim, Mescid-i Haram'da Kâbe'ye yaklaşık 15,40 metre uzaklıkta, tavaf alanının içinde bulunan taştır. Diyanet'in Kutsal Topraklar Rehberi'ne göre bu taş, Kâbe'nin inşası sırasında Hz. İbrahim'in iskele olarak üzerine çıkıp duvar ördüğü taştır; üzerinde Hz. İbrahim'in ayak izleri olarak kabul edilen iki çukur bulunur. Kelime anlamı “İbrahim'in durduğu yer”dir.
Tavaf namazıyla ilişkisi
Tavafın yedi şavtı tamamlandıktan sonra iki rekât tavaf namazı kılınır. Hz. Peygamber Vedâ Haccı'nda tavaftan sonra Makam-ı İbrahim'in arkasında iki rekât namaz kılmıştır (Buhârî, Salât, 30). Diyanet Hac İlmihali'ne göre kerahat vakti değilse bu namaz geciktirilmeden Makam-ı İbrahim'in arka tarafında kılınır.
Kâbe çevresinde sık karıştırılan yerler
| Yer | Nedir? |
|---|---|
| Makam-ı İbrahim | Tavaf namazının arkasında kılındığı taş |
| Hacerülesved | Tavafın başladığı köşedeki siyah taş |
| Mültezem | Hacerülesved ile Kâbe kapısı arasındaki yaklaşık 2 metrelik duvar bölümü |
| Hicr (Hatîm) | Kâbe'nin kuzeybatı duvarının önündeki, yarım daire biçimli alçak duvarla çevrili alan |
Tavafın adımları için: Tavaf nasıl yapılır?
Sık Sorulan Sorular
Tavaf namazı nerede kılınır?
Mümkünse Makam-ı İbrahim’in arkasında kılınır. Kalabalık sebebiyle mümkün değilse Mescid-i Haram’ın herhangi bir yerinde kılınabilir.
Makam-ı İbrahim nerededir?
Mescid-i Haram’da, tavaf alanının içinde, Kâbe’ye yaklaşık 15,40 metre uzaklıkta yer alır.
Makam-ı İbrahim’deki taş nedir?
Diyanet’in Kutsal Topraklar Rehberi’ne göre Hz. İbrahim’in Kâbe’yi inşa ederken iskele olarak üzerine çıktığı taştır. Kur’an’da Kâbe’deki apaçık deliller arasında anılır.
Tavaf namazı kılınmazsa ne olur?
Hanefî mezhebinde tavaf namazı vaciptir; kılınmazsa dem gerekmez, ancak kılmayan günahkâr olur. Mâlikî mezhebinde dem gerekir; Şâfiî ve Hanbelî mezheplerinde sünnettir. Somut durum için müftülüğe danışılabilir.
İlgili Kavramlar
- KâbeKâbe, Mekke’deki Mescid-i Haram’ın ortasında bulunan, Müslümanların kıblesi olan küp biçimli yapıdır.
- TavafTavaf, Kâbe’nin etrafında belirli usullere göre yedi dönüşten oluşan ibadettir.
- HacerülesvedHacerülesved, Kâbe’nin doğu köşesinde bulunan ve tavafın başlangıç ile bitiş noktasını belirleyen siyah taştır.
- HaremHarem, Mekke ve çevresinde sınırları belirlenmiş, bazı davranışların herkes için yasak olduğu kutsal bölgedir.
Kaynaklar
Bu içerik hazırlanırken aşağıdaki kaynaklar esas alınmıştır. Hadis referansları eser ve bölüm adıyla verilir; baskıdan baskıya değişebilen hadis numarası yalnızca Diyanet yayınlarında doğrulanmış olduğunda eklenir.
- 1Kur'an-ı Kerim, Bakara suresi 2:125 — Diyanet İşleri Başkanlığı Meali (kuran.diyanet.gov.tr)
- 2Kur'an-ı Kerim, Âl-i İmrân suresi 3:97 — Diyanet İşleri Başkanlığı Meali (kuran.diyanet.gov.tr)
- 3Buhârî, Salât, 30 — Hz. Peygamber’in Makam-ı İbrahim’in arkasında tavaf namazı kılması
- 4Diyanet İşleri Başkanlığı, Hac İlmihali — 10. baskı, Ankara 2013
- 5Diyanet İşleri Başkanlığı, Kutsal Topraklar Rehberi — Hac ve Umre Hizmetleri Genel Müdürlüğü yayını
- 6TDV İslâm Ansiklopedisi, “KÂBE” maddesi — Sadettin Ünal, M. Kâmil Yaşaroğlu, Mustafa İsmet Uzun
- 7TDV İslâm Ansiklopedisi, “TAVAF” maddesi — Salim Öğüt
Bu Yazıyı Kaynak Göster
Bu içeriğe atıf yapacaksanız aşağıdaki künyeleri kullanabilirsiniz.
Standart
Beytullaha Yayın Kurulu. "Makam-ı İbrahim". Beytullaha.com, 7 Nisan 2026, son güncelleme 10 Ekim 2026. https://beytullaha.com/dini-kavramlar/makam-i-ibrahim
APA
Beytullaha Yayın Kurulu. (2026, 10 Ekim). Makam-ı İbrahim. Beytullaha.com. https://beytullaha.com/dini-kavramlar/makam-i-ibrahim
Yazar Hakkında
Hazırlayan
Beytullaha Yayın Kurulu
Beytullaha Yayın Kurulu, sitede yayımlanan içeriklerin hazırlanmasından ve güncel tutulmasından sorumlu editöryal birimdir. İçerikler hazırlanırken öncelik sırası Kur'an-ı Kerim, güvenilir hadis kaynakları ve Diyanet İşleri Başkanlığı yayınlarıdır. Fıkhî konularda mezhepler arasında görüş farklılığı bulunduğunda, bu farklılık tek bir görüşe indirgenmeden belirtilir.
İçerik kontrolü
Dinî İçerik Kontrol Birimi
Dinî İçerik Kontrol Birimi, yayımlanmadan önce içerikteki ayet ve hadis atıflarının, fıkhî hükümlerin ve kaynak referanslarının doğruluğunu denetler. Kaynağı doğrulanamayan hiçbir bilgi kesin hüküm olarak yayımlanmaz; doğrulanamayan rivayetler ya çıkarılır ya da durumu açıkça belirtilerek aktarılır.
Sonraki Konu
Safa ve MerveSafa ve Merve, Mescid-i Haram içinde yer alan ve aralarında sa‘y yapılan iki tepedir.→Bu içerik yardımcı oldu mu?
Kişisel durumunuzla ilgili bağlayıcı bir hüküm için Diyanet İşleri Başkanlığı'nın dinî soru-cevap hizmetine veya bir din görevlisine danışınız.
Anlamsal olarak yakın içerikler
İlgili İçerikler
KavramlarKâbe
Kâbe, Mekke’deki Mescid-i Haram’ın ortasında bulunan küp biçimli yapıdır ve Müslümanların kıblesidir.
·3 dk okuma
KavramlarHacerülesved
Hacerülesved, Kâbe’nin doğu köşesinde bulunan ve tavafın başlangıç noktasını belirleyen siyah taştır.
·3 dk okuma
KavramlarTavaf
Tavaf, Kâbe’nin etrafında ibadet niyetiyle, Hacerülesved hizasından başlayarak yedi kez dönmektir.
·2 dk okuma
KavramlarMina
Mina, Mekke ile Müzdelife arasında, Harem sınırları içinde kalan ve hacıların bayram günlerinde şeytan taşladığı vadidir.
·3 dk okuma