Zekât
زكاةzekât
Zekât, nisap miktarına ulaşan ve üzerinden bir kamerî yıl geçen mala sahip Müslümanın, bu malın kırkta birini belirli sınıflara vermesidir.
Hazırlayan
Beytullaha Yayın Kuruluİçerik kontrolü
Dinî İçerik Kontrol BirimiYayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi
2 dakika
زكاة
zekât
Anlamı
- 1
Kelime anlamı
Artmak, temizlenmek, bereketlenmek.
- 2
Dinî anlamı
İslam’ın beş şartından biri. Para, altın ve ticaret malında oranı kırkta bir (%2,5); verileceği sınıflar Tevbe suresinin 60. ayetinde sayılmıştır.
Zekât kelimesinin anlamı
Zekât, Arapçada “artmak, temizlenmek, bereketlenmek” anlamlarına gelir. Terim olarak zekât, zengin sayılan Müslümanın malının belirli bir kısmını, Allah rızası için Kur'an'da sayılan kimselere vermesidir. Kelimedeki “temizlenme” anlamı, zekâtın hem malı hem de sahibini cimrilikten arındırdığı düşüncesini yansıtır. Zekât, İslam'ın beş şartından biridir ve farz bir ibadettir.
Kimler zekât verir?
Zekâtla yükümlü olmak için şu şartlar aranır:
- Müslüman, akıllı ve ergenlik çağına girmiş olmak
- Borçlardan ve temel ihtiyaçlardan fazla, nisap miktarı mala sahip olmak
- Malın artıcı (nâmî) nitelikte olması: para, altın, ticaret malı gibi
- Nisaba ulaşılan tarihten itibaren bir kamerî yıl geçmesi
Nisap ve oran
| Mal türü | Nisap ölçüsü | Oran |
|---|---|---|
| Altın | 80,18 gram | Kırkta bir |
| Gümüş | 561,2 gram | Kırkta bir |
| Nakit / ticaret malı | Altın veya gümüş nisabının değeri | Kırkta bir |
Diyanet İşleri Başkanlığı'nın İlmihal I (İman ve İbadetler) eseri gümüş nisabını 561,2 gram verir; altın nisabı 20 miskal, yani 80,18 gramdır (Din İşleri Yüksek Kurulu). Din İşleri Yüksek Kurulu, gümüşün altına oranla değer kaybetmesi sebebiyle para ve ticaret malının nisabında 24 ayar 80,18 gram altını esas alır. Nisabın güncel TL karşılığı her yıl değişir; Diyanet İşleri Başkanlığı'nın o yılki açıklamasına bakılmalıdır. Hayvanlarda (devede 5, sığırda 30, koyun ve keçide 40) ve toprak ürünlerinde (öşür) ölçüler farklıdır.
Sık karıştırılanlar
- Fitre: Ramazan bayramına bağlıdır; malın üzerinden bir yıl geçme şartı aranmaz.
- Sadaka: Gönüllüdür; miktarı ve zamanı belirlenmemiştir.
Hesaplama örneği, verilecek ve verilemeyecek kişiler için ayrıntılı rehber: Zekât nedir, nasıl hesaplanır?
Sık Sorulan Sorular
Zekât oranı nedir?
Para, altın ve ticaret malında kırkta bir, yani %2,5’tir.
Zekâtın nisap ölçüsü nedir?
Altında 80,18 gram, gümüşte 561,2 gramdır. Nakit ve ticaret malında bu miktarların değeri esas alınır; güncel TL karşılığı Diyanet tarafından her yıl açıklanır.
Zekât kelimesi ne anlama gelir?
Arapçada artmak, temizlenmek ve bereketlenmek anlamına gelir. Terim olarak, zengin Müslümanın malının bir kısmını Kur’an’da sayılan kimselere vermesidir.
Zekât ile fitre arasındaki fark nedir?
Zekât malın kırkta biridir ve üzerinden bir yıl geçmiş mal için verilir. Fitre ise Ramazan bayramına bağlı kişi başı yükümlülüktür; bir yıl geçme şartı aranmaz.
İlgili Kavramlar
- NisapNisap, bir kişinin zekât veya fitre ile yükümlü sayılması için sahip olması gereken asgarî mal ölçüsüdür.
- FitreFitre, Ramazan Bayramı’na kavuşan ve Hanefî mezhebine göre nisap miktarı mala sahip Müslümanların vermesi gereken, bayramdan önce verilmesi daha iyi olan sadakadır.
- SadakaSadaka, zorunlu olmayan, gönüllü olarak ve karşılık beklemeden yapılan yardımdır.
- FarzFarz, kesin bir delille sabit olan ve yerine getirilmesi zorunlu olan dinî hükümdür.
Kaynaklar
Bu içerik hazırlanırken aşağıdaki kaynaklar esas alınmıştır. Hadis referansları eser ve bölüm adıyla verilir; baskıdan baskıya değişebilen hadis numarası yalnızca Diyanet yayınlarında doğrulanmış olduğunda eklenir.
- 1Kur'an-ı Kerim, Tevbe suresi 9:60 — Diyanet İşleri Başkanlığı Meali (kuran.diyanet.gov.tr)
- 2Kur'an-ı Kerim, Bakara suresi 2:110 — Diyanet İşleri Başkanlığı meâli
- 3Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal I: İman ve İbadetler — Gümüş nisabı 561,2 g (s. 441)
- 4Diyanet İşleri Başkanlığı, İslam İlmihali — DİB Yayınları 334, 34. baskı, Ankara 2019
- 5Din İşleri Yüksek Kurulu, “Zekât nedir?”
- 6Din İşleri Yüksek Kurulu, “Zekât kimlere farzdır? Geçerli olmasının şartları nelerdir?”
- 7TDV İslâm Ansiklopedisi, “ZEKÂT” maddesi
Bu Yazıyı Kaynak Göster
Bu içeriğe atıf yapacaksanız aşağıdaki künyeleri kullanabilirsiniz.
Standart
Beytullaha Yayın Kurulu. "Zekât". Beytullaha.com, 7 Nisan 2026, son güncelleme 10 Ekim 2026. https://beytullaha.com/dini-kavramlar/zekat
APA
Beytullaha Yayın Kurulu. (2026, 10 Ekim). Zekât. Beytullaha.com. https://beytullaha.com/dini-kavramlar/zekat
Yazar Hakkında
Hazırlayan
Beytullaha Yayın Kurulu
Beytullaha Yayın Kurulu, sitede yayımlanan içeriklerin hazırlanmasından ve güncel tutulmasından sorumlu editöryal birimdir. İçerikler hazırlanırken öncelik sırası Kur'an-ı Kerim, güvenilir hadis kaynakları ve Diyanet İşleri Başkanlığı yayınlarıdır. Fıkhî konularda mezhepler arasında görüş farklılığı bulunduğunda, bu farklılık tek bir görüşe indirgenmeden belirtilir.
İçerik kontrolü
Dinî İçerik Kontrol Birimi
Dinî İçerik Kontrol Birimi, yayımlanmadan önce içerikteki ayet ve hadis atıflarının, fıkhî hükümlerin ve kaynak referanslarının doğruluğunu denetler. Kaynağı doğrulanamayan hiçbir bilgi kesin hüküm olarak yayımlanmaz; doğrulanamayan rivayetler ya çıkarılır ya da durumu açıkça belirtilerek aktarılır.
Bu içerik yardımcı oldu mu?
Kişisel durumunuzla ilgili bağlayıcı bir hüküm için Diyanet İşleri Başkanlığı'nın dinî soru-cevap hizmetine veya bir din görevlisine danışınız.
Anlamsal olarak yakın içerikler
İlgili İçerikler
KavramlarSadaka
Sadaka, herhangi bir zorunluluk olmaksızın, karşılık beklemeden yapılan gönüllü yardımdır.
·2 dk okuma
KavramlarNisap
Nisap, zekât ve fitre yükümlülüğünün başlaması için gereken asgarî zenginlik ölçüsüdür.
·3 dk okuma
KavramlarKâbe
Kâbe, Mekke’deki Mescid-i Haram’ın ortasında bulunan küp biçimli yapıdır ve Müslümanların kıblesidir.
·3 dk okuma
Kavramlarİhram
İhram, hac veya umreye niyet edilerek girilen ve belirli davranışların yasaklandığı ibadet hâlidir.
·4 dk okuma