BEYTULLAHA
Kavramlar

Sadaka

صدقة

ṣadaka

Sadaka, zorunlu olmayan, gönüllü olarak ve karşılık beklemeden yapılan yardımdır.

Hazırlayan

Beytullaha Yayın Kurulu

İçerik kontrolü

Dinî İçerik Kontrol Birimi

Yayın tarihi

Son güncelleme

Okuma süresi

2 dakika

Anlamı

  1. Kelime anlamı

    Doğruluk anlamındaki “sıdk” kökünden; verenin samimiyetini gösteren şey.

  2. Dinî anlamı

    Miktarı ve zamanı belirlenmemiş gönüllü yardım. Zekâttan farkı zorunlu olmamasıdır; maddi olmayan iyilikler de sadaka kapsamında değerlendirilir.

Sadaka ne demek?

Sadaka, bir kimsenin zorunlu olmaksızın, Allah rızası için ve karşılık beklemeden yaptığı yardımdır. Kelime “doğruluk, samimiyet” anlamındaki sıdk kökünden gelir; verilen yardım, verenin imanındaki samimiyetin göstergesi sayılır. Sadakanın miktarı, zamanı ve verileceği kişi belirlenmemiştir. Bu yönüyle nafile ibadetler arasında yer alır.

Zekâttan farkı

ZekâtSadaka
HükmüFarzGönüllü
MiktarMalın kırkta biriBelirsiz
ZamanYıl doluncaHer zaman
Kime verilebilirKur'an'da sayılan sekiz sınıfDaha geniş bir çevre

Kur'an'da “sadaka” kelimesi bazen zekâtı da kapsar; Tevbe suresinin 60. ayetinde zekâtın verileceği sınıflar “sadakalar” başlığı altında sayılır. Ramazan bayramında verilen fitrenin diğer adı da sadaka-i fıtırdır.

Sadaka-i câriye

Sadaka-i câriye, TDV İslâm Ansiklopedisi'nin ifadesiyle sürekli, kalıcı hayırdır: su kuyusu açmak, okul veya çeşme yaptırmak, faydalı bir eser bırakmak gibi.

Maddi olmayan sadaka

TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre farklı yollarla yapılan iyilikler de bir tür sadaka sayılır. Hadislerde kişinin ailesinin nafakasını temin etmesi, misafire ikramı, meyvesinden başkalarının faydalanacağı ağaç dikmesi, iyiliği tavsiye etmesi, selam vermesi, güzel söz söylemesi, güler yüz göstermesi ve yoldan insanlara zarar veren bir şeyi kaldırması sadaka olarak anılır (Buhârî, Edeb, 34 ve başka yerler). Buna göre sadaka yalnızca para vermekten ibaret değildir. Ayrıntılı zekât hesabı için: Zekât rehberi

Sık Sorulan Sorular

Sadaka ile zekât arasındaki fark nedir?

Zekât farzdır, miktarı ve verileceği sınıflar belirlidir. Sadaka gönüllüdür; miktarı ve zamanı belirlenmemiştir.

Sadaka-i câriye ne demektir?

Faydası sürekli devam eden hayır demektir. Su kuyusu, okul, çeşme veya faydalı bir eser gibi işlerin sevabı, sahibi öldükten sonra da devam eder.

Sadaka kimlere verilebilir?

Sadakanın verileceği kişiler zekâttaki gibi sınırlı değildir. TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre sadaka verirken ihtiyaç sahibi yakınlar, yetimler, yoksullar ve yolda kalmışlar öncelikle gözetilmelidir. Diyanet İslam İlmihali’ne göre zekât verilemeyen gayrimüslimlere de sadaka verilebilir.

Sadakanın belirli bir miktarı var mı?

Hayır. Sadakanın miktarı ve zamanı belirlenmemiştir; kişi gücü ölçüsünde, dilediği zaman verebilir.

İlgili Kavramlar

Kaynaklar

Bu içerik hazırlanırken aşağıdaki kaynaklar esas alınmıştır. Hadis referansları eser ve bölüm adıyla verilir; baskıdan baskıya değişebilen hadis numarası yalnızca Diyanet yayınlarında doğrulanmış olduğunda eklenir.

  1. Kur'an-ı Kerim, Bakara suresi 2:271 — Diyanet İşleri Başkanlığı Meali (kuran.diyanet.gov.tr)
  2. Kur'an-ı Kerim, Tevbe suresi 9:60 — Diyanet İşleri Başkanlığı Meali (kuran.diyanet.gov.tr)
  3. Buhârî, Edeb, 34 — İyiliklerin sadaka sayılması
  4. Müslim, Vasiyyet, 14 — Sadaka-i câriye rivayeti
  5. Diyanet İşleri Başkanlığı, İslam İlmihali — DİB Yayınları 334, 34. baskı, Ankara 2019
  6. TDV İslâm Ansiklopedisi, “SADAKA” maddesi

Bu Yazıyı Kaynak Göster

Bu içeriğe atıf yapacaksanız aşağıdaki künyeleri kullanabilirsiniz.

Standart

Beytullaha Yayın Kurulu. "Sadaka". Beytullaha.com, 7 Nisan 2026, son güncelleme 10 Ekim 2026. https://beytullaha.com/dini-kavramlar/sadaka

APA

Beytullaha Yayın Kurulu. (2026, 10 Ekim). Sadaka. Beytullaha.com. https://beytullaha.com/dini-kavramlar/sadaka

Yazar Hakkında

Hazırlayan

Beytullaha Yayın Kurulu

Beytullaha Yayın Kurulu, sitede yayımlanan içeriklerin hazırlanmasından ve güncel tutulmasından sorumlu editöryal birimdir. İçerikler hazırlanırken öncelik sırası Kur'an-ı Kerim, güvenilir hadis kaynakları ve Diyanet İşleri Başkanlığı yayınlarıdır. Fıkhî konularda mezhepler arasında görüş farklılığı bulunduğunda, bu farklılık tek bir görüşe indirgenmeden belirtilir.

İçerik kontrolü

Dinî İçerik Kontrol Birimi

Dinî İçerik Kontrol Birimi, yayımlanmadan önce içerikteki ayet ve hadis atıflarının, fıkhî hükümlerin ve kaynak referanslarının doğruluğunu denetler. Kaynağı doğrulanamayan hiçbir bilgi kesin hüküm olarak yayımlanmaz; doğrulanamayan rivayetler ya çıkarılır ya da durumu açıkça belirtilerek aktarılır.

Bu içerik yardımcı oldu mu?

Hata bildir

Kişisel durumunuzla ilgili bağlayıcı bir hüküm için Diyanet İşleri Başkanlığı'nın dinî soru-cevap hizmetine veya bir din görevlisine danışınız.

Etiketler

Anlamsal olarak yakın içerikler

İlgili İçerikler

  • Pirinç terazinin kefelerinde altın ve gümüş parçalarKavramlar

    Nisap

    Nisap, zekât ve fitre yükümlülüğünün başlaması için gereken asgarî zenginlik ölçüsüdür.

    3 dk okuma
  • Bir elden diğerine uzatılan kapalı zarfKavramlar

    Zekât

    Zekât, nisap miktarı mala sahip Müslümanın malının kırkta birini belirli sınıflara vermesidir.

    2 dk okuma
  • Mescid-i Haram'da Kâbe, siyah örtüsü ve altın işlemeli kuşağıylaKavramlar

    Kâbe

    Kâbe, Mekke’deki Mescid-i Haram’ın ortasında bulunan küp biçimli yapıdır ve Müslümanların kıblesidir.

    3 dk okuma
  • Beyaz, dikişsiz iki parça ihram örtüsü ve sandaletlerKavramlar

    İhram

    İhram, hac veya umreye niyet edilerek girilen ve belirli davranışların yasaklandığı ibadet hâlidir.

    4 dk okuma