Sünnet
سنةsünnet
Sünnet, Hz. Peygamber’in sözleri, fiilleri ve onaylarıdır; fıkıhta ise farz ve vacip dışında kalan, yapılması teşvik edilmiş amelleri ifade eder.
Hazırlayan
Beytullaha Yayın Kuruluİçerik kontrolü
Dinî İçerik Kontrol BirimiYayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi
2 dakika
سنة
sünnet
Anlamı
- 1
Kelime anlamı
Yol, gidişat, âdet hâline gelmiş davranış.
- 2
Dinî anlamı
İki kullanımı vardır: kaynak olarak sünnet (Kur’an’dan sonraki ikinci kaynak) ve hüküm kategorisi olarak sünnet (müekkede ve gayr-i müekkede).
Sünnet ne demek?
Sünnet, Arapçada “yol, gidişat, âdet hâline gelmiş davranış” anlamına gelir. Dinî terim olarak iki ayrı anlamda kullanılır ve bu, sıkça karışıklığa yol açar. Birincisi kaynak olarak sünnettir: Hz. Peygamber'in sözleri, fiilleri ve onayları. İkincisi hüküm kategorisi olarak sünnettir: farz ve vacip dışında kalan, yapılması teşvik edilmiş ameller.
Kaynak olarak sünnet
Sünnet, Kur'an'dan sonra dinin ikinci kaynağıdır. Kur'an'ın genel olarak bildirdiği namaz, zekât ve hac gibi ibadetlerin nasıl yapılacağı büyük ölçüde sünnetle öğrenilir. Hadis kayıtları bu kaynağın aktarım biçimidir; her rivayet aynı güvenilirlikte değildir.
Hüküm olarak sünnetin dereceleri
| Derece | Anlamı | Örnek |
|---|---|---|
| Sünnet-i müekkede | Hz. Peygamber'in çoğu zaman yaptığı, bazen terk ettiği | Sabah, öğle ve akşam namazlarının sünnetleri |
| Sünnet-i gayr-i müekkede | Hz. Peygamber'in ara sıra yaptığı | İkindinin sünneti ve yatsının ilk sünneti |
Diyanet İslam İlmihali sünnetin bir de kifâye kısmı olduğunu belirtir: Ramazan'ın son on gününde itikâfa girmek ve teravihi cemaatle kılmak gibi. Teravihin hükmü için: Teravih namazı
Terk edilirse ve sık karıştırılanlar
- Sünnet terk edilirse ibadet geçerlidir. Vacipten temel farkı budur: namazda sünnet unutulursa sehiv secdesi gerekmez.
- Diyanet İslam İlmihali'ne göre sünneti kasten terk etmek azabı değilse de azarlanma ve kınanmayı gerektirir.
- Türkçedeki “sünnet olmak” ifadesi erkek çocukların hitanını anlatır; bu ad, uygulamanın Hz. Peygamber'in sünnetinden gelmesinden kaynaklanır.
Sık Sorulan Sorular
Sünnet-i müekkede ne demektir?
Hz. Peygamber’in çoğu zaman yaptığı ve bazen terk ettiği sünnetlerdir; sabah, öğle ve akşam namazlarının sünnetleri gibi. Terki hoş karşılanmaz, ancak ibadeti geçersiz kılmaz.
Sünnet ile hadis aynı şey mi?
Hayır. Sünnet Hz. Peygamber’in örnek alınan yoludur; hadis ise bu yolu aktaran rivayettir. Bir rivayetin sahih olup olmadığı ayrıca değerlendirilir.
Sünnet namaz kılınmazsa günah olur mu?
Sünnet namazı terk etmek farz namazı geçersiz kılmaz ve farzı terk etmek gibi günah değildir. Ancak müekked sünnetleri sürekli terk etmek hoş karşılanmaz.
Gayr-i müekkede sünnet hangileridir?
Diyanet İslam İlmihali’ne göre ikindi namazının sünneti ile yatsı namazının ilk sünneti gayr-i müekkede sünnettir; Hz. Peygamber bunları ara sıra kılmıştır.
İlgili Kavramlar
- FarzFarz, kesin bir delille sabit olan ve yerine getirilmesi zorunlu olan dinî hükümdür.
- VacipVacip, Hanefî mezhebinde delili farz kadar kesin olmamakla birlikte yerine getirilmesi gereken hükümdür.
- NafileNafile, farz ve vacip olmayan, kişinin gönüllü olarak yaptığı ibadetlerdir.
- HadisHadis, Hz. Peygamber’e nispet edilen söz, fiil ve onayların aktarıldığı rivayettir.
Kaynaklar
Bu içerik hazırlanırken aşağıdaki kaynaklar esas alınmıştır. Hadis referansları eser ve bölüm adıyla verilir; baskıdan baskıya değişebilen hadis numarası yalnızca Diyanet yayınlarında doğrulanmış olduğunda eklenir.
- 1Kur'an-ı Kerim, Ahzâb suresi 33:21 — Diyanet İşleri Başkanlığı Meali (kuran.diyanet.gov.tr)
- 2Diyanet İşleri Başkanlığı, İslam İlmihali — DİB Yayınları 334, 34. baskı, Ankara 2019
- 3TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) — Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Araştırmaları Merkezi
Bu Yazıyı Kaynak Göster
Bu içeriğe atıf yapacaksanız aşağıdaki künyeleri kullanabilirsiniz.
Standart
Beytullaha Yayın Kurulu. "Sünnet". Beytullaha.com, 7 Nisan 2026, son güncelleme 10 Ekim 2026. https://beytullaha.com/dini-kavramlar/sunnet
APA
Beytullaha Yayın Kurulu. (2026, 10 Ekim). Sünnet. Beytullaha.com. https://beytullaha.com/dini-kavramlar/sunnet
Yazar Hakkında
Hazırlayan
Beytullaha Yayın Kurulu
Beytullaha Yayın Kurulu, sitede yayımlanan içeriklerin hazırlanmasından ve güncel tutulmasından sorumlu editöryal birimdir. İçerikler hazırlanırken öncelik sırası Kur'an-ı Kerim, güvenilir hadis kaynakları ve Diyanet İşleri Başkanlığı yayınlarıdır. Fıkhî konularda mezhepler arasında görüş farklılığı bulunduğunda, bu farklılık tek bir görüşe indirgenmeden belirtilir.
İçerik kontrolü
Dinî İçerik Kontrol Birimi
Dinî İçerik Kontrol Birimi, yayımlanmadan önce içerikteki ayet ve hadis atıflarının, fıkhî hükümlerin ve kaynak referanslarının doğruluğunu denetler. Kaynağı doğrulanamayan hiçbir bilgi kesin hüküm olarak yayımlanmaz; doğrulanamayan rivayetler ya çıkarılır ya da durumu açıkça belirtilerek aktarılır.
Bu içerik yardımcı oldu mu?
Kişisel durumunuzla ilgili bağlayıcı bir hüküm için Diyanet İşleri Başkanlığı'nın dinî soru-cevap hizmetine veya bir din görevlisine danışınız.
Anlamsal olarak yakın içerikler
