BEYTULLAHA
Kavramlar

Hacc-ı Ekber

الحج الأكبر

el-haccü’l-ekber

Hacc-ı ekber, Tevbe suresinde geçen “büyük hac” ifadesidir ve umreye (küçük hac) karşılık haccın kendisini ya da haccın en önemli gününü anlatır.

Hazırlayan

Beytullaha Yayın Kurulu

İçerik kontrolü

Dinî İçerik Kontrol Birimi

Yayın tarihi

Okuma süresi

3 dakika

Anlamı

  1. Kelime anlamı

    Büyük hac, en büyük hac.

  2. Dinî anlamı

    Tevbe suresi 9:3’te geçen “hacc-ı ekber günü” ifadesi. Bazı âlimlere göre Kurban Bayramı’nın ilk günü, bazılarına göre arefe günü ya da haccın bütün günleridir.

Örnek kullanım

Hz. Ali’ye göre Hz. Peygamber hacc-ı ekber gününü bayramın ilk günü olarak açıklamıştır.

Haccı ekber ne demek?

Hacc-ı ekber, "büyük hac" anlamına gelir ve Kur'an'da Tevbe suresinin 3. ayetinde "hacc-ı ekber günü" şeklinde geçer. Diyanet Hac İlmihali ve TDV İslâm Ansiklopedisi bu adlandırmayı umreye "küçük hac" (hacc-ı asgar) denmesine karşılık, haccın kendisine "büyük hac" denmesiyle açıklar; TDV'ye göre "ekber" sıfatı haccı umreden ayırmak için kullanılmıştır. Dolayısıyla hacc-ı ekber ayrı bir hac türü değildir; her yıl yapılan haccın ve onun en önemli gününün adıdır.

Hacc-ı ekber günü hangi gündür?

GörüşDayanağı
Kurban Bayramı'nın ilk günü (nahr günü)Hz. Peygamber'in Vedâ Haccı'nda bayram günü cemreler arasında durarak "Bu, hacc-ı ekber günüdür" dediği rivayeti (Buhârî, Hac, 132; Ebû Dâvûd, Menâsik, 66; İbn Mâce, Menâsik, 76) ve Hz. Ali'nin sorusuna Hz. Peygamber'in "Bayramın ilk günüdür" cevabı (Tirmizî, Tefsîrü'l-Kur'ân, 10). TDV, bu görüşü Hz. Ali, İbn Abbas, İbn Mes'ûd ve Ebû Hüreyre gibi sahâbîlere nispet eder
Arefe günüHaccın rüknü olan Arafat vakfesinin bu günde yapılması; TDV'ye göre Hz. Ömer, Hz. Osman ve bir rivayete göre İbn Abbas'a nispet edilir
Haccın bütün günleri"Gün" kelimesinin "zaman, dönem" anlamında kullanılması

TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre Mekke'nin fethini takip eden yıl Hz. Ebû Bekir hac emîri olarak görevlendirilmiş, müşriklerle ilgili hükümleri tebliğ görevi ise Hz. Ali'ye verilmiştir. Diyanet'in fetvasına göre genel kabul gören görüşte hac mevsimi dışında Kâbe'ye yapılan ziyarete (umreye) hacc-ı asğar, hac mevsimindeki ziyarete hacc-ı ekber denir; bayramın birinci gününe de hacc-ı ekber denilir. Bayramın ilk günü taş atma, kurban, tıraş ve ziyaret tavafı gibi haccın pek çok aşamasının bir araya geldiği gündür.

Arefesi cumaya denk gelen hac hacc-ı ekber midir?

Halk arasında arefe günü cumaya denk gelen hacca "hacc-ı ekber" denir ve bu haccın yetmiş hacca denk olduğu söylenir. Din İşleri Yüksek Kurulu'na göre arefe günü veya bayramın birinci günü cumaya rastlayan hacca "hacc-ı ekber" denildiğine dair anlayışın güçlü bir dayanağı yoktur. TDV İslâm Ansiklopedisi de kaynaklarda böyle bir isimlendirmeye rastlanmadığını kaydeder. Bazı âlimler, arefe ve cuma günlerinin faziletine dair rivayetlerle Hz. Peygamber'in haccında arefenin cumaya rastlamasına dayanarak böyle bir haccın daha makbul olacağını söylemiştir. "Cumaya rastlayan arefe yetmiş hacdan üstündür" anlamındaki rivayet için ise İbn Kayyim, aslı bulunmadığını belirtir.

Haccın aşamaları için: Hac nasıl yapılır?

Sık Sorulan Sorular

Haccı ekber nedir?

Hacc-ı ekber, “büyük hac” demektir ve Tevbe suresi 9:3’te geçer. Umreye küçük hac denmesine karşılık haccın kendisini ya da haccın en önemli gününü ifade eder.

Hacc-ı ekber günü hangi gündür?

Hz. Ali’nin rivayetine göre Hz. Peygamber bu günü bayramın ilk günü olarak açıklamıştır (Tirmizî, Tefsîrü’l-Kur’ân, 10). Hz. Ömer ve Hz. Osman gibi bazı âlimler arefe günü olduğunu söylemiş, bazıları da haccın bütün günlerini kastettiğini belirtmiştir.

Arefe cumaya denk gelirse hacc-ı ekber olur mu?

Halk arasında böyle bilinir; ancak Din İşleri Yüksek Kurulu’na göre bu anlayışın güçlü bir dayanağı yoktur. “Yetmiş hacdan üstündür” anlamındaki rivayet için İbn Kayyim, aslı bulunmadığını belirtir (TDV İslâm Ansiklopedisi, HAC).

İlgili Kavramlar

Kaynaklar

Bu içerik hazırlanırken aşağıdaki kaynaklar esas alınmıştır. Hadis referansları eser ve bölüm adıyla verilir; baskıdan baskıya değişebilen hadis numarası yalnızca Diyanet yayınlarında doğrulanmış olduğunda eklenir.

  1. Kur'an-ı Kerim, Tevbe suresi 9:3 — Diyanet İşleri Başkanlığı meâli; Diyanet, Ayetlerle Hac ve Umre (hacumreegitim.hac.gov.tr)
  2. Buhârî, Hac, 132 — Nahr günü “Bu, hacc-ı ekber günüdür”
  3. Ebû Dâvûd, Menâsik, 66; İbn Mâce, Menâsik, 76
  4. Tirmizî, Tefsîrü’l-Kur’ân, 10 — Hz. Ali: “Bayramın ilk günüdür.”
  5. Din İşleri Yüksek Kurulu, “Hacc-ı ekber ve hacc-ı asğar ne demektir?”
  6. Diyanet İşleri Başkanlığı, Hac İlmihali — 10. baskı, Ankara 2013
  7. Kur'an Yolu Türkçe Meâl ve Tefsir — Diyanet İşleri Başkanlığı yayını
  8. TDV İslâm Ansiklopedisi, “HAC” maddesi — Ömer Faruk Harman, Abdülkerim Özaydın, Salim Öğüt, Tahsin Görgün, Abdülkadir Özcan, Kemal Güran, Rahmi Yaran, Ahmet Özel

Bu Yazıyı Kaynak Göster

Bu içeriğe atıf yapacaksanız aşağıdaki künyeleri kullanabilirsiniz.

Standart

Beytullaha Yayın Kurulu. "Hacc-ı Ekber". Beytullaha.com, 10 Ekim 2026. https://beytullaha.com/dini-kavramlar/hacc-i-ekber

APA

Beytullaha Yayın Kurulu. (2026, 10 Ekim). Hacc-ı Ekber. Beytullaha.com. https://beytullaha.com/dini-kavramlar/hacc-i-ekber

Yazar Hakkında

Hazırlayan

Beytullaha Yayın Kurulu

Beytullaha Yayın Kurulu, sitede yayımlanan içeriklerin hazırlanmasından ve güncel tutulmasından sorumlu editöryal birimdir. İçerikler hazırlanırken öncelik sırası Kur'an-ı Kerim, güvenilir hadis kaynakları ve Diyanet İşleri Başkanlığı yayınlarıdır. Fıkhî konularda mezhepler arasında görüş farklılığı bulunduğunda, bu farklılık tek bir görüşe indirgenmeden belirtilir.

İçerik kontrolü

Dinî İçerik Kontrol Birimi

Dinî İçerik Kontrol Birimi, yayımlanmadan önce içerikteki ayet ve hadis atıflarının, fıkhî hükümlerin ve kaynak referanslarının doğruluğunu denetler. Kaynağı doğrulanamayan hiçbir bilgi kesin hüküm olarak yayımlanmaz; doğrulanamayan rivayetler ya çıkarılır ya da durumu açıkça belirtilerek aktarılır.

Sonraki Konu

Hac Nasıl Yapılır? Sırasıyla Haccın AşamalarıHac; ihram, Arafat vakfesi, Müzdelife vakfesi, şeytan taşlama, kurban, tıraş, ziyaret tavafı, sa‘y ve vedâ tavafı sırasıyla yapılır.

Bu içerik yardımcı oldu mu?

Hata bildir

Kişisel durumunuzla ilgili bağlayıcı bir hüküm için Diyanet İşleri Başkanlığı'nın dinî soru-cevap hizmetine veya bir din görevlisine danışınız.

Etiketler

Anlamsal olarak yakın içerikler

İlgili İçerikler

  • Mina vadisinde dağların arasında sıra sıra uzanan beyaz hacı çadırlarıKavramlar

    Mina

    Mina, Mekke ile Müzdelife arasında, Harem sınırları içinde kalan ve hacıların bayram günlerinde şeytan taşladığı vadidir.

    3 dk okuma
  • Beyaz, dikişsiz iki parça ihram örtüsü ve sandaletlerKavramlar

    İhram

    İhram, hac veya umreye niyet edilerek girilen ve belirli davranışların yasaklandığı ibadet hâlidir.

    4 dk okuma
  • Arafat ovasında beyaz anıt sütunlu Cebel-i Rahme tepesi ve çevresindeki düzlükKavramlar

    Arafat

    Arafat, Mekke’nin doğusunda, Harem sınırları dışında kalan ve haccın rüknü olan vakfenin yapıldığı ovadır.

    3 dk okuma
  • Müzdelife'de gece açık arazide yere oturup dinlenen ihramlı hacılar, arkada dağlarKavramlar

    Müzdelife

    Müzdelife, Arafat ile Mina arasında, Harem sınırları içinde kalan ve hacıların bayram gecesini geçirdiği bölgedir.

    3 dk okuma