Kavramlar

Farz

فرض

farż

Farz, kesin bir delille sabit olan ve yerine getirilmesi zorunlu olan dinî hükümdür.

Yayın tarihi

Okuma süresi

1 dakika

Anlamı

  1. Kelime anlamı

    Kesin olarak belirlenmiş, takdir edilmiş.

  2. Dinî anlamı

    Terk edilmesi sorumluluk doğuran hüküm. Yalnızca kişiyi bağlayanına farz-ı ayn, toplumdan bir kısmının yapmasıyla sorumluluğun kalktığına farz-ı kifâye denir.

İki türü

  • Farz-ı ayn — her mükellefi ayrı ayrı bağlar. Beş vakit namaz, Ramazan orucu, zekât.
  • Farz-ı kifâye — toplumdan yeterli sayıda kişinin yapmasıyla diğerlerinden sorumluluk kalkar. Cenaze namazı, selam alma.

Farz, vacip, sünnet, nafile

KategoriTerk edilirse
FarzSorumluluk doğar; ibadet geçersiz olabilir
VacipGünah; namazda sehiv secdesi gerekir
SünnetSevap eksilir, ibadet geçerlidir
NafileBir sorumluluk doğmaz

Sık Sorulan Sorular

Farz-ı ayn ile farz-ı kifâye farkı nedir?

Farz-ı ayn her mükellefi ayrı ayrı bağlar. Farz-ı kifâyede ise yeterli sayıda kişinin yapmasıyla diğerlerinden sorumluluk kalkar.

Farz ile vacip arasındaki fark nedir?

Hanefî mezhebinde farz kesin delille sabittir; vacibin delili ise farz kadar kesin değildir. Diğer mezheplerin çoğunda bu ikisi tek kategori sayılır.

İlgili Kavramlar

Kaynaklar

Bu içerik hazırlanırken aşağıdaki kaynaklar esas alınmıştır. Hadis referansları eser ve bölüm adıyla verilir; baskıdan baskıya değişebilen hadis numarası yalnızca Diyanet yayınlarında doğrulanmış olduğunda eklenir.

  1. Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihalTürkiye Diyanet Vakfı İslâm Araştırmaları Merkezi (İSAM) yayını
  2. TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA)Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Araştırmaları Merkezi

Bu Yazıyı Kaynak Göster

Bu içeriğe atıf yapacaksanız aşağıdaki künyeleri kullanabilirsiniz.

Standart

Beytullaha Yayın Kurulu. "Farz". Beytullaha.com, 7 Nisan 2026. https://beytullaha.com/dini-kavramlar/farz

APA

Beytullaha Yayın Kurulu. (2026, 7 Nisan). Farz. Beytullaha.com. https://beytullaha.com/dini-kavramlar/farz

Yazar Hakkında

Hazırlayan

Beytullaha Yayın Kurulu

Beytullaha Yayın Kurulu, sitede yayımlanan içeriklerin hazırlanmasından ve güncel tutulmasından sorumlu editöryal birimdir. İçerikler hazırlanırken öncelik sırası Kur'an-ı Kerim, güvenilir hadis kaynakları ve Diyanet İşleri Başkanlığı yayınlarıdır. Fıkhî konularda mezhepler arasında görüş farklılığı bulunduğunda, bu farklılık tek bir görüşe indirgenmeden belirtilir.

İçerik kontrolü

Dinî İçerik Kontrol Birimi

Dinî İçerik Kontrol Birimi, yayımlanmadan önce içerikteki ayet ve hadis atıflarının, fıkhî hükümlerin ve kaynak referanslarının doğruluğunu denetler. Kaynağı doğrulanamayan hiçbir bilgi kesin hüküm olarak yayımlanmaz; doğrulanamayan rivayetler ya çıkarılır ya da durumu açıkça belirtilerek aktarılır.

Bu içerik yardımcı oldu mu?

Hata bildir

Kişisel durumunuzla ilgili bağlayıcı bir hüküm için Diyanet İşleri Başkanlığı'nın dinî soru-cevap hizmetine veya bir din görevlisine danışınız.

Etiketler

Anlamsal olarak yakın içerikler

İlgili İçerikler

  • Kavramlar

    Nafile

    Nafile, farz ve vacip olmayan, gönüllü olarak yapılan ibadetlerdir.

    1 dk okuma
  • Kavramlar

    Sünnet

    Sünnet, Hz. Peygamber’in sözleri, fiilleri ve onaylarıdır; fıkıhta farz ve vacip dışı teşvik edilen amelleri de ifade eder.

    1 dk okuma
  • Kavramlar

    Vacip

    Vacip, Hanefî mezhebinde delili farz kadar kesin olmayan, ancak yapılması gereken hükümdür.

    1 dk okuma
  • Kavramlar

    Kâbe

    Kâbe, Mekke’deki Mescid-i Haram’ın ortasında bulunan küp biçimli yapıdır ve Müslümanların kıblesidir.

    1 dk okuma