Nafile
نافلةnâfile
Nafile, farz ve vacip olmayan, kişinin gönüllü olarak yaptığı ibadetlerdir.
Hazırlayan
Beytullaha Yayın Kuruluİçerik kontrolü
Dinî İçerik Kontrol BirimiYayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi
2 dakika
نافلة
nâfile
Anlamı
- 1
Kelime anlamı
Fazlalık, asıl olanın üzerine eklenen.
- 2
Dinî anlamı
Zorunlu ibadetlerin dışında kalan ve serbestçe yapılabilen ameller. Teheccüd, kuşluk ve nafile oruç bu kapsamdadır.
Nafile ne demek?
Nafile, Arapçada “fazlalık, asıl olanın üzerine eklenen” anlamına gelir. Fıkıhta nafile, farz ve vacip olmayan, kişinin gönüllü olarak yaptığı ibadettir. Nafile ibadeti yapan sevap kazanır, terk eden ise bir sorumluluk altına girmez. Geniş anlamda sünnet ibadetler de nafile kapsamında sayılır.
Nafile ibadet örnekleri
- Nafile namaz — teheccüd, kuşluk, istihare, tahiyyetü'l-mescid
- Nafile oruç — pazartesi-perşembe, Zilhicce'nin ilk günleri, arefe orucu
- Nafile tavaf — hac veya umre dışında yapılan tavaf
- Nafile sadaka — zekât ve fitre dışında verilen gönüllü yardım
Bayram günlerinde oruç tutulmaz; nafile namaz da kerahat vakitlerinde kılınmaz.
Kandil gecelerindeki ibadetler
Kandil gecelerinde yapılan namaz, Kur'an okuma ve dua nafile kapsamındadır. TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre bu gecelere mahsus belirli rekâtlı namazlarla ilgili rivayetler hadis âlimlerince çok zayıf veya uydurma sayılmıştır; bu gecelerin değerlendirilmesi konusunda âlimler arasında farklı görüşler vardır. Ayrıntı: Miraç Kandilinde ne yapılır?
Sık Sorulan Sorular
Nafile ibadet terk edilirse günah olur mu?
Hayır. Nafile ibadetlerin terk edilmesi bir sorumluluk doğurmaz; yapılması sevap kazandırır.
Nafile ile sünnet arasındaki fark nedir?
Geniş anlamda sünnet de nafiledir. Dar anlamda sünnet, Hz. Peygamber’in düzenli yaptığı ibadetleri; nafile ise kişinin bunların dışında gönüllü yaptığı ibadetleri ifade eder.
Nafile oruç bozulursa kaza gerekir mi?
Hanefî ve Mâlikî mezheplerine göre başlanan nafile orucun tamamlanması gerekir; bozulursa kazası gerekir. Şâfiî ve Hanbelî mezheplerine göre tamamlanması zorunlu değildir.
Nafile namaz ne zaman kılınmaz?
Güneşin doğuşu, tam tepede olduğu an ve batışı gibi kerahat vakitlerinde hiçbir namaz kılınmaz. Diyanet İslam İlmihali’ne göre sabah namazının vakti girdikten sonra (sabahın sünneti dışında), sabah ve ikindi farzından sonra ve akşam farzından önce nafile namaz kılmak mekruhtur.
İlgili Kavramlar
- FarzFarz, kesin bir delille sabit olan ve yerine getirilmesi zorunlu olan dinî hükümdür.
- VacipVacip, Hanefî mezhebinde delili farz kadar kesin olmamakla birlikte yerine getirilmesi gereken hükümdür.
- SünnetSünnet, Hz. Peygamber’in sözleri, fiilleri ve onaylarıdır; fıkıhta ise farz ve vacip dışında kalan, yapılması teşvik edilmiş amelleri ifade eder.
- ArefeArefe, Zilhicce ayının 9. günüdür; Kurban Bayramı’ndan bir önceki güne denk gelir.
Kaynaklar
Bu içerik hazırlanırken aşağıdaki kaynaklar esas alınmıştır. Hadis referansları eser ve bölüm adıyla verilir; baskıdan baskıya değişebilen hadis numarası yalnızca Diyanet yayınlarında doğrulanmış olduğunda eklenir.
- 1Kur'an-ı Kerim, İsrâ suresi 17:79 — Diyanet İşleri Başkanlığı Meali (kuran.diyanet.gov.tr)
- 2Buhârî, Rikâk, 38 — Farzlar ve nafilelerle Allah’a yaklaşmaya dair kudsî hadis
- 3Diyanet İşleri Başkanlığı, İslam İlmihali — DİB Yayınları 334, 34. baskı, Ankara 2019
- 4TDV İslâm Ansiklopedisi, “NÂFİLE” maddesi — Fahrettin Atar
Bu Yazıyı Kaynak Göster
Bu içeriğe atıf yapacaksanız aşağıdaki künyeleri kullanabilirsiniz.
Standart
Beytullaha Yayın Kurulu. "Nafile". Beytullaha.com, 7 Nisan 2026, son güncelleme 10 Ekim 2026. https://beytullaha.com/dini-kavramlar/nafile
APA
Beytullaha Yayın Kurulu. (2026, 10 Ekim). Nafile. Beytullaha.com. https://beytullaha.com/dini-kavramlar/nafile
Yazar Hakkında
Hazırlayan
Beytullaha Yayın Kurulu
Beytullaha Yayın Kurulu, sitede yayımlanan içeriklerin hazırlanmasından ve güncel tutulmasından sorumlu editöryal birimdir. İçerikler hazırlanırken öncelik sırası Kur'an-ı Kerim, güvenilir hadis kaynakları ve Diyanet İşleri Başkanlığı yayınlarıdır. Fıkhî konularda mezhepler arasında görüş farklılığı bulunduğunda, bu farklılık tek bir görüşe indirgenmeden belirtilir.
İçerik kontrolü
Dinî İçerik Kontrol Birimi
Dinî İçerik Kontrol Birimi, yayımlanmadan önce içerikteki ayet ve hadis atıflarının, fıkhî hükümlerin ve kaynak referanslarının doğruluğunu denetler. Kaynağı doğrulanamayan hiçbir bilgi kesin hüküm olarak yayımlanmaz; doğrulanamayan rivayetler ya çıkarılır ya da durumu açıkça belirtilerek aktarılır.
Bu içerik yardımcı oldu mu?
Kişisel durumunuzla ilgili bağlayıcı bir hüküm için Diyanet İşleri Başkanlığı'nın dinî soru-cevap hizmetine veya bir din görevlisine danışınız.
Etiketler
Anlamsal olarak yakın içerikler
İlgili İçerikler
KavramlarSünnet
Sünnet, Hz. Peygamber’in sözleri, fiilleri ve onaylarıdır; fıkıhta farz ve vacip dışı teşvik edilen amelleri de ifade eder.
·2 dk okuma
KavramlarVacip
Vacip, Hanefî mezhebinde delili farz kadar kesin olmayan, ancak yapılması gereken hükümdür.
·2 dk okuma
Kavramlar
KavramlarKâbe
Kâbe, Mekke’deki Mescid-i Haram’ın ortasında bulunan küp biçimli yapıdır ve Müslümanların kıblesidir.
·3 dk okuma