Kavramlar

Nafile

نافلة

nâfile

Nafile, farz ve vacip olmayan, kişinin gönüllü olarak yaptığı ibadetlerdir.

Yayın tarihi

Son güncelleme

Okuma süresi

2 dakika

Anlamı

  1. Kelime anlamı

    Fazlalık, asıl olanın üzerine eklenen.

  2. Dinî anlamı

    Zorunlu ibadetlerin dışında kalan ve serbestçe yapılabilen ameller. Teheccüd, kuşluk ve nafile oruç bu kapsamdadır.

Nafile ne demek?

Nafile, Arapçada “fazlalık, asıl olanın üzerine eklenen” anlamına gelir. Fıkıhta nafile, farz ve vacip olmayan, kişinin gönüllü olarak yaptığı ibadettir. Nafile ibadeti yapan sevap kazanır, terk eden ise bir sorumluluk altına girmez. Geniş anlamda sünnet ibadetler de nafile kapsamında sayılır.

Nafile ibadet örnekleri

  • Nafile namaz — teheccüd, kuşluk, istihare, tahiyyetü'l-mescid
  • Nafile oruç — pazartesi-perşembe, Zilhicce'nin ilk günleri, arefe orucu
  • Nafile tavaf — hac veya umre dışında yapılan tavaf
  • Nafile sadaka — zekât ve fitre dışında verilen gönüllü yardım

Bayram günlerinde oruç tutulmaz; nafile namaz da kerahat vakitlerinde kılınmaz.

Kandil gecelerindeki ibadetler

Kandil gecelerinde yapılan namaz, Kur'an okuma ve dua nafile kapsamındadır. TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre bu gecelere mahsus belirli rekâtlı namazlarla ilgili rivayetler hadis âlimlerince çok zayıf veya uydurma sayılmıştır; bu gecelerin değerlendirilmesi konusunda âlimler arasında farklı görüşler vardır. Ayrıntı: Miraç Kandilinde ne yapılır?

Sık Sorulan Sorular

Nafile ibadet terk edilirse günah olur mu?

Hayır. Nafile ibadetlerin terk edilmesi bir sorumluluk doğurmaz; yapılması sevap kazandırır.

Nafile ile sünnet arasındaki fark nedir?

Geniş anlamda sünnet de nafiledir. Dar anlamda sünnet, Hz. Peygamber’in düzenli yaptığı ibadetleri; nafile ise kişinin bunların dışında gönüllü yaptığı ibadetleri ifade eder.

Nafile oruç bozulursa kaza gerekir mi?

Hanefî ve Mâlikî mezheplerine göre başlanan nafile orucun tamamlanması gerekir; bozulursa kazası gerekir. Şâfiî ve Hanbelî mezheplerine göre tamamlanması zorunlu değildir.

Nafile namaz ne zaman kılınmaz?

Güneşin doğuşu, tam tepede olduğu an ve batışı gibi kerahat vakitlerinde hiçbir namaz kılınmaz. Diyanet İslam İlmihali’ne göre sabah namazının vakti girdikten sonra (sabahın sünneti dışında), sabah ve ikindi farzından sonra ve akşam farzından önce nafile namaz kılmak mekruhtur.

İlgili Kavramlar

Kaynaklar

Bu içerik hazırlanırken aşağıdaki kaynaklar esas alınmıştır. Hadis referansları eser ve bölüm adıyla verilir; baskıdan baskıya değişebilen hadis numarası yalnızca Diyanet yayınlarında doğrulanmış olduğunda eklenir.

  1. Kur'an-ı Kerim, İsrâ suresi 17:79 — Diyanet İşleri Başkanlığı Meali (kuran.diyanet.gov.tr)
  2. Buhârî, Rikâk, 38 — Farzlar ve nafilelerle Allah’a yaklaşmaya dair kudsî hadis
  3. Diyanet İşleri Başkanlığı, İslam İlmihali — DİB Yayınları 334, 34. baskı, Ankara 2019
  4. TDV İslâm Ansiklopedisi, “NÂFİLE” maddesi — Fahrettin Atar

Bu Yazıyı Kaynak Göster

Bu içeriğe atıf yapacaksanız aşağıdaki künyeleri kullanabilirsiniz.

Standart

Beytullaha Yayın Kurulu. "Nafile". Beytullaha.com, 7 Nisan 2026, son güncelleme 10 Ekim 2026. https://beytullaha.com/dini-kavramlar/nafile

APA

Beytullaha Yayın Kurulu. (2026, 10 Ekim). Nafile. Beytullaha.com. https://beytullaha.com/dini-kavramlar/nafile

Yazar Hakkında

Hazırlayan

Beytullaha Yayın Kurulu

Beytullaha Yayın Kurulu, sitede yayımlanan içeriklerin hazırlanmasından ve güncel tutulmasından sorumlu editöryal birimdir. İçerikler hazırlanırken öncelik sırası Kur'an-ı Kerim, güvenilir hadis kaynakları ve Diyanet İşleri Başkanlığı yayınlarıdır. Fıkhî konularda mezhepler arasında görüş farklılığı bulunduğunda, bu farklılık tek bir görüşe indirgenmeden belirtilir.

İçerik kontrolü

Dinî İçerik Kontrol Birimi

Dinî İçerik Kontrol Birimi, yayımlanmadan önce içerikteki ayet ve hadis atıflarının, fıkhî hükümlerin ve kaynak referanslarının doğruluğunu denetler. Kaynağı doğrulanamayan hiçbir bilgi kesin hüküm olarak yayımlanmaz; doğrulanamayan rivayetler ya çıkarılır ya da durumu açıkça belirtilerek aktarılır.

Bu içerik yardımcı oldu mu?

Hata bildir

Kişisel durumunuzla ilgili bağlayıcı bir hüküm için Diyanet İşleri Başkanlığı'nın dinî soru-cevap hizmetine veya bir din görevlisine danışınız.

Anlamsal olarak yakın içerikler

İlgili İçerikler

  • Misvak, hurma ve tesbih; sade bir natürmortKavramlar

    Sünnet

    Sünnet, Hz. Peygamber’in sözleri, fiilleri ve onaylarıdır; fıkıhta farz ve vacip dışı teşvik edilen amelleri de ifade eder.

    2 dk okuma
  • Bayram sabahı cami avlusunda namaz için toplanan cemaat, arkadanKavramlar

    Vacip

    Vacip, Hanefî mezhebinde delili farz kadar kesin olmayan, ancak yapılması gereken hükümdür.

    2 dk okuma
  • Öğle ışığında camide düzgünce hizalanmış seccadelerKavramlar

    Farz

    Farz, kesin delille sabit olan ve yapılması zorunlu olan dinî yükümlülüktür.

    2 dk okuma
  • Mescid-i Haram'da Kâbe, siyah örtüsü ve altın işlemeli kuşağıylaKavramlar

    Kâbe

    Kâbe, Mekke’deki Mescid-i Haram’ın ortasında bulunan küp biçimli yapıdır ve Müslümanların kıblesidir.

    3 dk okuma