Nisap
نصابniṣâb
Nisap, bir kişinin zekât veya fitre ile yükümlü sayılması için sahip olması gereken asgarî mal ölçüsüdür.
Hazırlayan
Beytullaha Yayın Kuruluİçerik kontrolü
Dinî İçerik Kontrol BirimiYayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi
3 dakika
نصاب
niṣâb
Anlamı
- 1
Kelime anlamı
Sınır, ölçü, belirlenmiş miktar.
- 2
Dinî anlamı
Temel ihtiyaçlar ve borçlar düşüldükten sonra elde kalan malın, belirlenmiş eşiği aşması. Altında 80,18 gram, gümüşte 561,2 gram olarak kabul edilir.
Nisap ne demek?
Nisap, Arapçada “sınır, ölçü” anlamına gelir. Fıkıhta nisap, bir Müslümanın zengin sayılıp zekât veya fitre ile yükümlü olması için sahip olması gereken asgarî mal miktarıdır. Nisabın altında kalan kişi bu ibadetlerle yükümlü değildir; ancak gönüllü sadaka her zaman verebilir.
Nisap ne kadar?
| Mal türü | Nisap ölçüsü |
|---|---|
| Altın | 80,18 gram |
| Gümüş | 561,2 gram |
| Nakit, mevduat, ticaret malı | Altın veya gümüş nisabının değeri |
| Koyun ve keçi | 40 baş |
| Sığır | 30 baş |
| Deve | 5 baş |
Din İşleri Yüksek Kurulu altında 20 miskali (80,18 g) ve hayvanlarda 5 deve, 30 sığır, 40 koyun ve keçiyi esas alır; gümüş nisabı Diyanet'in İlmihal I (İman ve İbadetler) eserinde 561,2 gramdır. (Diyanet'in tek ciltlik İslam İlmihali aynı ölçüyü yuvarlayarak “561 gr (200 dirhem)” diye verir.) Kurul, gümüşün değer kaybetmesi sebebiyle para ve ticaret malının nisabında 24 ayar 80,18 gram altını ölçü kabul eder. Nisabın TL karşılığı altın fiyatına göre her yıl değişir. Güncel tutar için Diyanet İşleri Başkanlığı'nın o yıl yaptığı açıklamaya bakılmalıdır.
Nasıl hesaplanır?
Nakit para, banka mevduatı, altın, ticaret malı ve tahsil edilebilir alacaklar toplanır; temel ihtiyaçlar ve borçlar düşülür. Din İşleri Yüksek Kurulu'na göre burada düşülecek borçlar o yıl içinde ödenecek borçlardır; uzun vadeli borcun tamamı düşülmez. Kalan tutar nisabı aşıyorsa yükümlülük doğar. Diyanet İslam İlmihali temel ihtiyaçlar arasında oturulan evleri, lüzumlu ev ve giyim eşyasını, binek vasıtalarını, sanatkârların âletlerini ve bir yıllık nafakayı sayar.
Zekât ve fitrede farkı
| Zekât | Fitre (Hanefî) | |
|---|---|---|
| Nisap şartı | Var | Var |
| Bir yıl geçme şartı | Var | Yok |
| Malın artıcı olması | Aranır | Aranmaz |
Bu fark sebebiyle, zekât vermekle yükümlü olmayan bir kişi fitre ile yükümlü olabilir. Ayrıntılı hesaplama için: Zekât rehberi
Sık Sorulan Sorular
Nisap hesabında borçlar düşülür mü?
Evet. Temel ihtiyaçlar ve o yıl içinde ödenecek borçlar düşüldükten sonra kalan tutar esas alınır; Din İşleri Yüksek Kurulu’na göre uzun vadeli borcun tamamı düşülmez.
Nisap miktarı ne kadardır?
Altında 80,18 gram, gümüşte 561,2 gramdır. Nakit ve ticaret malında bu miktarların değeri esas alınır. TL karşılığı her yıl değiştiği için Diyanet’in güncel açıklamasına bakılmalıdır.
Oturduğum ev ve arabam nisaba dahil mi?
Hayır. Oturulan ev, kullanılan ev eşyası, binek ve meslek aletleri temel ihtiyaç sayılır ve nisap hesabına katılmaz.
Fitre için de nisap gerekir mi?
Evet. Hanefî mezhebine göre temel ihtiyaçları dışında nisap miktarı mala sahip olan fitre ile yükümlüdür; ancak bu malın üzerinden bir yıl geçmesi ve artıcı olması şartı aranmaz. Diğer üç mezhepte ölçü, bayram günü ve gecesinin yiyeceğinden fazlasına sahip olmaktır.
İlgili Kavramlar
- ZekâtZekât, nisap miktarına ulaşan ve üzerinden bir kamerî yıl geçen mala sahip Müslümanın, bu malın kırkta birini belirli sınıflara vermesidir.
- FitreFitre, Ramazan Bayramı’na kavuşan ve Hanefî mezhebine göre nisap miktarı mala sahip Müslümanların vermesi gereken, bayramdan önce verilmesi daha iyi olan sadakadır.
- SadakaSadaka, zorunlu olmayan, gönüllü olarak ve karşılık beklemeden yapılan yardımdır.
Kaynaklar
Bu içerik hazırlanırken aşağıdaki kaynaklar esas alınmıştır. Hadis referansları eser ve bölüm adıyla verilir; baskıdan baskıya değişebilen hadis numarası yalnızca Diyanet yayınlarında doğrulanmış olduğunda eklenir.
- 1Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal I: İman ve İbadetler — Gümüş nisabı 561,2 g (s. 441)
- 2Diyanet İşleri Başkanlığı, İslam İlmihali — DİB Yayınları 334, 34. baskı, Ankara 2019
- 3Din İşleri Yüksek Kurulu, “Zekât nedir?”
- 4Din İşleri Yüksek Kurulu, “Zekât kimlere farzdır? Geçerli olmasının şartları nelerdir?”
- 5TDV İslâm Ansiklopedisi, “NİSAB” maddesi
Bu Yazıyı Kaynak Göster
Bu içeriğe atıf yapacaksanız aşağıdaki künyeleri kullanabilirsiniz.
Standart
Beytullaha Yayın Kurulu. "Nisap". Beytullaha.com, 7 Nisan 2026, son güncelleme 10 Ekim 2026. https://beytullaha.com/dini-kavramlar/nisap
APA
Beytullaha Yayın Kurulu. (2026, 10 Ekim). Nisap. Beytullaha.com. https://beytullaha.com/dini-kavramlar/nisap
Yazar Hakkında
Hazırlayan
Beytullaha Yayın Kurulu
Beytullaha Yayın Kurulu, sitede yayımlanan içeriklerin hazırlanmasından ve güncel tutulmasından sorumlu editöryal birimdir. İçerikler hazırlanırken öncelik sırası Kur'an-ı Kerim, güvenilir hadis kaynakları ve Diyanet İşleri Başkanlığı yayınlarıdır. Fıkhî konularda mezhepler arasında görüş farklılığı bulunduğunda, bu farklılık tek bir görüşe indirgenmeden belirtilir.
İçerik kontrolü
Dinî İçerik Kontrol Birimi
Dinî İçerik Kontrol Birimi, yayımlanmadan önce içerikteki ayet ve hadis atıflarının, fıkhî hükümlerin ve kaynak referanslarının doğruluğunu denetler. Kaynağı doğrulanamayan hiçbir bilgi kesin hüküm olarak yayımlanmaz; doğrulanamayan rivayetler ya çıkarılır ya da durumu açıkça belirtilerek aktarılır.
Sonraki Konu
Kadir Gecesi Nedir?Kadir Gecesi, Kur’an-ı Kerim’in indirilmeye başlandığı gecedir ve Kadir suresinde bin aydan hayırlı olduğu bildirilir. Ramazan’ın son on gününde aranır.→Bu içerik yardımcı oldu mu?
Kişisel durumunuzla ilgili bağlayıcı bir hüküm için Diyanet İşleri Başkanlığı'nın dinî soru-cevap hizmetine veya bir din görevlisine danışınız.
Anlamsal olarak yakın içerikler
İlgili İçerikler
KavramlarSadaka
Sadaka, herhangi bir zorunluluk olmaksızın, karşılık beklemeden yapılan gönüllü yardımdır.
·2 dk okuma
KavramlarZekât
Zekât, nisap miktarı mala sahip Müslümanın malının kırkta birini belirli sınıflara vermesidir.
·2 dk okuma
KavramlarFitre
Fitre, Ramazan Bayramı’na kavuşan ve nisap miktarı mala sahip Müslümanların vermesi gereken sadakadır.
·2 dk okuma
KavramlarKâbe
Kâbe, Mekke’deki Mescid-i Haram’ın ortasında bulunan küp biçimli yapıdır ve Müslümanların kıblesidir.
·3 dk okuma