Zekât Nedir? Kimler Verir, Nasıl Hesaplanır?
Zekât, nisap miktarı mala sahip Müslümanın, malının kırkta birini ihtiyaç sahiplerine vermesidir.
Hazırlayan
Beytullaha Yayın Kuruluİçerik kontrolü
Dinî İçerik Kontrol BirimiYayın tarihi
Okuma süresi
2 dakika
Zekât, nisap miktarına ulaşan ve üzerinden bir kamerî yıl geçen mala sahip Müslümanın, bu malın kırkta birini (%2,5) belirli sınıflara vermesidir. İslam'ın beş şartından biridir.
Kelime anlamı "artmak, temizlenmek"tir.
Zekât kimlere farzdır?
Zekâtla yükümlü olmak için:
- Müslüman olmak
- Akıllı ve bulûğa ermiş olmak
- Nisap miktarı mala sahip olmak
- Bu malın temel ihtiyaçlardan ve borçlardan fazla olması
- Mal üzerinden bir kamerî yıl geçmiş olması
Nisap nedir?
Nisap, zekâtın farz olması için gereken asgarî zenginlik ölçüsüdür.
| Mal türü | Nisap |
|---|---|
| Altın | 80,18 gram |
| Gümüş | 561 gram |
| Ticaret malı ve nakit para | Altın veya gümüş nisabının değeri kadar |
Nakit para, banka mevduatı, ticaret malı ve alacaklar toplanır; borçlar ve temel ihtiyaçlar düşülür. Kalan tutar nisabı aşıyorsa zekât gerekir.
Zekât oranı
Altın, gümüş, nakit para ve ticaret malları için oran kırkta bir (%2,5)'tir.
Örnek hesaplama: nisabı aşan 200.000 TL için zekât = 200.000 × 0,025 = 5.000 TL
Zekât kimlere verilir?
Zekâtın verileceği sınıflar Kur'an'da açıkça sayılmıştır:
Bu sekiz sınıf şunlardır:
- Fakirler — nisap miktarı mala sahip olmayanlar
- Miskinler — temel ihtiyaçlarını karşılayamayacak durumda olanlar
- Zekât memurları — zekâtın toplanmasında görevli olanlar
- Müellefe-i kulûb — kalpleri İslam'a ısındırılmak istenenler
- Köleler — özgürlüğüne kavuşması için
- Borçlular — borcunu ödeyemeyecek durumda olanlar
- Allah yolunda olanlar
- Yolda kalmışlar — memleketinde zengin olsa bile yolda muhtaç duruma düşenler
Zekât kimlere verilmez?
- Anne, baba, dede, nine gibi usûl
- Çocuk, torun gibi fürû
- Eşler birbirine
- Zengin kişilere (nisap miktarı mala sahip olanlara)
- Müslüman olmayanlara (zekât olarak; sadaka olarak verilebilir)
Zekât ile sadaka ve fitre farkı
| Zekât | Fitre | Sadaka | |
|---|---|---|---|
| Hükmü | Farz | Vacip (Hanefî) | Gönüllü |
| Kime farz? | Nisaba sahip olana | Nisaba sahip olana | Herkese açık |
| Miktar | Malın %2,5'i | Belirlenen miktar | Belirsiz |
| Zaman | Yıl dolunca | Ramazan Bayramı namazından önce | Her zaman |
Ayrıntı: Fitre nedir?
İlgili içerikler
Bu yazıdaki kavramlar
- Fitre
- Fitre, Ramazan Bayramı’na kavuşan ve nisap miktarı mala sahip Müslümanların bayram namazından önce vermesi gereken sadakadır.
Sık Sorulan Sorular
Zekât oranı nedir?
Altın, gümüş, nakit para ve ticaret malları için kırkta bir, yani %2,5’tir.
Nisap miktarı ne kadardır?
Altında 80,18 gram, gümüşte 561 gramdır. Nakit para ve ticaret malı için bu miktarların değeri esas alınır.
Zekât mutlaka Ramazan’da mı verilir?
Hayır. Zekât, malın nisaba ulaştığı tarihten bir kamerî yıl sonra verilir. Ramazan tercih edilen bir dönem olmakla birlikte zorunlu değildir.
Anne babaya zekât verilir mi?
Hayır. Anne, baba, dede, nine gibi usûl ile çocuk ve torun gibi fürûya zekât verilmez. Eşler de birbirine zekât veremez.
Kaynaklar
Bu içerik hazırlanırken aşağıdaki kaynaklar esas alınmıştır. Hadis referansları eser ve bölüm adıyla verilir; baskıdan baskıya değişebilen hadis numarası yalnızca Diyanet yayınlarında doğrulanmış olduğunda eklenir.
- 1Kur'an-ı Kerim, Tevbe suresi 9:60 — Diyanet İşleri Başkanlığı meâli
- 2Kur'an-ı Kerim, Bakara suresi 2:110 — Diyanet İşleri Başkanlığı meâli
- 3Kur'an-ı Kerim, Tevbe suresi 9:103 — Diyanet İşleri Başkanlığı meâli
- 4Buhârî, Zekât bölümü
- 5Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal — Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Araştırmaları Merkezi (İSAM) yayını
- 6Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu — Fetva ve dinî soru-cevap kayıtları
Bu Yazıyı Kaynak Göster
Bu içeriğe atıf yapacaksanız aşağıdaki künyeleri kullanabilirsiniz.
Standart
Beytullaha Yayın Kurulu. "Zekât Nedir? Kimler Verir, Nasıl Hesaplanır?". Beytullaha.com, 4 Şubat 2026. https://beytullaha.com/ibadet/zekat
APA
Beytullaha Yayın Kurulu. (2026, 4 Şubat). Zekât Nedir? Kimler Verir, Nasıl Hesaplanır?. Beytullaha.com. https://beytullaha.com/ibadet/zekat
Yazar Hakkında
Hazırlayan
Beytullaha Yayın Kurulu
Beytullaha Yayın Kurulu, sitede yayımlanan içeriklerin hazırlanmasından ve güncel tutulmasından sorumlu editöryal birimdir. İçerikler hazırlanırken öncelik sırası Kur'an-ı Kerim, güvenilir hadis kaynakları ve Diyanet İşleri Başkanlığı yayınlarıdır. Fıkhî konularda mezhepler arasında görüş farklılığı bulunduğunda, bu farklılık tek bir görüşe indirgenmeden belirtilir.
İçerik kontrolü
Dinî İçerik Kontrol Birimi
Dinî İçerik Kontrol Birimi, yayımlanmadan önce içerikteki ayet ve hadis atıflarının, fıkhî hükümlerin ve kaynak referanslarının doğruluğunu denetler. Kaynağı doğrulanamayan hiçbir bilgi kesin hüküm olarak yayımlanmaz; doğrulanamayan rivayetler ya çıkarılır ya da durumu açıkça belirtilerek aktarılır.
Sonraki Konu
NisapNisap, zekât ve fitre yükümlülüğünün başlaması için gereken asgarî zenginlik ölçüsüdür.→Bu içerik yardımcı oldu mu?
Kişisel durumunuzla ilgili bağlayıcı bir hüküm için Diyanet İşleri Başkanlığı'nın dinî soru-cevap hizmetine veya bir din görevlisine danışınız.
Anlamsal olarak yakın içerikler
İlgili İçerikler
- Kavramlar
Zekât
Zekât, nisap miktarı mala sahip Müslümanın malının kırkta birini belirli sınıflara vermesidir.
·1 dk okuma
İbadetOruç Rehberi
Oruç, imsak vaktinden iftar vaktine kadar yemekten, içmekten ve cinsel ilişkiden uzak durmakla tutulan ibadettir.
·3 dk okuma- Kavramlar
Nisap
Nisap, zekât ve fitre yükümlülüğünün başlaması için gereken asgarî zenginlik ölçüsüdür.
·1 dk okuma
İbadetNamaz Rehberi
Namaz, günde beş vakit yerine getirilen farz ibadettir. Bu rehber vakitleri, rekât sayılarını, şartları ve farzları bir arada toplar.
·3 dk okuma