Teheccüd Namazı Nasıl Kılınır?

Teheccüd namazı nedir?

Teheccüd, yatsı namazı ile fecir arasında, bir süre uyuyup uyandıktan sonra kılınan nafile namazdır. Kelime sözlükte hem "uyumak" hem "uyanmak, uykudan güçlükle uyanmak" anlamına gelir. TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre teheccüdü vitir ve teravih gibi diğer gece namazlarından ayıran özelliği, uyuduktan sonra kalkılarak kılınmasıdır.

Ayette teheccüd Hz. Peygamber'e "fazla bir ibadet" olarak emredilmiştir. Bunun Hz. Peygamber için farz mı yoksa nafile mi olduğu âlimler arasında tartışmalıdır. Âlimlerin büyük çoğunluğuna göre ümmet için teheccüd nafile bir namazdır; kılan sevap kazanır, kılmayan sorumlu olmaz. Hz. Peygamber Müzzemmil suresinin nüzulünden sonra gece namazını devamlı kılmıştır.

Teheccüdün fazileti

Kur'an, geceleri az uyuyup seherlerde bağışlanma dileyenleri över (Zâriyât suresi 51:17-18). Sahih hadislerde de gece namazı, farzlardan sonra en faziletli namaz olarak anılır.

Gecenin son bölümünün dua ve bağışlanma dileme için ayrı bir değeri olduğu da sahih rivayetlerde bildirilir. Bu yüzden teheccüdden sonra dua edilmesi tavsiye edilir.

Teheccüd vakti ne zaman?

• Başlangıcı: Yatsı namazı kılındıktan ve bir miktar uyunduktan sonra
• Bitişi: İmsak vakti (sabah namazı vaktinin girmesi)

En faziletli vakit konusunda mezhepler farklı görüşlere sahiptir. Mâlikî ve Hanbelîlere göre en faziletli vakit gecenin son üçte birlik dilimidir; bunu destekleyen hadisler de vardır (Buhârî, Teheccüd, 14; Müslim, Salâtü'l-müsâfirîn, 168-170). Hanefî ve Şâfiî fakihlerine göre gecenin üçte birini namaza ayıran kişinin ortadaki dilimde, yarısını ibadetle geçirmeye niyet edenin ise son kısımda kılması daha faziletlidir.

Teheccüd kaç rekât kılınır?

Âlimler teheccüdün en az iki rekât olduğunda ittifak etmiştir; üst sınır için bağlayıcı bir sayı yoktur. Din İşleri Yüksek Kurulu, iki ile sekiz rekât arasında çift sayılarda kılınmasını tavsiye eder ve dileyenin daha fazla kılabileceğini belirtir. Hz. Peygamber'in kıldığı teheccüd rekâtı Hanefîlere göre sekiz, Mâlikîlere göre on veya on iki rekâttır. Hz. Âişe de Hz. Peygamber'in Ramazan'da ve diğer gecelerde on bir rekâttan fazla gece namazı kılmadığını, bunu dört, dört ve üç rekât olarak kıldığını bildirmiştir (Buhârî, Salâtü't-terâvîh, 1); Diyanet İlmihali'ne göre son üç rekât vitirdir.

Kişi gücüne ve vaktine göre karar verir. Az fakat devamlı kılmak, çok kılıp bırakmaya tercih edilir.

Teheccüd namazı nasıl kılınır?

Teheccüd namazının kılınışı, diğer nafile namazlardan farklı değildir:

1. Abdest alınır
2. Kalben teheccüd namazına niyet edilir; dille "Niyet ettim Allah rızası için teheccüd namazı kılmaya" denebilir
3. İki rekâtlık nafile namaz, namaz nasıl kılınır? sayfasında anlatılan şekliyle kılınır
4. Dilenirse bu ikişer rekâtlar tekrarlanır; Din İşleri Yüksek Kurulu'na göre iki rekâtta bir selam vermek daha faziletli olmakla birlikte dört rekâtta bir de selam verilebilir
5. Sonunda dua ve istiğfar edilir

Okunacak sureler konusunda bir kısıtlama yoktur; bilinen sureler okunabilir. Gece kılınan nafile namazda tek başına kılan kişi, kıraati sesli ya da gizli yapmakta serbesttir; açıktan okunuyorsa başkalarını rahatsız etmemeye dikkat edilir.

Teheccüd, vitir ve teravih arasındaki fark

Hanefî mezhebinde vitir namazı yatsıdan sonra kılınan vacip bir namazdır ve vakti sabah namazı vakti girene kadar sürer. Uyanabilecek olan kişinin vitri gecenin sonunda kılması daha faziletlidir (Müslim, Salâtü'l-müsâfirîn, 162-163). Uyanıp uyanamayacağından endişe eden kişi ise vitri uyumadan önce kılar.

Teheccüde kalkmayı kolaylaştıran şeyler

• Erken yatmak
• Yatmadan önce fazla yemekten kaçınmak
• Alarm kurmak, ev halkıyla uyanma konusunda yardımlaşmak
• Az bir rekâtla başlayıp alışkanlık oluştuğunda artırmak

Ramazan'ın son on gecesinde gece ibadeti ayrıca önem taşır; bu geceler için Kadir Gecesi sayfasına bakılabilir. Namazın genel hükümleri namaz rehberi sayfasındadır.