Namaz Nasıl Kılınır?

Namaz; niyet etmek, iftitah tekbiri almak, kıyamda Kur'an okumak, rükûya varmak, secde etmek ve son oturuşta selam vermek adımlarından oluşur.

Aşağıda iki rekâtlık bir namaz adım adım anlatılmıştır. Dört rekâtlı namazlarda aynı yapı tekrarlanır. Vakitler, rekât sayıları ve namazın hükümleri için namaz rehberi sayfasına bakabilirsiniz.

Namazdan önce

• Abdest alınır
• Beden, elbise ve namaz kılınacak yer temiz olmalıdır
• Örtülmesi gereken yerler örtülür
• Kıbleye yönelinir
• Vaktin girmiş olduğundan emin olunur

Abdestin geçerliliğinden şüphe ediliyorsa abdesti ne bozar? sayfasına bakılabilir.

1. Niyet

Kılınacak namaza niyet edilir. Niyet kalple yapılır; dille söylenmesi şart değildir. Diyanet İlmihali'ne göre ayrıca dille de söylenmesi çoğunluğa göre müstehaptır; Mâlikîlere göre ise söylenmemesi daha iyidir.

2. İftitah tekbiri

Eller, başparmaklar kulak memelerine değecek şekilde kaldırılır ve "Allâhü ekber" denilerek namaza başlanır. Ardından erkekler ellerini göbek altında bağlar (Hanefî uygulaması); sağ el sol elin üzerine konur.

3. Kıyam: ayakta okunanlar

Sırasıyla okunur:

1. Sübhâneke
2. Eûzü besmele
3. Fâtiha suresi
4. Zamm-ı sure — Fâtiha'dan sonra okunan sure veya ayetler

"Ve celle senâük" ifadesi yalnız cenaze namazında eklenir; Din İşleri Yüksek Kurulu'na göre diğer namazlarda okunmaz.

4. Rükû

"Allâhü ekber" denilerek eğilinir. Eller dizlere konur, sırt düz tutulur. Rükûda en az üç defa:

"Sübhâne rabbiye'l-azîm" (Yüce Rabbimi tesbih ederim) denir.

5. Kıyama dönüş

"Semiallâhü limen hamideh" denilerek doğrulunur, ardından "Rabbenâ leke'l-hamd" denir.

6. Secde

"Allâhü ekber" denilerek secdeye varılır; bedensel bir engel yoksa yere önce dizler, sonra eller, sonra yüz konur. Hz. Peygamber'in uygulamasına en uygun secde yüz, eller, dizler ve ayak parmakları üzerine yapılandır. Hanefî mezhebinde farz olan alnın ve en az bir ayağın yere konmasıdır; burnu koymak vacip, elleri ve dizleri koymak sünnettir.

Secdede en az üç defa: "Sübhâne rabbiye'l-a‘lâ" (En yüce Rabbimi tesbih ederim) denir.

Sonra "Allâhü ekber" denilerek oturulur, tekrar "Allâhü ekber" denilerek ikinci secdeye gidilir ve aynı tesbih okunur.

7. İkinci rekât

"Allâhü ekber" denilerek ayağa kalkılır. İkinci rekâtta Sübhâneke ve eûzü okunmaz; doğrudan besmele, Fâtiha ve zamm-ı sure okunur. Rükû ve secdeler aynı şekilde yapılır.

8. Son oturuş ve selam

İkinci secdenin ardından oturulur ve sırasıyla okunur:

1. Ettehiyyâtü
2. Allâhümme salli ve Allâhümme bârik (salli-bârik duaları)
3. Rabbenâ âtinâ duası

Sonra önce sağa, sonra sola "Esselâmü aleyküm ve rahmetullâh" denilerek selam verilir ve namaz tamamlanır. Hanefî mezhebinde selam vaciptir; "es-selâm" kısmını söylemek vacip, "aleyküm ve rahmetullâh" kısmı sünnettir.

Dört rekâtlı namazlar ve vitir nasıl kılınır?

• İlk oturuş (ka‘de-i ûlâ): İkinci rekâtın sonunda oturulur ve yalnızca Ettehiyyâtü okunur; ardından ayağa kalkılır.
• Üçüncü ve dördüncü rekâtlar: Farz namazlarda bu rekâtlarda yalnızca Fâtiha okunur, zamm-ı sure okunmaz. Sünnet namazlarda ise zamm-ı sure de okunur.
• Akşamın farzı: Üç rekâttır; ikinci rekâttan sonra ilk oturuş yapılır, üçüncü rekâtta yalnız Fâtiha okunup son oturuşla bitirilir.
• Vitir namazı (Hanefî): Üç rekâttır ve her rekâtında Fâtiha ile zamm-ı sure okunur. İkinci rekâtın sonunda oturulup yalnız tahiyyat okunur. Üçüncü rekâtta zamm-ı sureden sonra eller kulaklara kadar kaldırılarak tekbir alınır, eller tekrar bağlanır ve kunut duaları okunur; ardından rükûya gidilir.

Hangi namazda sesli okunur?

Bu tablo Diyanet İlmihali'ndeki Hanefî ölçüyü gösterir. Gündüz kılınan nafile namazlarda tek başına kılan gizli okur; gece kılınan nafilelerde sesli ya da gizli okumakta serbesttir. Gizli okumanın ölçüsü kişinin yalnız kendisinin duyabileceği kadar okumasıdır.

Kadınların namazında farklar

Din İşleri Yüksek Kurulu'nun açıklamasına göre kadınlar namazı aynı adımlarla kılar; bazı hareketler daha toplu yapılır:

• Kadınlar ezan okumaz, kamet getirmez.
• İftitah tekbirinde eller, parmak uçları omuz hizasına gelecek kadar kaldırılır.
• Eller göğüs üzerinde, sağ el sol elin üzerine halka yapılmadan konarak bağlanır.
• Rükûda sırt erkekler gibi düz tutulmaz, biraz meyilli bulundurulur.
• Secdede karın uyluklara yapıştırılır, kollar yanlara temas ettirilir.
• Oturuşta ve iki secde arasında ayaklar sağ tarafa yatık bırakılarak yere oturulur.

Bu farklar namazın farzlarıyla ilgili değildir; uygulama sünnetiyle ilgilidir ve rivayetlerle sahabe uygulamasına dayanır.

Namazdan sonra tesbihat

Farz namazların ardından 33 defa "Sübhânallâh", 33 defa "Elhamdülillâh" ve 33 defa "Allâhü ekber" demek sahih hadislerle tavsiye edilmiştir (Müslim, Mesâcid, 146; Buhârî, Ezân, 155). Ardından dua edilir. Tesbihat namaza dahil değildir; okunmaması namazın geçerliliğini etkilemez.

Namazı yeni öğrenenler için

• Önce iki rekâtlık bir namazı (örneğin sabah namazının farzı) tam olarak öğrenin.
• Okunan duaları ezberlemek zaman alabilir; bu süreçte bildiğiniz kadarıyla kılmaya devam edin.
• Bir hata yapıldığında namazı bırakmak yerine tamamlayın; sonra doğrusunu öğrenin.
• Hangi hareketin farz, hangisinin vacip olduğunu öğrenmek için namazın farzları sayfasına bakın.