Dinî Sorular

Kurban Kesmek Farz mı, Vacip mi, Sünnet mi?

Kurban kesmek farz değildir. Hanefî mezhebine göre şartları taşıyan kişiye vacip, Şâfiî mezhebi dahil fakihlerin çoğunluğuna göre ise müekked sünnettir.

Yayın tarihi

Okuma süresi

6 dakika

Sabah ışığında uzak bir merada sakin sakin otlayan koyun sürüsü

Temsilî görsel

Kurban kesmek farz değildir. Diyanet İlmihali'ne göre Hanefî mezhebinde ağırlık kazanan görüşte şartları taşıyan kişinin Kurban Bayramı'nda kurban kesmesi vacip, fakihlerin çoğunluğuna göre ise müekked (pekiştirilmiş) sünnettir. Din İşleri Yüksek Kurulu da kimlerin kurbanla yükümlü olduğunu Hanefî mezhebinin şartlarına göre açıklar.

Kurbanın meşru bir ibadet olduğunda görüş birliği vardır; ayrılık, hükmünün derecesindedir. Bayram günlerinde kesilen bu kurbana fıkıhta "udhiye" denir. Hac ve umre yapanların Harem bölgesinde kestiği hedy kurbanı ayrı bir konudur.

Hangi mezhebe göre vacip, hangisine göre sünnet?

Farz ile vacip arasındaki fark delilin kesinliğindedir. Hanefî mezhebinde vacip, delili farz kadar kesin olmamakla birlikte yerine getirilmesi gereken hükümdür. Kurbanın hükmü bu ayrım üzerinden tartışılmıştır.

Hanefîler, Hz. Peygamber'e yönelik şu emrin ümmeti de kapsadığını ve gereklilik bildirdiğini söyler:

Diyanet İlmihali'nin Hanefî görüşünün dayanakları arasında aktardığı rivayetlerden biri şudur:

Sünnet görüşündeki fakihler ise Kur'an'da kurbanla ilgili açık bir emir bulunmadığını, Hz. Peygamber'in kurbanı sürekli kesmesinin sünnet olmasıyla da açıklanabileceğini belirtir. Din İşleri Yüksek Kurulu, Peygamberimizin kurban meşru kılındıktan sonra vefatına kadar her yıl kurban kestiğini hatırlatır (Tirmizî, Edâhî, 11).

Kurban kimlere vacip olur?

Din İşleri Yüksek Kurulu'na göre Hanefî mezhebinde kurbanla yükümlü olmak için şu şartların birlikte bulunması gerekir:

  • Müslüman olmak
  • Akıllı ve ergen (bâliğ) olmak
  • Mukim olmak, yani dinen yolcu (seferî) sayılmamak
  • Borçlar ve temel ihtiyaçlar dışında nisap miktarı mala sahip olmak

Akıl ve ergenlik şartında görüş farkı vardır. Ebû Hanîfe ile Ebû Yûsuf'a, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerine göre gerekli mala sahip çocuk adına da kurban kesilir. İmam Muhammed ile Şâfiîlere göre bu iki şart aranır. Diyanet İlmihali, Hanefî mezhebinde fetvanın İmam Muhammed'in görüşüne göre verildiğini belirtir.

Yolcu (seferî) kişi kurbanla yükümlü değildir; keserse sevabını alır. Bayramın başında mukim olup kurbanını kesmeden yola çıkana vacip olmaz; yolculukta kesmeyip bayram günleri içinde dönen ise keser. Şâfiî mezhebinde kurban sünnet olduğu için yolcu ile mukim arasında fark yoktur. Din İşleri Yüksek Kurulu, yolcunun kestiği kurbanın geçersiz olduğu anlayışının doğru olmadığını açıklamıştır.

Kurban için ne kadar mala sahip olmak gerekir?

Kurban nisabı, zekât ve fitre nisabıyla aynıdır. Din İşleri Yüksek Kurulu'nun 9 Kasım 2022 tarihli kararına göre ölçü, borçlar ve temel ihtiyaçlar dışında 80,18 gram (20 miskal) altın ya da bu değerde para veya eşyadır. Kurul, gümüş değer kaybettiği için bugün altının ölçü alınmasını uygun görmüştür. Hesap ayrıntıları için nisap sayfasına bakabilirsiniz.

Zekâttan iki farkı vardır:

  • Malın artıcı (nâmî) olması gerekmez; temel ihtiyaç dışındaki fazla eşya da hesaba girer.
  • Mal üzerinden bir yıl geçmesi aranmaz; kişinin bayram günlerindeki durumuna bakılır.

Diyanet İlmihali'ne göre memur ve ücretli gibi sabit gelirli kişilerin temel ihtiyaç harcamaları çıktıktan sonra yıllık gelirinden artan miktar 80,18 gram altın değerine ulaşıyorsa kurban kesmeleri gerekir.

Kurul aynı kararda bu miktar mala sahip olmayan kişinin kurban kesmek zorunda olmadığını belirtir. Diyanet İlmihali de kurbanlık alma imkânı bulunmayanların kendini zorlamamasını uygun görür. Kurbanlık borçla alınabilir; ancak Kurul, faizli borçlanmanın günah olduğunu ve gücü yetmeyenlerin bu tür yollara başvurmaması gerektiğini söyler.

Aile için bir kurban yeter mi?

Hanefî mezhebinde yükümlülük kişiseldir. Din İşleri Yüksek Kurulu'na göre aile fertleri arasında mal ayrılığı esas olduğundan karı, koca ve yetişkin çocuklardan nisaba sahip olan her biri ayrı ayrı kurban keser. Diyanet İlmihali, bu durumdaki kadın ve yetişkin çocuklar adına kocanın ya da babanın hibe yoluyla kurban kesmesini de yeterli görür.

Şâfiî mezhebinde ise aile için bir kurban kesmek sünnet-i kifâyedir; aileden birinin kesmesiyle hepsi için sünnet yerine gelir. Kurul, bu görüşün asgarî düzeyde nisaba sahip aileler için daha uygun olduğunu belirtir. Evli olmayanların, gerekli mali imkâna sahip olsalar da kurban kesemeyeceği anlayışı da Kurul'a göre yanlıştır.

Kurban kesilmezse ya da vaktinde kesilemezse ne olur?

Kesim vakti bayram namazından sonra, bayram namazı kılınmayan yerlerde fecirden sonra başlar. Hanefî mezhebine göre bayramın üçüncü günü akşamına, Şâfiî mezhebine göre dördüncü günü güneş batana kadar sürer. Diyanet'in dinî günler takvimine göre 2027 Kurban Bayramı'nın ilk günü 16 Mayıs 2027'dir; arefe ve bayram günleri için Kurban Bayramı ne zaman? sayfasına bakabilirsiniz.

Din İşleri Yüksek Kurulu'nun fetvalarına göre:

  • İhmal yüzünden kurbanını kesmeyen yükümlü kişi, Hanefî mezhebine göre bir kurban bedelini fakirlere verir, ayrıca tevbe ve istiğfar eder.
  • Bir özür sebebiyle vaktinde kesilemeyen kurbanda, kurbanlık almış olan fakir hayvanı canlı olarak sadaka verir; zengin ise bir kurbanlık değerini fakirlere verir.

Kendi durumunuz için il/ilçe müftülüğüne danışabilirsiniz. Bayram sabahı kılınan namazın adımları için: Bayram namazı nasıl kılınır?

Bu yazıdaki kavramlar

Vacip
Vacip, Hanefî mezhebinde farz kadar kesin olmayan (zannî) bir delille sabit olan ve yerine getirilmesi gereken dinî yükümlülüktür.
Sünnet
Sünnet, Hz. Peygamber’in sözleri, fiilleri ve onaylarıdır; fıkıhta ise farz ve vacip dışında kalan, yapılması teşvik edilmiş amelleri ifade eder.
Farz
Farz, kesin bir delille sabit olan ve yerine getirilmesi zorunlu olan dinî hükümdür.
Nisap
Nisap, bir kişinin zekât veya fitre ile yükümlü sayılması için sahip olması gereken asgarî mal ölçüsüdür.

Sık Sorulan Sorular

Kadının kurban kesmesi gerekir mi?

Evet. Hanefî mezhebine göre borç ve temel ihtiyaçları dışında nisap miktarı mala sahip kadın, evli olsun olmasın kurbanla bizzat yükümlüdür. Diyanet İlmihali’ne göre kocası onun adına hibe yoluyla keserse o da yeterli olur.

Kurban her yıl kesilir mi?

Hanefî mezhebinde yükümlülük her yıl, kişinin o yılın bayram günlerindeki mal durumuna göre belirlenir. Diyanet’in Şafiî Fıkhı kitabına göre Şâfiî mezhebinde kurban, fert için ömürde bir defa olmak üzere müekked sünnettir.

Kurban kesmeyen günahkâr olur mu?

Hanefî mezhebinde vacip, terk edilmesi günah sayılan hükümdür; yükümlü olduğu hâlde ihmal eden kişi Din İşleri Yüksek Kurulu’na göre bir kurban bedelini fakirlere verir ve tevbe eder. Sünnet görüşündeki mezheplerde kesmemek, müekked bir sünneti terk etmektir.

Kurban yurt dışında kestirilebilir mi?

Din İşleri Yüksek Kurulu’nun Nisan 2026 açıklamasına göre kurban kesimi yurt içinde yapılabileceği gibi yurt dışında da yapılabilir; bununla birlikte imkânlar ölçüsünde yurt içinde kesime öncelik verilmelidir.

Kaynaklar

Bu içerik hazırlanırken aşağıdaki kaynaklar esas alınmıştır. Hadis referansları eser ve bölüm adıyla verilir; baskıdan baskıya değişebilen hadis numarası yalnızca Diyanet yayınlarında doğrulanmış olduğunda eklenir.

  1. Kur'an-ı Kerim, Kevser suresi 108:2 — Diyanet İşleri Başkanlığı meâli
  2. İbn Mâce, Edâhî, 2
  3. Tirmizî, Edâhî, 11
  4. Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal II: İslâm ve Toplum — Onbirinci Bölüm: Kurban
  5. Din İşleri Yüksek Kurulu, “Kurban ibadetinin mahiyeti ve hükmü nedir?”
  6. Din İşleri Yüksek Kurulu, “Kimler kurban kesmekle yükümlüdür?”
  7. Din İşleri Yüksek Kurulu, “Günümüzde kurban ibadetiyle yükümlü olmak için gümüşün nisabını ölçü almak uygun mudur?” — Karar No 73, 9 Kasım 2022
  8. Din İşleri Yüksek Kurulu, “Ailede zengin olan karı-kocadan her birinin ayrı ayrı kurban kesmesi gerekir mi?”
  9. Din İşleri Yüksek Kurulu, “Yolcunun kurban kesmesi gerekir mi?”
  10. Din İşleri Yüksek Kurulu, “Banka kredisiyle kurban kesilebilir mi?”
  11. Din İşleri Yüksek Kurulu, “Kurban kesim vakti ne zaman başlar ve biter?”
  12. Din İşleri Yüksek Kurulu, “İhmal sebebi ile kurban kesmeyen kimse ne yapmalıdır?”
  13. Din İşleri Yüksek Kurulu, “Bir özür sebebiyle vaktinde kesilemeyen kurbanların fakir ve zengin için hükmü nedir?”
  14. Din İşleri Yüksek Kurulu, “Kurban kesmek yerine sadaka vermekle bu ibadet yerine getirilmiş olur mu?”
  15. Din İşleri Yüksek Kurulu, “Kurban İbadetiyle İlgili Açıklama” — 20 Nisan 2026
  16. Diyanet İşleri Başkanlığı, Şafiî Fıkhı (Hanefî Mezhebi ile Mukayeseli), I. cilt — Kurban bölümü, s. 718
  17. TDV İslâm Ansiklopedisi, “KURBAN” maddesi — Ahmet Güç, Ali Bardakoğlu
  18. Diyanet İşleri Başkanlığı, Dinî Günler Listesi — Türkiye için resmî dinî günler takvimi

Bu Yazıyı Kaynak Göster

Bu içeriğe atıf yapacaksanız aşağıdaki künyeleri kullanabilirsiniz.

Standart

Beytullaha Yayın Kurulu. "Kurban Kesmek Farz mı, Vacip mi, Sünnet mi?". Beytullaha.com, 10 Kasım 2026. https://beytullaha.com/dini-sorular/kurban-kesmek-farz-mi

APA

Beytullaha Yayın Kurulu. (2026, 10 Kasım). Kurban Kesmek Farz mı, Vacip mi, Sünnet mi?. Beytullaha.com. https://beytullaha.com/dini-sorular/kurban-kesmek-farz-mi

Yazar Hakkında

Hazırlayan

Beytullaha Yayın Kurulu

Beytullaha Yayın Kurulu, sitede yayımlanan içeriklerin hazırlanmasından ve güncel tutulmasından sorumlu editöryal birimdir. İçerikler hazırlanırken öncelik sırası Kur'an-ı Kerim, güvenilir hadis kaynakları ve Diyanet İşleri Başkanlığı yayınlarıdır. Fıkhî konularda mezhepler arasında görüş farklılığı bulunduğunda, bu farklılık tek bir görüşe indirgenmeden belirtilir.

İçerik kontrolü

Dinî İçerik Kontrol Birimi

Dinî İçerik Kontrol Birimi, yayımlanmadan önce içerikteki ayet ve hadis atıflarının, fıkhî hükümlerin ve kaynak referanslarının doğruluğunu denetler. Kaynağı doğrulanamayan hiçbir bilgi kesin hüküm olarak yayımlanmaz; doğrulanamayan rivayetler ya çıkarılır ya da durumu açıkça belirtilerek aktarılır.

Bu içerik yardımcı oldu mu?

Hata bildir

Kişisel durumunuzla ilgili bağlayıcı bir hüküm için Diyanet İşleri Başkanlığı'nın dinî soru-cevap hizmetine veya bir din görevlisine danışınız.

Anlamsal olarak yakın içerikler

İlgili İçerikler

  • Ahşap masa üzerinde kapalı kâğıt zarflar, birkaç madenî para ve bir tespihİbadet

    Zekât Kimlere Verilir, Kimlere Verilmez?

    Zekât, Tevbe suresi 60. ayette sayılan sekiz sınıfa, en başta temel ihtiyaçları dışında nisap miktarı malı olmayan Müslüman fakirlere verilir. Anne-baba, dede-nine, çocuk-torun ve eşe zekât verilmez; muhtaç kardeş, amca, teyze, gelin ve damada verilebilir.

    6 dk okuma
  • Gün batımında pencere önünde bir bardak su ve hurmaDinî Sorular

    Orucu Bozan Şeyler Nelerdir?

    Orucu bozan şeyler üç ana başlıkta toplanır: yemek, içmek ve cinsel ilişki. Bazı durumlar yalnızca kaza, bazıları ise kefaret gerektirir.

    5 dk okuma
  • Lavabo kenarında yan yana misvak ve diş fırçasıDinî Sorular

    Diş Fırçalamak Orucu Bozar mı?

    Diş fırçalamak, macun veya su yutulmadıkça orucu bozmaz; boğaza kaçarsa oruç bozulur. Din İşleri Yüksek Kurulu bu ihtimal sebebiyle dişlerin imsaktan önce veya iftardan sonra fırçalanmasını, oruçluyken fırçalanacaksa macun kullanılmamasını uygun görür.

    4 dk okuma
  • Cami şadırvanında akan suyun altında ellerDinî Sorular

    Abdesti Bozan Şeyler Nelerdir?

    Abdesti bozan durumların bir kısmı üzerinde ittifak vardır; bir kısmında ise mezhepler arasında belirgin görüş farkı bulunur.

    5 dk okuma