Adak Kurbanı Nedir, Eti Yenir mi, Kimler Yiyemez?
Adak kurbanı, kişinin dinen yükümlü olmadığı hâlde Allah’a söz vererek kesmeyi üzerine borç kıldığı kurbandır ve adanınca kesilmesi vaciptir. Hanefî mezhebine ve Din İşleri Yüksek Kurulu’na göre etinden adayan kişi, eşi, anne-babası, dede-nineleri, çocukları, torunları ve zenginler yiyemez; eti yalnız fakirlere verilir.
Hazırlayan
Beytullaha Yayın Kuruluİçerik kontrolü
Dinî İçerik Kontrol BirimiYayın tarihi
Okuma süresi
6 dakika

Temsilî görsel

Temsilî görsel
Adak kurbanı, kişinin dinen yükümlü olmadığı hâlde "şu olursa kurban keseceğim" ya da "Allah için kurban keseceğim" diyerek kendi üzerine borç kıldığı kurbandır. Din İşleri Yüksek Kurulu'na göre kurban adayan kişinin bu kurbanı kesmesi vacip olur. Adak kurbanını diğer kurbanlardan ayıran en önemli hüküm etiyle ilgilidir: Hanefî mezhebine göre adayan kişi, ailesi ve zenginler bu etten yiyemez, et yalnız fakirlere verilir. Şâfiî mezhebinde ise hüküm adağın şarta bağlı olup olmamasına göre değişir.
Adak nedir, adak kurbanı ne demek?
Arapçada nezir (nezr) denen adak, Din İşleri Yüksek Kurulu'nun tanımıyla "bir kimsenin dinen yükümlü olmadığı hâlde ibadet cinsinden bir şeyi kendisi için vâcip kılması"dır. Kurban kesmek, oruç tutmak, namaz kılmak ve sadaka vermek adak konusu olabilir. Adak kurbanı da bu şekilde Allah'a söz verilerek kesilmesi üstlenilen kurbandır.
TDV İslâm Ansiklopedisi adakları ikiye ayırır:
- Mutlak adak: Hiçbir şarta bağlanmadan yapılan adaktır: "Allah için bir kurban keseceğim" gibi.
- Muallak (şartlı) adak: Bir şeyin gerçekleşmesine bağlanan adaktır: "Hastam iyileşirse kurban keseceğim" gibi.
Din İşleri Yüksek Kurulu'na göre adağın geçerli olması için dille söylenmesi gerekir; yalnız içinden geçirmekle adak hükmü oluşmaz. Rüyada kurban kesmeyi adayan kişinin de bu adağı yerine getirmesi gerekmez, çünkü Peygamberler dışındaki insanların rüyaları bağlayıcı değildir.
Kur'an-ı Kerim'de verilen söze bağlı kalmak emredilir; TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre şu ayet de adakların yerine getirilmesinin gerekliliğine işaret eder:
Adak kurbanı kesmek vacip mi?
Evet. Din İşleri Yüksek Kurulu'na göre kurban adayan kişinin kurban kesmesi vaciptir; adak bir şarta bağlanmışsa şart gerçekleşince kesilir. Adaktan vazgeçmek yükümlülüğü ortadan kaldırmaz; adak maddî imkân gerektiriyorsa kişi onu imkânı olduğunda yerine getirir.
Adağı yerine getirmek vacip olsa da, adakta bulunmanın kendisi hakkında mezheplerin görüşü farklıdır:
| Mezhep | Adakta bulunmanın hükmü |
|---|---|
| Hanefî | Mubah |
| Mâlikî | Mutlak adak müstehap; şartlı adakta tercih edilen görüş mubah |
| Şâfiî ve Hanbelî | Tenzîhen mekruh |
Din İşleri Yüksek Kurulu'na göre hiçbir dünyevî menfaat beklemeden, sırf Allah'a şükretmek için adakta bulunmanın sakıncası yoktur. Allah'ın takdirinin değişmesi umuduyla dünyevî bir şarta bağlanan adak ise hoş karşılanmamıştır. Kurul bu görüşü şu anlamdaki hadislere dayandırır:
Adak kurbanının eti yenir mi, kimler yiyemez?
Hanefî mezhebine göre adak kurbanının etinden adayan kişi ve yakınlarının belirli bir kısmı yiyemez. Din İşleri Yüksek Kurulu'nun saydığı kişiler şunlardır:
| Kim? | Adak kurbanının etinden yiyebilir mi? |
|---|---|
| Adakta bulunan kişi | Hayır |
| Eşi | Hayır |
| Anne, baba, dede ve nineleri (usûl) | Hayır |
| Çocukları ve torunları (fürû) | Hayır |
| Bunların dışında kalıp dinen zengin olanlar | Hayır |
| Bunların dışında kalan ve dinen fakir olanlar | Evet |
Kurul'a göre adayan kişi ya da sayılanlardan biri bu etten yerse, yenilen etin bedelinin yoksullara verilmesi gerekir. Aynı sebeple adak kurbanının eti düğün ve benzeri toplantılarda ikram edilmez; çünkü bu tür yerlerde fakirlerin yanında zenginler de bulunur. Dinen zengin sayılmanın ölçüsü için nisap maddesine bakabilirsiniz.
Adak kurbanı ile şükür kurbanı karıştırılmamalıdır. Din İşleri Yüksek Kurulu'na göre bir nimete kavuşan kişinin, adakta bulunmadığı sürece kurban kesmesi zorunlu değildir; böyle bir şükür kurbanı adak hükümlerine tabi olmadığından etinden kesen kişi dahil herkes yiyebilir.
Adak kurbanı ne zaman ve nerede kesilir?
Din İşleri Yüksek Kurulu'na göre şarta bağlı adak, şart gerçekleşince ilk fırsatta yerine getirilmelidir. Şarta bağlı olmayan adak herhangi bir vakitte yerine getirilebilir, ancak uygun olanı yine ilk fırsatta kesmektir.
Adak kurbanının Kurban Bayramı günlerinde kesilmesi şart değildir; Kurul, aksi yöndeki kanaatlerin dinî bir temeli olmadığını belirtir. İki istisna vardır: Kurban Bayramı günlerinde kesilecek bir kurban (udhiye) adanmışsa bayram günlerinde, Harem bölgesinde kesilecek bir kurban (hedy) adanmışsa Harem bölgesinde kesilmesi gerekir. Harem sınırları ilgili maddede anlatılır.
Adak kurbanında hayvan, hisse ve bedel
- Hayvanın nitelikleri: Din İşleri Yüksek Kurulu'na göre kurbanlık hayvanda aranan nitelikler adak kurbanında da aranır: devenin beş, sığır ve mandanın iki, koyun ve keçinin bir yaşını doldurması ve kurbana engel bir kusurunun bulunmaması.
- Büyükbaşa hisse: Koç adayan kişi koyun veya keçi kesebileceği gibi ibadet niyetiyle kesilecek bir sığıra hissedar olarak da adağını yerine getirebilir. Sığır kesmeyi adayan kişinin koyun kesmesiyle ise adağı yerine gelmiş olmaz. Ortak kesilen büyükbaşta ortaklardan biri adağa, diğerleri bayram kurbanına veya akikaya niyet edebilir.
- Parasını vermek: Kurban kesip etini fakirlere dağıtmayı adayan kişi, ancak kurban keserek adağını yerine getirmiş olur. Kurbanın parasını fakirlere vermek ya da aynî yardımda bulunmakla bu adak yerine gelmez.
- İkiz doğum: "Çocuğum sağ salim doğarsa kurban keseceğim" diyen kişinin ikiz çocuğu olursa, Kurul'a göre doğan çocuk sayısına bakılmaksızın bir kurban kesmesi yeterlidir.
Geçerli olmayan adaklar
Kurul'un saydığı şartlara göre adanan şeyin cinsinden farz veya vacip bir ibadet bulunmalı, adanan iş günah içermemeli ve kişinin zaten yapmakla yükümlü olduğu bir ibadet olmamalıdır. Bu yüzden hasta ziyareti veya mevlid okutmak adak konusu olmaz; kişinin zaten kılmakla yükümlü olduğu namaz ya da tutmakla yükümlü olduğu Ramazan orucu da adanamaz.
Kendi durumunuz için il veya ilçe müftülüğüne danışabilirsiniz. Yeni doğan çocuk için kesilen ve eti ailece yenebilen kurban için: Akika kurbanı nedir?. Kurban Bayramı'nda kesilen kurbanın hükmü için: Kurban kesmek farz mı?
Bu yazıdaki kavramlar
- Vacipواجب
- Vacip, Hanefî mezhebinde farz kadar kesin olmayan (zannî) bir delille sabit olan ve yerine getirilmesi gereken dinî yükümlülüktür.
- Nisapنصاب
- Nisap, bir kişinin zekât veya fitre ile yükümlü sayılması için sahip olması gereken asgarî mal ölçüsüdür.
- Haremحرم
- Harem, Mekke ve çevresinde sınırları belirlenmiş, bazı davranışların herkes için yasak olduğu kutsal bölgedir.
Sık Sorulan Sorular
Adak kurbanının etini yanlışlıkla yersem ne yapmalıyım?
Din İşleri Yüksek Kurulu’na göre adayan kişi ya da eti yiyemeyecek olan yakınlarından biri bu etten yerse, yenilen etin bedelinin yoksullara verilmesi gerekir.
Adak kurbanından vazgeçilebilir mi?
Hayır. Din İşleri Yüksek Kurulu’na göre yapılan bir adaktan vazgeçmek adak yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Adak maddî imkân gerektiriyorsa kişi onu imkânı olduğunda yerine getirir.
Adak kurbanı Kurban Bayramı’nda mı kesilmeli?
Şart değildir. Din İşleri Yüksek Kurulu’na göre adak kurbanı herhangi bir zamanda kesilebilir; yalnız bayram günlerinde kesilecek bir kurban adanmışsa bayramda kesilir.
İçimden kurban adadım, kesmem gerekir mi?
Din İşleri Yüksek Kurulu’na göre adağın geçerli olması için dille söylenmesi gerekir; yalnız içinden geçirmekle adak hükmü oluşmaz. Rüyada yapılan adak da bağlayıcı değildir.
Kaynaklar
Bu içerik hazırlanırken aşağıdaki kaynaklar esas alınmıştır. Hadis referansları eser ve bölüm adıyla verilir; baskıdan baskıya değişebilen hadis numarası yalnızca Diyanet yayınlarında doğrulanmış olduğunda eklenir.
- 1Kur'an-ı Kerim, Hac suresi 22:29 — Diyanet İşleri Başkanlığı meâli
- 2Buhârî, Eymân ve nüzûr, 28 — Diyanet, Hadislerle İslâm, c. 2
- 3Müslim, Nezr, 7 — Diyanet, Hadislerle İslâm, c. 2
- 4Din İşleri Yüksek Kurulu, “Adak nedir, dindeki yeri nedir?”
- 5Din İşleri Yüksek Kurulu, “Adakla ilgili şartlar nelerdir?”
- 6Din İşleri Yüksek Kurulu, “Adak kurbanı kesmenin hükmü nedir? Etinden kimler yiyemez?”
- 7Din İşleri Yüksek Kurulu, “Adak kurbanı düğün vb. toplantılarda ikram edilebilir mi?”
- 8Din İşleri Yüksek Kurulu, “Adak kurbanı ne zaman kesilmelidir?”
- 9Din İşleri Yüksek Kurulu, “Zaman veya mekân belirleyerek yapılan adaklarda, bu belirleme bağlayıcı mıdır?”
- 10Din İşleri Yüksek Kurulu, “Adak kurbanının bedeli para olarak fakire verilebilir mi?”
- 11Din İşleri Yüksek Kurulu, “Adak kurbanında bulunması gereken nitelikler nelerdir?”
- 12Din İşleri Yüksek Kurulu, “Bir koç kurban etmeyi adayan kişi mutlaka koç mu kesmelidir? Bir büyükbaş hayvana ortak olabilir mi?”
- 13Din İşleri Yüksek Kurulu, “Kurban kesmeyi adayan bir kimse bu adaktan vazgeçebilir mi?”
- 14Din İşleri Yüksek Kurulu, “‘Çocuğum sağ-salim doğarsa bir kurban keseceğim.’ diye adakta bulunan kimsenin ikiz çocuğu olursa, kaç kurban kesmelidir?”
- 15Din İşleri Yüksek Kurulu, “Bir kişi, içinden yemin etse veya bir şey adasa; bu durumda yemin ve adak hükümleri oluşur mu?”
- 16Din İşleri Yüksek Kurulu, “Rüyada kurban kesmeyi adayan kişi, bu adağını yerine getirmeli midir?”
- 17Din İşleri Yüksek Kurulu, “Türbelere adakta bulunulabilir mi?”
- 18Din İşleri Yüksek Kurulu, “Şükür kurbanı ne demektir?”
- 19Din İşleri Yüksek Kurulu, “Akika, adak, udhiyye ve nafile kurbanlar için aynı büyükbaş hayvana ortak olunabilir mi?”
- 20Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal II: İslâm ve Toplum — Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları (kurban türleri ve adak bölümleri)
- 21Diyanet İşleri Başkanlığı, Hadislerle İslâm, c. 2 — Adak bahsi
- 22Mehmet Keskin, Şâfiî Fıkhı I — Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları 1056, 2. baskı, Ankara 2016; adak kurbanının eti s. 730
- 23TDV İslâm Ansiklopedisi, “ADAK” maddesi — Ahmet Özel
Bu Yazıyı Kaynak Göster
Bu içeriğe atıf yapacaksanız aşağıdaki künyeleri kullanabilirsiniz.
Standart
Beytullaha Yayın Kurulu. "Adak Kurbanı Nedir, Eti Yenir mi, Kimler Yiyemez?". Beytullaha.com, 10 Kasım 2026. https://beytullaha.com/ibadet/adak-kurbani-nedir
APA
Beytullaha Yayın Kurulu. (2026, 10 Kasım). Adak Kurbanı Nedir, Eti Yenir mi, Kimler Yiyemez?. Beytullaha.com. https://beytullaha.com/ibadet/adak-kurbani-nedir
Yazar Hakkında
Hazırlayan
Beytullaha Yayın Kurulu
Beytullaha Yayın Kurulu, sitede yayımlanan içeriklerin hazırlanmasından ve güncel tutulmasından sorumlu editöryal birimdir. İçerikler hazırlanırken öncelik sırası Kur'an-ı Kerim, güvenilir hadis kaynakları ve Diyanet İşleri Başkanlığı yayınlarıdır. Fıkhî konularda mezhepler arasında görüş farklılığı bulunduğunda, bu farklılık tek bir görüşe indirgenmeden belirtilir.
İçerik kontrolü
Dinî İçerik Kontrol Birimi
Dinî İçerik Kontrol Birimi, yayımlanmadan önce içerikteki ayet ve hadis atıflarının, fıkhî hükümlerin ve kaynak referanslarının doğruluğunu denetler. Kaynağı doğrulanamayan hiçbir bilgi kesin hüküm olarak yayımlanmaz; doğrulanamayan rivayetler ya çıkarılır ya da durumu açıkça belirtilerek aktarılır.
Bu içerik yardımcı oldu mu?
Kişisel durumunuzla ilgili bağlayıcı bir hüküm için Diyanet İşleri Başkanlığı'nın dinî soru-cevap hizmetine veya bir din görevlisine danışınız.
Anlamsal olarak yakın içerikler
İlgili İçerikler
İbadetAkika Kurbanı Nedir, Ne Zaman Kesilir, Eti Yenir mi?
Akika kurbanı, yeni doğan çocuk için Allah’a şükür amacıyla kesilen kurbandır; Din İşleri Yüksek Kurulu’na göre sünnettir, Hanefî mezhebinde ise mubah (bazı rivayetlerde mendup) sayılır. Eti, Kurban Bayramı’nda kesilen kurban gibi sahibi, ailesi ve dostları tarafından yenebilir ve dağıtılabilir.
·6 dk okuma
İbadetZekât Kimlere Verilir, Kimlere Verilmez?
Zekât, Tevbe suresi 60. ayette sayılan sekiz sınıfa, en başta temel ihtiyaçları dışında nisap miktarı malı olmayan Müslüman fakirlere verilir. Anne-baba, dede-nine, çocuk-torun ve eşe zekât verilmez; muhtaç kardeş, amca, teyze, gelin ve damada verilebilir.
·6 dk okuma
İbadetOruç Rehberi
Oruç, imsak vaktinden iftar vaktine kadar yemekten, içmekten ve cinsel ilişkiden uzak durmakla tutulan ibadettir.
·5 dk okuma
İbadetNamazın Farzları Nelerdir?
Diyanet İlmihali’ne göre namazın on iki farzı vardır. Altısı namazın dışındaki şartlardır: hadesten taharet, necasetten taharet, setr-i avret, istikbal-i kıble, vakit ve niyet. Altısı namazın içindeki rükünlerdir: iftitah tekbiri, kıyam, kıraat, rükû, secde ve son oturuş. Şâfiî ve Hanbelî mezheplerinde bunlara tertip gibi ek rükünler de katılır.
·5 dk okuma